ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଓ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ବାଦଲ ଫଟା ବର୍ଷା ହେଲା । ତା’ପରେ ପ୍ରଳୟଙ୍କାରୀ ବନ୍ୟା ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ କବଳରେ ନେଇଗଲା। ଏହାପରେ, ବନ୍ୟାର ଏହି ଧାରା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ରାଜସ୍ଥାନ, ବିହାର, ହରିୟାଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଗଲା। ଏହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନେକ ସହର ବନ୍ୟା ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଗଲା। ଏବେ ବନ୍ୟାର କୋପ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରରେ ଜାରି ରହିଛି। ପ୍ରକୃତିର ଏହି କୋପ ସମ୍ପର୍କରେ ମୌସୁମ ବିଭାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଦେଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ଭାରତର କିଛି ଗାଁର ଲୋକ କିଛି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସଙ୍କେତ ପାଇ ସାରିଥିଲେ। ସଙ୍କେତରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏହି ବର୍ଷର ମୌସୁମୀ କେବଳ ଅନେକ ମାସ ଧରି ଚାଲିବ ନାହିଁ, ବରଂ ପରିସ୍ଥିତି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ପରିଣତ ହେବ।
ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଅଣ୍ଡାରୁ ଜଳ ପ୍ରଳୟର ସଂକେତ !
ମୂଳତଃ, ଏଠାରେ ଆମେ ଏକ ବିଶେଷ ପକ୍ଷୀ ବିଷୟରେ କହୁଛୁ। ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ମୌସୁମୀ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନାଯାଏ। ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଥରେ ଥରେ ଭୁଲ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ପକ୍ଷୀର ସଙ୍କେତ କେବେ ବି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହା ହିଁ କାରଣ ଯେ ଆଜି ମଧ୍ୟ କୃଷକମାନେ ଏହି ପକ୍ଷୀଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ସଙ୍କେତ ଆଧାରରେ ନିଜ ଚାଷ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ହଁ, ଏଠାରେ ଆମେ ତିତିରୀ (ଲାପୱିଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀ) ନାମକ ପକ୍ଷୀ ବିଷୟରେ କହୁଛୁ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ ତିତିରୀ ଯେତେ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ, ସେହି ବର୍ଷ ସେତେ ବର୍ଷା ହେବ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, କୃଷକଙ୍କ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସତ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ।
ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀ ତିତିରୀ
କୃଷକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଅଣ୍ଡା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିପାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଦେଉଥିବା ତିତିରୀ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଖେତ, ଖୋଲା ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜଳାଶୟ ନିକଟରେ ଦେଖାଯାଏ। ତିତିରୀ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଲଗା। ଏହି ପକ୍ଷୀ କେବେ ବି ଗଛ ଉପରେ ବସା ତିଆରି କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଭୂମି ଉପରେ ବସା ତିଆରି କରେ ଓ ସେଠାରେ ହିଁ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ। ତିତିରୀକୁ କେବେ ଗଛ ଉପରେ ବସିଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଏହା ସବୁବେଳେ ଭୂମି ଉପରେ ହିଁ ବସିଥାଏ। ଯେତେ ଦୂର ତିତିରୀର ଅଣ୍ଡା ଓ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କଥା, ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ କେତେ ଅଣ୍ଡା ଉପରେ କେତେ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ହୁଏ ତାହା କହୁଛୁ।
କେତେ ଅଣ୍ଡା ଉପରେ କେତେ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ
ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡର ବାନ୍ଦା ଜିଲ୍ଲାର ଅଗାସୀ ଗାଁର କୃଷକ ଦୟାଶଙ୍କର ମିଶ୍ର କହନ୍ତି ଯେ ଯଦି ତିତିରୀ ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ ତେବେ ସେହି ବର୍ଷ ହାଲୁକା ବର୍ଷା ହେବ କିମ୍ବା ମରୁଡ଼ି ପରି ପରିସ୍ଥିତି ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ କୃଷକମାନେ ନିଜ ଖେତରେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ତିତିରୀର ଏହି ସଙ୍କେତ ଅନୁଯାୟୀ ବିହନ କିଣା ଓ ବୁଣା ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ଯଦି ତିତିରୀ ଦୁଇଟି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ, ତେବେ ଏହା ଧରି ନିଆଯାଏ ଯେ ବର୍ଷା ସାଧାରଣ ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ହେବ। ଯଦି ତିତିରୀ ତିନୋଟି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ, ତେବେ ଭଲ ଓ ଜୋରଦାର ବର୍ଷାର ସଙ୍କେତ ମିଳେ। ଯଦି ତିତିରୀ ଚାରୋଟି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ, ତେବେ ସେହି ବର୍ଷ ମୂଷଳଧାରା ବର୍ଷା ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ।
ଗାଁ ଲୋକେ ତିତିରୀକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂତ ମାନନ୍ତି
ଅଗାସୀ ଗାଁର ଗୋରେଲାଲ ତିୱାରୀ କହନ୍ତି ଯେ ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ତିତିରୀକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ ମାନୁଥିଲେ। ତିତିରୀ ଯାହା କରେ, ତାହାର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଥାଏ। ଏଥର ତିତିରୀ ଚାରୋଟି ଅଣ୍ଡା ଦେଇଥିଲା। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ଗତ ତିନି ମାସ ଧରି ବର୍ଷା ରୋକି ହେଉନାହିଁ। ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ନଦୀ ଉଛୁଳି ପଡ଼ିଛି। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ବନ୍ୟା କାରଣରୁ ପରିସ୍ଥିତି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରି ହୋଇଗଲାଣି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଯେତେବେଳେ ଟିଭି, ରେଡ଼ିଓ ପରି ଜିନିଷ ନଥିଲା ଓ ମୌସୁମ ବିଭାଗର ସୂଚନା ଆମ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁ ନଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତିତିରୀର ଅଣ୍ଡାମାନଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ମୌସୁମୀର ଅନୁମାନ କରୁଥିଲୁ ଓ ସେ ଅନୁଯାୟୀ କୃଷକମାନେ ନିଜ ଚାଷ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅନୁମାନ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସତ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି।
