ଆଜି ପବିତ୍ର ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ, ଅଗ୍ରପୂଜ୍ୟ ଗଜାନନଙ୍କ ପୂଜା। ପୁରପଲ୍ଲୀ ସବୁଠି ଉତ୍ସାହର ମାହୋଲ। ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଆରମ୍ଭ କରି ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ମଣ୍ଡପରେ ବେଶ ଧୁମଧାମର ସହ ପାଳନ ହେଉଛି ଗଜାନନଙ୍କ ପୂଜା। ତେବେ ଭାରତରେ ଏମତି ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ୩୨ଟି ରୂପ ସହିତ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମହୀଶୂରର ନାଞ୍ଜାଙ୍ଗୁଡରେ ୧୧ ବି ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଶ୍ରୀକାନ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରହିଛି। ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଏହି ମନ୍ଦିରର କାନ୍ଥରେ ୩୨ଟି ରୂପରେ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି ହୋଇଛି। ଯାହା ଏହି ମନ୍ଦିରର ବିଶେଷତ୍ୱ।
ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ମନ୍ଦିର ଯେଉଁଠି ଏପରି ବିଶେଷତ୍ୱ ସହିତ। ମନ୍ଦିରର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ୧୨୦ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ, ଯାହା ଏହାର ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଖୋଲିଥାଏ । ମନ୍ଦିର ଭିତର ଗମ୍ଭୀରାକୁ ଯିବା ପରେ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକାନ୍ତେଶ୍ୱର ଅର୍ଥାତ୍ ମହାଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିପାରିବେ। ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ୩୨ଟି ରୂପର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଗଣେଶ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ଶିଶୁ ଏବଂ କିଶୋର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଗହମ ରଙ୍ଗର ପଥରରେ ତିଆରି।
ନାଞ୍ଜାଙ୍ଗୁଡ ମନ୍ଦିର ସଂଘର ସଭାପତି ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୁଦଗଲ ଏବଂ ଗଣେଶ ପୁରାଣରେ ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଶ୍ରୀକାନ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରକୁ ନାଞ୍ଜୁଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।ନାଞ୍ଜୁଡ ମହୀଶୂରରୁ ୨୭ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ମହୀଶୂର ସହରରୁ ପ୍ରାୟ ୨୭ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ କପିଳା କିମ୍ବା କାବିନୀ ନଦୀ କୂଳରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଦ୍ରାବିଡ଼ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ। ମନ୍ଦିର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଏମ୍. ଜଗଦୀଶ କୁମାର କହିଛନ୍ତି – ପ୍ରାୟ ୫୦ ହଜାର ବର୍ଗଫୁଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମନ୍ଦିରରେ ୧୪୭ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି।
ଶିବ ପୁରାଣରେ ନାଞ୍ଜୁଡକୁ ଶ୍ରୀ ଗରାଲପୁରୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ନାଞ୍ଜୁଡ ଅର୍ଥ ଭଗବାନ ନାଞ୍ଜୁଡେଶ୍ୱରଙ୍କ ଘର। କନ୍ନଡରେ ନାଞ୍ଜୁ ଅର୍ଥ ବିଷ ଦେବା। ଅର୍ଥାତ୍, ବିଷ ପିଇଥିବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଘର। ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଦକ୍ଷିଣର କାଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଡୋଡ୍ଡା ଯାତ୍ରା ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ ସହିତ ଦେବା-ଦେବୀଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଚୋଳ ରାଜାମାନେ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶ,ଶିବ ଏବଂ ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଗର୍ଭଗୃହ ରହିଛି। ବଡ଼ ପ୍ରାଙ୍ଗଣର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୧୦୮ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ଏହି ବହୁତ ବଡ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସକାଳର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଥମ କିରଣ ଉଚ୍ଚ ଛାତରୁ ଆସିଥାଏ। ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଫାଟକ ମହାଦ୍ୱାର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।
ଭଗବାନ ଗଣେଶ ଏହି ୩୨ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି
ବାଲ ଗଣପତି, ତରୁଣ, ଭକ୍ତ, ଭୀର, ଶକ୍ତି, ଦ୍ୱିଜ୍, ସିଦ୍ଧ, ଉଛିଷ୍ଟ, ବିଘ୍ନ, କ୍ଷିପ୍ର, ହେରମ୍ବା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାଗଣପତି, ବିଜୟ, ନିତ୍ୟ, ଉର୍ଦ୍ଦଭ, ଏକାକ୍ଷର, ଭରଦ, ତ୍ରିକ୍ଷର, କ୍ଷିପ୍ର ପ୍ରସାଦ, ହରିଦ୍ରା, ଏକଦନ୍ତ, ସୃଷ୍ଟି,ଉଦଣ୍ଡ, ଋଣ ମୋଚାନ୍, ଧୁନ୍ଦୀ, ଦ୍ୱିମୁଖ, ତ୍ରିମୁଖ, ସିଂହ, ଯୋଗ, ଦୁର୍ଗା ଗଣପତି ଏବଂ ସଙ୍କଟ ହରଣ ଗଣପତି।
Also Read https://purvapaksa.com/gita-mehtas-concern-over-vk-pandian-surfaces-in-ruben-banerjees-book/
