ଆଜି ବିଶ୍ଵ ରାଜନୀତିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— କ’ଣ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଅଟକିଯିବ? କ’ଣ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍, ଇରାନ ସହ ଲଢ଼େଇ ବନ୍ଦ କରିବେ? କ’ଣ ପୁଣିଥରେ ‘ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍’ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସ୍ଵାଭାବିକ ହେବ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ଏଥିପାଇଁ ଉଠୁଛି, କାରଣ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବେ ଇରାନ ସହ ‘ସିଜ୍ଫାୟାର୍’ ବା ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆଲୋଚନା ମଝିରେ ଇରାନ ଏମିତି ୬ଟି ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣ ବି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ। ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଯଦି ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେବେ ଏହି ୬ଟି ସର୍ତ୍ତ ମାନିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଶାନ୍ତିଦୂତ ଏବଂ ପୁରୁଣା ସର୍ତ୍ତ
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଜି ପ୍ରାୟ ୨୪ ଦିନ ହୋଇଗଲାଣି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅନୁସାରେ, ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ଏବେ ଇରାନ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ବାଟ ଖୋଜୁଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ଦୁଇଜଣ ବିଶ୍ଵସ୍ତ ଶାନ୍ତିଦୂତ— ନିଜ ଜ୍ଵାଇଁ ଜାରେଡ୍ କୁଶନର୍ ଏବଂ ବନ୍ଧୁ ଷ୍ଟିଭ୍ ୱିଟକଫ୍ଙ୍କୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ଵ ଦେଇଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତ। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଇରାନ ତାର ୟୁରେନିୟମ ସମୃଦ୍ଧିକରଣ ବନ୍ଦ କରୁ, ମିସାଇଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ କରୁ ଏବଂ ହମାସ-ହିଜବୁଲ୍ଲା ଭଳି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବନ୍ଦ କରୁ। ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ସେଇଆ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏହି ପୁରୁଣା ସର୍ତ୍ତକୁ ଇରାନ କାହିଁକି ମାନିବ?
ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ସ୍ଥିତି ବି ଜଟିଳ। ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଖାମେନେଇ ଏବଂ ଲାରିଜାନୀଙ୍କ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିସାରିଛି। ଆମେରିକାର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ତ ଏଥିପାଇଁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଜାଣିଶୁଣି ଲାରିଜାନୀଙ୍କୁ ମାରିଲା, ଯେମିତି କି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଇରାନ ପାଖରେ କେହି ନେତା ବଞ୍ଚିବେ ନାହିଁ।
ଇରାନର ୬ଟି ବଡ଼ ସର୍ତ୍ତ
ହିଜବୁଲ୍ଲା ମାଧ୍ୟମରେ ଇରାନ ଆମେରିକା ଆଗରେ କେଉଁ ୬ଟି ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି:
୧. ସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି:-ଇରାନ କହିଛି ଯେ ଏହି ‘ସିଜ୍ଫାୟାର୍’ କେବଳ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ଥାୟୀ ହେବା ଦରକାର ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୨. ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟି ବନ୍ଦ: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବା ଗଲ୍ଫ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (ୟୁଏଇ, କତାର, ସୌଦି) ଥିବା ସମସ୍ତ ଆମେରିକୀୟ ମିଲିଟାରୀ ବେସ୍ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୩. କ୍ଷତିପୂରଣ: ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଇରାନର ଯେଉଁ ସବୁ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି, ସେସବୁର ଭରଣା ଆମେରିକାକୁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୪. ଆଞ୍ଚଳିକ ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି: ପୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୫. ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା: ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍କୁ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଏକ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ, ଯେଉଁଠି ଇରାନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିବ।
୬. ମିଡିଆ ଉପରେ କଟକଣା: ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଅପପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଉ।
ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିଲେ ଲାଗୁଛି ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ଇରାନ ହାରୁନି, ବରଂ ଆମେରିକାକୁ ଆଦେଶ ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଇରାନର ଶକ୍ତି।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଧମକ ଏବଂ ଇରାନର ‘ପାଣି’ ଯୁଦ୍ଧ
ଟ୍ରମ୍ପ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲା ନ ଯାଏ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ସମସ୍ତ ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେବ।
କିନ୍ତୁ ଇରାନ ଏହାର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଜବାବ ଦେଇଛି। ଇରାନ କହିଛି— “ଯଦି ତୁମେ ଆମର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କାଟିବ, ତେବେ ଆମେ ତୁମର ପଡ଼ୋଶୀ ମିତ୍ର ଦେଶମାନଙ୍କର ପାଣି ବନ୍ଦ କରିଦେବୁ।” ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ? ବାସ୍ତବରେ, ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ ଏବଂ ଦୁବାଇ ଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପିଇବା ପାଣିର ଅଭାବ ରହିଛି। ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣିଆ ପାଣିକୁ ‘ଡିସାଲିନେସନ୍’ (Desalination) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମିଠା କରି ପିଇଥାନ୍ତି। ଇରାନ ଧମକ ଦେଇଛି ଯେ ସେ ଏହି ପାଣି ସିଷ୍ଟମ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ। ବିନା ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ମଣିଷ ରହିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ବିନା ପାଣିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟର ଦେଶମାନେ ବଞ୍ଚିବା ଅସମ୍ଭବ।
କ୍ଲଷ୍ଟର ବୋମା ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ସନ୍ଦେଶ
ସେତିକି ନୁହେଁ, ଇରାନ ଏବେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଉପରେ ‘କ୍ଲଷ୍ଟର ବୋମା’ (Cluster Bombs) ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଗୋଟିଏ ବୋମାରୁ ୧୦୦ଟି ଛୋଟ ବୋମା ବାହାରିଥାଏ, ଯାହାକୁ ଆଇରନ୍ ଡୋମ୍ ରୋକିବା କଷ୍ଟକର। [୦୦:୧୮:୧୬] ଇରାନର ମିସାଇଲ୍ ଗୁଡ଼ିକରେ ଆଜିକାଲି ସନ୍ଦେଶ ଲେଖାଯାଉଛି। କିଛି ମିସାଇଲ୍ରେ ଲେଖାଅଛି “Trump, You are Fired!”
ଇରାନ କହୁଛି ଯେ ଆମେରିକା ଆମର କିଛି ବିଗାଡ଼ି ପାରିବ ନାହିଁ। ଆମେରିକା ୨୧ ବର୍ଷ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ରହି କିଛି କରିପାରିଲା ନାହିଁ, ଇରାକରେ ବି ବିଫଳ ହେଲା, ଏବେ ଇରାନରେ କ’ଣ କରିବ? ଏହି ନିର୍ଭୟତା ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ୪୮ ଘଣ୍ଟାର ଅଲ୍ଟିମେଟମ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନର ଭୟଙ୍କର ୬ଟି ସର୍ତ୍ତ। ଯଦି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ସଫଳ ନହୁଏ, ତେବେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ନୁହେଁ ବରଂ ପୁରା ବିଶ୍ଵର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/273-women-will-be-elected-as-mps/
