ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ୨୦୨୬ ଏପ୍ରିଲ ମାସ ଏକ ରକ୍ତାକ୍ତ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷୁଥିବା ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସରୁ ଆସୁଥିବା ରହସ୍ୟମୟ ଟ୍ୱିଟ୍। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ‘ଅପରେସନ୍ ଏପିକ’ ଏବେ ଏମିତି ଏକ ମୋଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସଂହାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
୧. ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ‘ସିଜ୍ଫାୟାର୍’ ଘୋଷଣା: ଏକ ରାଜନୈତିକ ଜୁଆ?
ଏପ୍ରିଲ ୮, ୨୦୨୬ ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଚକିତ କରି ଏକ ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି ବା ‘ସିଜ୍ଫାୟାର୍’ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ନିଜର ସାମରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିସାରିଛି ଏବଂ ଇରାନ ଏକ ୧୦-ପଏଣ୍ଟ ବିଶିଷ୍ଟ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯେଉଁ ନେତା କିଛି ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନକୁ ପୃଥିବୀର ମାନଚିତ୍ରରୁ ପୋଛି ଦେବାକୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ, ସେ ହଠାତ୍ ଏତେ ଉଦାର ହେଲେ କିପରି?
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଘୋଷଣା କେବଳ ମାର୍କେଟ୍କୁ ମାନିପୁଲେଟ୍ କରିବା ଏବଂ ନିଜର ଆଗାମୀ ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ସମୟ ବାହାର କରିବାର ଏକ ରଣନୀତି ହୋଇପାରେ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରେକର୍ଡ କହେ ଯେ ସେ ଅନେକ ସମୟରେ ବିନା କୌଣସି ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଏଭଳି ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ପରେ ବିବାଦୀୟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ।
୨. ଇରାନର ୧୦ଟି କଠୋର ସର୍ତ୍ତ: ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତିରୋଧ
ଇରାନ ଯେଉଁ ୧୦ଟି ସର୍ତ୍ତ ଆମେରିକା ସାମ୍ନାରେ ରଖିଛି, ତାହା କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ଦେଶର ଭାଷା ନୁହେଁ। ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ:
• ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍: ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟର ଏହି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଇରାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିବ।
• ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା: ୟୁରାନିୟମ୍ ଏନ୍ରିଚମେଣ୍ଟ ବନ୍ଦ ହେବ ନାହିଁ। ଇରାନ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଓହରିବ ନାହିଁ।
• ଆମେରିକାକୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି: ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣରେ ହୋଇଥିବା ଧନଜୀବନ ହାନି ପାଇଁ ଇରାନ କ୍ଷତିପୂରଣ ମାଗିଛି।
ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେବା ଅସମ୍ଭବ। ତେଣୁ ଟ୍ରମ୍ପ କେଉଁ ଆଧାରରେ ଶାନ୍ତି କଥା କହୁଛନ୍ତି, ତାହା ଏବେ ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରହସ୍ୟ।
୩. ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋର ଚିତ୍ର: ଜଳୁଛି ତେହେରାନ ଓ ଖର୍ଗ ଦ୍ୱୀପ
ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଶାନ୍ତିର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଇରାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଖର୍କ ଆଇଲାଣ୍ଡ’ ଉପରେ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୫୦ଟି ବଡ଼ ଧରଣର ବିସ୍ଫୋରଣ ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଥରାଇ ଦେଇଛି। ତେହେରାନ ଏୟାରପୋର୍ଟରୁ ଉଠୁଥିବା କଳା ଧୂଆଁ ସୂଚାଉଛି ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ବି ଜାରି ରହିଛି। ବ୍ରିଟେନରୁ ଆମେରିକାର B-52 ବମ୍ବର ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବା ଏହି ‘ସିଜ୍ଫାୟାର୍’ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ।
୪. ଋଷିଆ ଓ ଚୀନ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ: ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ବିଶ୍ୱ
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଧ୍ରୁବୀକରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବାହାରିନ୍ ଭଳି ଦେଶ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଖୋଲିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ, ଋଷିଆ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଇରାନ ସପକ୍ଷରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି। ପୁଟିନ୍ ଏବଂ ଜିନପିଙ୍ଗ୍ଙ୍କ ଏହି ସମର୍ଥନ ଇରାନକୁ ମାନସିକ ଶକ୍ତି ଦେଉଛି। ଯଦି ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଋଷିଆ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଇପାରେ।
୫. ଭାରତର ସ୍ଥିତି: ଆର୍ଥିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ଆହ୍ୱାନ
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା। ଇରାନରେ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟ ରହୁଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଚିନ୍ତିତ। ଅନ୍ୟପଟେ, ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ। ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବେ ‘ୱେଟ୍ ଆଣ୍ଡ ୱାଚ୍’ ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛି।
୬. ଶାନ୍ତି ଏକ ଦୂରର ସ୍ୱପ୍ନ?
ଇରାନର ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଡରିବା ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମାନବ ଶୃଙ୍ଖଳା ତିଆରି କରି ନିଜ ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ସପତାହର ବିରତି କେବଳ ଏକ ରଣନୀତିକ ବିରତି ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଇରାନ ନିଜର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ ନକରେ, ତେବେ ଦୁଇ ସପତାହ ପରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିବେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/the-politics-of-the-four-sons-at-the-sacrifice-of-the-medha-dhol/
