ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପୁଣି ଥରେ ହଟଚମଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ। ଯେଉଁ ସମୟରେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର କଳାବାଦଲ ଘେରି ରହିଥିଲା, ଠିକ୍ ସେତିକି ବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏକ ଆକସ୍ମିକ ଘୋଷଣା ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଆଗାମୀ ୨ ରୁ ୩ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଇରାନ ସୀମାରୁ ଫେରିଆସିବେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ରଣନୀତି ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଅସ୍ଥିର ରଣନୀତି: ଭୟ ନା କୂଟନୀତି?
ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ବୁଝିବା ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟକର। ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଇରାନର ‘ଖଡଗ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ’ (Kharg Island) ଦଖଲ କରିବା ଏବଂ ତୈଳ ଡିପୋଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ। ହେଲେ ହଠାତ୍ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାରର ଘୋଷଣା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି ଯେ, ଟ୍ରମ୍ପ ଅନେକ ସମୟରେ ଶାନ୍ତିର କଥା କହି ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରେ ପରିଚିତ। ତେଣୁ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘୋଷଣାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେରିକା ସତରେ ସେନା ଫେରାଇ ନିଏ, ତେବେ ଏହା ଇରାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟ ଭାବେ ଗଣାଯିବ।
ଚୀନ୍ର ‘ସାଇଲେଣ୍ଟ୍ ଗେମ୍’
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବାଦର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ହିତାଧିକାରୀ ହେଉଛି ଚୀନ୍। ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକା ବୋମା ଓ ବାରୁଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ଚୀନ୍ ସେତେବେଳେ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବଜାର ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି।
- ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା: ଇରାନର ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଚୀନ୍ କିଣିଥାଏ। ଫଳରେ ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଚୀନ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଛି।
- ଆରବ ଦେଶଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତ: ସୌଦି ଆରବ, କାତାର ଓ ୟୁଏଇ ପରି ଦେଶମାନେ ଆମେରିକାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଜମିରେ ସାମରିକ ଘାଟି (Military Base) ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଆଶା ଥିଲା ଯେ ଆମେରିକା ସେମାନଙ୍କୁ ଇରାନ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବ। କିନ୍ତୁ କାତାରର ଗ୍ୟାସ୍ ଫିଲ୍ଡ ଉପରେ ଇରାନର ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଆମେରିକା ନୀରବ ରହିବା, ଏହି ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଚୀନ୍ ଆଡ଼କୁ ଢଳିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି।
ଆରବ ଦୁନିଆରେ ଆମେରିକାର ସମ୍ମାନ ହାନି
ଆରବ ଦେଶମାନେ ଆମେରିକାକୁ ଅଜସ୍ର ଅର୍ଥ ଏବଂ ଉପହାର ଦେଇଛନ୍ତି। କାତାର ପକ୍ଷରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ପ୍ରଦତ୍ତ ୪୦୦ ମିଲିୟନ ଡଲାରର ଜେଟ୍ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେମାନେ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ତ କରେ, କିନ୍ତୁ ତାକୁ ଶେଷ ନକରି ଅଧାରୁ ଛାଡ଼ି ପଳାଏ। ଯଦି ଆମେରିକା ଇରାନକୁ ଏକ ‘ଆହତ ବାଘ’ ପରି ଛାଡ଼ି ପଳାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇରାନ ଏହି ଛୋଟ ଆରବ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।
ଇରାନ: ମୁସଲିମ୍ ଜଗତର ନୂଆ ‘ଚାମ୍ପିଅନ୍’?
ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ପରେ ଇରାନ ନିଜକୁ ମୁସଲିମ୍ ଦୁନିଆର ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା ପରି ଶକ୍ତି ସହ ସିଧାସଳଖ ଲଢ଼େଇ କରି ଇରାନ ଯଦି ଆମେରିକାକୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ, ତେବେ ଏହା ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ। ବିଶେଷ କରି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇରାନର କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ମୁସଲିମ୍ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଆମେରିକାର ଏହି ‘ୟୁ-ଟର୍ଣ୍ଣ’ କେବଳ ଏକ ସାମରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଙ୍କେତ। ଯଦି ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ବାହାରିଯାଏ, ତେବେ ସେଠାରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଥିବା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ଚୀନ୍ ପୂରଣ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ କେବଳ ଇରାନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାରା ବିଶ୍ୱର ସମୀକରଣ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ।
