ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ପୁଣି ଥରେ ଅଶାନ୍ତ । ଗତ ମାସ ୨୮ ତାରିଖରୁ ଇରାନ୍ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଓ ଆମେରିକାର ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ପରେ ଯେଉଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହା କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ପ୍ରାୟ ୨୪ ଦିନର ଗଭୀର ନୀରବତା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟର ଉଭୟ ଗୃହରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଏହି ସଙ୍କଟର ଗମ୍ଭୀରତା ବିଷୟରେ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ,ଏହା ଏକ ଜାତୀୟ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଏହାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ‘କୋଭିଡ୍’ ସମୟ ଭଳି ଏକତା ଓ ସହଯୋଗ ଜରୁରୀ।
୧. ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଓ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନ୍ର ଅର୍ଥନୈତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବହୁ ପରିମାଣରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାର ପାଲଟା ଜବାବ ସ୍ୱରୂପ ଇରାନ୍ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଆଡ୍ଡା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz)। ଇରାନ୍ ଏହି ଜଳପଥକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଫଳରେ ଏସିଆର ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଅଟକି ରହିଛନ୍ତି। ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଇନ୍ଧନର ୮୫ ଭାଗ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରେ ଏବଂ ସେହିସବୁ ଜାହାଜ ହର୍ମୁଜ୍ ପଥ ଦେଇ ହିଁ ଆସନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ପାଖରେ ଥିବା ଗଚ୍ଛିତ ଭଣ୍ଡାର ଦ୍ୱାରା କିଛି ମାସ ସ୍ଥିତି ସମ୍ଭାଳି ହେବ, କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ହେଲେ ବିକଳ୍ପ ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୨. କୂଟନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଆହ୍ୱାନ
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଯେ, ଭାରତ ଆମେରିକୀୟ ଚାପରେ ପଡ଼ି ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ୱାଧୀନ ବୈଦେଶିକ ନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛି। ଇରାନ୍ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ଭାରତ କାହିଁକି କହିଲା ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟି ଭାରତୀୟ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଗସ୍ତ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଇରାନ୍ ସହ ସମ୍ପର୍କର ସମୀକରଣ ଭାରତକୁ ଏକ ଜଟିଳ ସ୍ଥିତିରେ ରଖିଛି।
୩. ପାକିସ୍ତାନର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ଓ ଭାରତର ଚିନ୍ତା
ଏହି ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭୂମିକା ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଶାନ୍ତି କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାମିଲ କରାଯିବା ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପାକିସ୍ତାନ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ଭାରତର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି। ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଭାରତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଅଭିହିତ କରୁଥିଲା, ସେହି ଦେଶ ଏବେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଭୂମିକାକୁ ଆସିବା ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ।
୪. ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଏକତାର ଆବଶ୍ୟକତା
ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ୫ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧ ବିରତି ଘୋଷଣା ପରେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ସାମାନ୍ୟ ସୁଧାର ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶାନ୍ତି କେତେ ସ୍ଥାୟୀ, ତାହା କେହି କହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଭାରତରେ ୟୁରିଆ ସାର ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦରବୃଦ୍ଧିର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖିବାକୁ କହିବା ସହ ସମସ୍ତ ସ୍ତରରେ ମିଳିତ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
ନିଷ୍କର୍ଷ:
)
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଏକ ପରୀକ୍ଷା। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ସମୟରେ ନିଜର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ଏକତା ବଜାୟ ରଖିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ଏକତା ହିଁ ସଙ୍କଟର ସମାଧାନ।
also read : https://purvapaksa.com/petroleum-and-natural-gas-minister-dismisses-lockdown-rumours/
