ଗଣତନ୍ତ୍ରର ତଣ୍ଟି ଚିପିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି ସବୁବେଳେ ହିଂସା ଏବଂ ପ୍ରତିହିଂସାର ପେଣ୍ଠସ୍ଥଳୀ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେଉଁ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହା କେବଳ ରାଜନୈତିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ‘ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା’ ଯେତେବେଳେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାର ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟେ, ସେତେବେଳେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳଦୁଆ ଦୋହଲିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଉତ୍ତର ୨୪ ପ୍ରଗଣାର ହରୁଆ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ଟିଏମସି ନେତ୍ରୀ ଗୀତା ଦାସଙ୍କ ବୟାନ ଏହାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ।
ଗୀତା ଦାସଙ୍କ ଧମକ: ଏହା କେବଳ ଏକ ବୟାନ ନା ରଣନୀତି?
ନିକଟରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ ହେବାରେ ଲାଗିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଟିଏମସି ନେତ୍ରୀ ଗୀତା ଦାସ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହୁଛନ୍ତି— “ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଘର ବାହାରେ ବିଜେପିର କମଳ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଣ୍ଡାର’ ଯୋଜନାର ଲାଭ ମିଳିବ ନାହିଁ।” ଏହି ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବର୍ତ୍ତମାନର ‘ୱେଲଫେୟାର ମଡେଲ୍’କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଉଲଗ୍ନ କରିଦେଇଛି।
ଏହି ଯୋଜନା ଗରିବ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦେବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାକୁ ‘ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା’ (Political Loyalty) ପ୍ରମାଣ କରିବାର ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଯଦି ଜଣେ ଗରିବ ମହିଳା ନିଜ ପସନ୍ଦର ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ସାହାଯ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବାର ଧମକ ଦିଆଯାଉଛି।
ଐତିହାସିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀ: ସିପିଏମ୍ରୁ ଟିଏମସି, ବଦଳିଛି କେବଳ ଚେହେରା
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ୩୪ ବର୍ଷର ବାମପନ୍ଥୀ ଶାସନ ସମୟରେ ‘କ୍ୟାଡର୍ ରାଜ’ (Cadre Raj) ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ରାସନ ଦୋକାନୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରର ଅଧିକାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ସିପିଏମ୍ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାମପନ୍ଥୀ ବିଚାରଧାରାକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାସନ କାର୍ଡ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ଋଣ ପାଇବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା।
୨୦୧୧ରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ‘ପରିବର୍ତ୍ତନ’ର ନାରା ଦେଇ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଲେ। ଲୋକେ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି କ୍ରୁର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନ୍ତ ଘଟିବ। କିନ୍ତୁ ସମୟକ୍ରମେ ଦେଖାଗଲା ଯେ, ସିଷ୍ଟମ୍ ବଦଳିଲା ନାହିଁ, କେବଳ ଦଳୀୟ ପତାକା ବଦଳିଗଲା। ସିପିଏମ୍ ସମୟରେ ଯୋଜନା ଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ୟାଡର ମାନଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପରୋକ୍ଷ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଟିଏମସି ସମୟରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ନିର୍ଲଜ ଭାବେ କରାଯାଉଛି।
ମାନସିକ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ: “ସଫ୍ଟୱେୟାରରେ ସବୁ ଦେଖାଯାଉଛି”
ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରକାରର ‘ସାଇକୋଲୋଜିକାଲ୍ ୱାରଫେୟାର’ ବା ମାନସିକ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଛି। ବୀରଭୂମ, ହୁଗୁଳି ଏବଂ ମେଦିନୀପୁର ଭଳି ଜିଲ୍ଲା ଗୁଡ଼ିକରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ନେତାମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଛ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଏମିତି ସଫ୍ଟୱେୟାର ଅଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭୋଟ୍ ଗଣତି ପରେ ଜଣାପଡ଼ିବ କିଏ କାହାକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛି।
ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଏଭଳି କୌଣସି ଟ୍ରାକିଂ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଜଣେ ଅଶିକ୍ଷିତ ବା ଅର୍ଦ୍ଧଶିକ୍ଷିତ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମିଛ ଧମକ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ରପାତ ସଦୃଶ। ତାଙ୍କୁ ଡର ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ, ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ଭୋଟ୍ ଦେବେ, ତେବେ ମାସକୁ ମିଳୁଥିବା ୧୦୦୦ ରୁ ୧୫୦୦ ଟଙ୍କା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ବିଡ଼ମ୍ବନା ନୁହେଁ ତ ଆଉ କ’ଣ?
ଡିଜିଟାଲ୍ ଗେଟ୍-କିପିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ‘ଲୋକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗମ୍ୟାନ୍’
ଆଜିର ଦିନରେ ‘ଡାଇରେକ୍ଟ ବେନିଫିଟ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର’ (DBT) ମାଧ୍ୟମରେ ଟଙ୍କା ସିଧା ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ଯାଉଛି। କାଗଜପତ୍ରରେ ଲାଗୁଛି ଯେ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାର ବାହାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ ନିଜ ନାମ ପଞ୍ଜିକୃତ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ‘ଲୋକାଲ୍ ଦାଦା’ ବା ଟିଏମସି କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସିଫାରିସ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ‘ଦୁଆରେ ସରକାର’ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନେକ ସମୟରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଫର୍ମକୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦର୍ଶାଇ ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।
ଅଧିକାର ଏବଂ ବାଧ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ଫରକ
ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭ ପାଇବା ହେଉଛି ଜଣେ ନାଗରିକର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର, ଏହା କୌଣସି ପାର୍ଟିର ଦୟା ନୁହେଁ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଏହି ମଡେଲ୍ ଆଜି ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି— ଏଠାରେ ଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ ଯୋଜନା ଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ‘ଭୋଟ୍ ଖରିଦ’ର ଏକ ମାଧ୍ୟମ କରାଯାଇଛି। ଯଦି ଜନସାଧାରଣ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ଗଣତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଇପାରିବ କି?
ଗୀତା ଦାସଙ୍କ ବୟାନ କେବଳ ଏକ ‘ଜିଭ ଖସିଯିବା’ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସେହି ସାମନ୍ତବାଦୀ ମାନସିକତାର ପରିଚୟ ଯାହା ବଙ୍ଗଳାକୁ ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧଃପତନ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଉଛି। ସମୟ ଆସିଛି, ଜନସାଧାରଣ ଏହି ଭୟର ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜର ସ୍ୱାଧିକାର ପାଇଁ ଛିଡ଼ା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
also read : https://purvapaksa.com/chhena-poda-day-sparks-debate-over-legacy-of-odishas-iconic-sweet/
