ବିଜେଡି ଭିତରେ ଉଠୁଥିବା ଝଡ଼ର ପ୍ରଥମ ବିଜୁଳି ସାଜିଛନ୍ତି ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ଦେବାଶୀଷ ସାମନ୍ତରାୟ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ସ୍ଥିର ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ, ଏବେ ଯାହା ଘଟୁଛି, ତାହା କେବଳ ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷ ନୁହେଁ- ଏହା ଗୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ-ଯୁଗର ପ୍ରାରମ୍ଭ, ଯେଉଁଠି ନୂଆ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ଥାନ କରୁଛି ଏବଂ ପୁରୁଣା ନେତାମାନେ ପଛକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ସୁଜାତା ରାଉତଙ୍କୁ ଦଳରେ ଆଣିବା ନେଇ ଘଟୁଥିବା ନାଟକର ମଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ତା’ପରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କୁ ପଦବୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ‘ଡାଉନଗ୍ରେଡ୍’ ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରଣର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର—ଦେବାଶୀଷ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ହୋଇ “ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ସେଲର ଉପସଭାପତି” ପଦକୁ ନାଁ କହିବା- ଦଳର ପାଣ୍ଡିଆନପନ୍ଥୀ ନେତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଜ୍ୱାଳାର ଆରମ୍ଭ। ବିଜେଡିର ଭିତରେ ଏପରି ଘଟଣା ଦୁର୍ଲଭ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯାହା ହେଉଛି, ତାହାର ସୂଚନା ସ୍ପଷ୍ଟ; “ପ୍ରତିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଏବେ ଲାଇନ ଲାଗିବ।”
ସୁଜାତା ପ୍ରକଳ୍ପ: ନୂଆ ମୁହଁ, ପୁରୁଣା ଅସନ୍ତୋଷ
ବିଜେଡି ଜଣେ ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱର ସନ୍ଧାନରେ ଅଛି—ସେଥିରେ ଦୁଇଟି ନାମ ଦୀର୍ଘଦିନ ଆଲୋଚନା ହେଉଥିଲା।
୧. ଭି. କେ. ପାଣ୍ଡିଆନ
୨. କୌଣସି ନୂଆ ମୁହଁ ଯାହାକୁ ପାଣ୍ଡିଆନ ଆଗକୁ ଆଣିପାରିବେ
ସେହି “ନୂଆ ମୁହଁ” ଭାବେ—ବିଜେଡି ଭିତରେ ଏବେ ସୁଜାତା ରାଉତଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି ବୋଲି ଆଲୋଚନା ପୁରା ଜୋର ଧରିଛି।
କିନ୍ତୁ ଏଠି ଯେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ- କାହିଁକି ସୁଜାତା?
ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଜାତା ହେଉଛନ୍ତି-
• ନୂଆ ପିଢ଼ୀଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଫେସ୍
• ଯୋଗାଯୋଗକୁ ସହଜରେ କାମରେ ଲଗାଇପାରୁଥିବା ପବ୍ଲିକ୍ ଫିଗର୍
• ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ‘କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍’ ମଡେଲ୍ ସହିତ ମେଳ ମିଳିଥିବା ଅଣ୍ଡରଡଗ୍ ପ୍ରତିଭା
କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଭିତରୁ ବହୁତ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ମାନିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହାନ୍ତି।
କାରଣ- ବିଜେଡିର ଯେତେବେଳେ ‘ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ଛାୟା’ ଭାବରେ ସ୍ଥିତି ରହିଛି, ସେହି ପରମ୍ପରା ଏକଦମ ଡିଲିଟ୍ ହେଉଛି।
ସୁଜାତାଙ୍କ ଏଣ୍ଟ୍ରି ଉପରେ ହେଉଥିବା ରାଜନୀତିକ ଲାଭକ୍ଷତି- ପାଣ୍ଡିଆନ ପ୍ରଥମେ ନେତାମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯେ ଭିତରି ସର୍ଭେ କରିଥିଲେ, ତାହା ନକାରାତ୍ମକ ଆସିଛି ବୋଲି ଦଳୀୟ ସ୍ତରରୁ ସୂଚନା ଚାଲିଛି।
ଏହାର ଅର୍ଥ- ସୁଜାତାଙ୍କ ରାଜନୀତିରେ ଯାତ୍ରାର ପଥ ଏବେ ରାଜନୀତିକ ମାଇନ୍ରେ ଭରିଯାଇଛି।
ଦେବାଶୀଷଙ୍କ ବିସ୍ଫୋରଣ ଏବଂ ପଦବୀର ଅପମାନ: ବିଜେଡି ଭିତରେ ‘ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିବାଦ’
ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ଥିବାବେଳେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ “ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ସେଲର ଉପସଭାପତି” ପଦ ଦିଆଯାଏ-ତାହା କି ସମ୍ମାନ?
ନା ଅପମାନ?
ଦେବାଶୀଷ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ପାଖରେ ଉତ୍ତର ସ୍ପଷ୍ଟ। ଏବଂ ସେ ସେସବୁ କଥା ଖୋଲିଦେଲେ।
ସେ କହିଦେଲେ- “ଏହି ପଦ ଦେଇ ମୋତେ ଅପମାନିତ କରାଯାଇଛି।”
ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତ।
କାହିଁକିନା- ବିଜେଡିରେ ପ୍ରତିବାଦ ସାଧାରଣତଃ ଭିତରେ ହୁଏ, ପ୍ରକାଶରେ ନୁହେଁ।
ଦେବାଶୀଷ ଯେତେବେଳେ ପବ୍ଲିକ୍ରେ ଗଲେ- ସଙ୍କେତ ସ୍ପଷ୍ଟ;
“ଦଳରେ ଅସନ୍ତୋଷ ନିଆଁ ଲାଗିଛି।”
ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନଙ୍କ ‘ଚେନ୍-ରିଆକ୍ସନ୍’: ଏବେ ଲାଇନ ଲାଗିବ?
ଦଳୀୟ ମହଲର ଖବର- ଦେବାଶୀଷଙ୍କ ପରେ,
• ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁ
• ଅରୁଣ ସାହୁ
ଆଦି ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଳୀୟ ପଦବୀ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହାନ୍ତି।
ଅନେକ ବରିଷ୍ଠମାନେ କହୁଛନ୍ତି- “ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସାଂଗଠନିକ ଅନୁଭବ ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ସମର୍ଥକ, ସେମାନେ ପିଏସିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।”
ଏଥିପାଇଁ- ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ପିଏସିରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିନାହିଁ। ସତେ ଲାଗୁଛି ଯେପରି- ଦଳର ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭବ ଓ ଇତିହାସକୁ ସିଷ୍ଟମାଟିକ୍ ଭାବରେ ‘ପୁରୁଣା ବସ୍ତୁ’ ଭାବରେ ରଖିଦିଆଯାଉଛି।
ଏତେ ଅସନ୍ତୋଷର ପରିଣାମ ସ୍ପଷ୍ଟ;
“ଦେବାଶୀଷ ପଥ ଆରମ୍ଭ—ଏବେ ବରିଷ୍ଠମାନେ ଲାଇନ ଲାଗିପାରନ୍ତି।”
ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ମଡ଼େଲ୍: କେମିତି ନୂଆ ‘କୋର୍ ଗ୍ରୁପ୍’ ତିଆରି ହେଉଛି?
ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଶୈଳୀ- ଏକଦମ ସ୍ପଷ୍ଟ:
• ନିଜେ ନିଜ ଟିମ୍ ତିଆରି କରିବେ
• ଯେମାନେ ଅନୁଗତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉପରକୁ ଆଣିବେ
• ପୁରୁଣା ନେତାଙ୍କୁ ସାଇଡଲାଇନ୍
• ନୂଆ ମୁହଁକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବେ
ଏହି ମଡ଼େଲ୍ ପ୍ରଶାସନିକ ଷ୍ଟାଇଲରୁ ଆସିଛି।
ସେ ତାଙ୍କ ଆଇଏଏସ ଜୀବନରେ ଯାହା କରୁଥିଲେ, ଏବେ ରାଜନୀତିରେ ସେହି ଗଠନକୁ ଲାଗୁ କରୁଛନ୍ତି।
ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି- ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଶୈଳୀକୁ “ପ୍ୟାରାଲାଇଜିଂ ଆଟୋକ୍ରାସି” ଭାବରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ବିଜେଡିରେ ଏକ ନୂଆ ସୂତ୍ର: “ସୁଜାତାକୁ କୀ–ଲିଡର୍ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଖୁବ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ”
ସୁଜାତା ରାଉତଙ୍କୁ ବିଜେଡିରେ ଆଣିବା ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଘଟଣା ନୁହେଁ।
ଏହା ଏକ ସ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ ପ୍ରକଳ୍ପ।
ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବୁଛି-
• ସୁଜାତାଙ୍କ ମାର୍କେଟବିଲିଟି ଉଚ୍ଚ
• ପ୍ରଚାର ମହାଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ୟୁଜ୍ କରାଯାଇପାରିବ
• ମହିଳା ଓ ଯୁବ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇପାରିବେ
• ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୀତିକ କ୍ୟାରିଅରରେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନିଯନ୍ତ୍ରଣ ସୁଲଭ ହେବ
କିନ୍ତୁ-
ଦଳର ପୁରୁଣାମାନେ ଏହାକୁ ‘ପଲିଟିକାଲ୍ ସର୍ଟକଟ୍’ ଭାବରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ସର୍ଭେର ଫଳାଫଳ: “ନକାରାତ୍ମକ” — ଏହାର ଅର୍ଥ କଣ?
ସୁଜାତା ପ୍ରବେଶ ପୂର୍ବରୁ ଯେ ଭିତରର ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା- ସେଥିରେ ୩ଟି ବାର୍ତ୍ତା ଆସିଛି:-
୧. ନୂଆ ମୁହଁକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଉପରେ ବରିଷ୍ଠମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ
୨. ପଦବୀ ବଣ୍ଟନ ଅସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ଅପମାନଜନକ
୩. ସୁଜାତାଙ୍କୁ ଏଣ୍ଟ୍ରି ହେଲେ ଦଳରେ ବିଦ୍ରୋହ ବଢ଼ିଯିବ
ଏହି ତଥ୍ୟ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଛି। ତେଣୁ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ସୁଜାତାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ-ଏବେ ‘ନିଶ୍ଚିତ’ ନୁହେଁ।
ବିଜେଡିରେ ଆଗାମୀ ୬ ମାସ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତିନିଟି ଚିତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯିବ—
(୧) ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫାର ଲହରି
ଦେବାଶୀଷଙ୍କ ପରେ—ଅନେକ ବରିଷ୍ଠମାନେ ପଦବୀ ଛାଡ଼ିପାରନ୍ତି।
(୨) ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ କୋର୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଆହୁରି ସଶକ୍ତ ହେବ
ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ନିକଟ—ସେମାନେ Pପିଏସି ଓ ଦଳୀୟ ଗଠନରେ ଉପରକୁ ଯିବେ।
(୩) ସୁଜାତାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ—ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ
ଆସିବେ କି?
ବିଲମ୍ବ ହେବ କି?
ନା ଯୋଜନା ସ୍ଥଗିତ?
ଏହା ନିର୍ଭର କରିବ ବରିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଉପରେ।
ବିଜେଡିର ଭିତରେ ଜୀବନ୍ତ ରସାୟନ—କିଏ ଜିତିବ?
ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ଦଳ- ଶାନ୍ତି, ପରିପକ୍ୱତା ଓ ପରିଚାଳନାର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ ପରେ ବିଜେଡି ଗୋଟିଏ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷାରେ ପଡ଼ିଛି:
• କିଏ ଦଳର ଅସଲି କମାଣ୍ଡ କରିବ?
• କିଏ ନୂଆ ନେତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ?
• କିଏ ସାଇଡଲାଇନ୍ ହେବ?
• କିଏ ଦଳ ଛାଡ଼ିବ?
ଦେବାଶୀଷଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ କେବଳ ବିଦ୍ରୋହ ନୁହେଁ-ଏହା ଏକ ପ୍ରତୀକ।
ଏହାର ବାର୍ତ୍ତା:
“ବିଜେଡିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।”
ଏବଂ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ-
“ସେ ବରିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ କି?”
ନା
“ଦଳରେ ବିଭାଜନ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହେବ?”
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଆଗାମୀ କିଛି ମାସରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ତର ଦେବ।
ଏକ କଥା ନିଶ୍ଚିତ,
ଦେବାଶୀଷ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ… ଏବେ ଅନ୍ୟମାନେ ଲାଇନ ଲାଗିବେ।
also read https://purvapaksa.com/malkangiri-homeless-sarapancha/
Malkangiri homeless sarapancha ।। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପଞ୍ଚାୟତ ସରପଞ୍ଚଙ୍କ ଘର ଦ୍ୱାର ନାହିଁ
