ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ “ବିଭାଜନ” ଶବ୍ଦ ତୁରନ୍ତ ୧୯୭୧ ମସିହାର ସ୍ମୃତିକୁ ଉଜାଗର କରେ, ଯେତେବେଳେ ଇସଲାମିକ ଗଣରାଜ୍ୟ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଏହାର ପୂର୍ବ ପ୍ରଦେଶ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନକୁ ହରାଇଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଯେଉଁ ବିଭାଜନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ତାହା ଏକ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର। ଏହା ଏକ ବିଭାଜନ ଯାହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ପାକିସ୍ତାନୀ ଶାସନ ଏବେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରୁଛି। ରବିବାର ପାକିସ୍ତାନର ଯୋଗାଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବଦୁଲ ଅଲିମ ଖାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବ” ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଶାସନ ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ ।
ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ପାକିସ୍ତାନ ଫେଡେରେସନରେ ଅଧିକ ପ୍ରଦେଶ ଯୋଡ଼ିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ବିତର୍କ କରିଆସୁଛି । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରେ ଦେଶରେ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା ଯଥା ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗ, ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତ ପ୍ରଦେଶ (NWFP) ଏବଂ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ । ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗ ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା କଲା ଏବଂ ୧୯୭୧ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ହୋଇଗଲା ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବ ପଞ୍ଜାବ ହୋଇଗଲା NWFP ର ନାମ ଖାଇବର ପଖତୁନଖ୍ବା ରଖାଗଲା ଏବଂ ସିନ୍ଧ ଏବଂ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଲା । ବେଲୁଚିସ୍ତାନ , ଖୈବର ପଖତୁନଖ୍ୱା, ପାକିସ୍ତାନରେ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ । ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ଭାବରେ ଆହୁରି ବିଭାଜିତ କରିବାର ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି କାରଣ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ ଅସୀମ ମୁନିର ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଶାସନ ବଳରେ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ଏବଂ ଖାଇବର ପଖତୁନଖ୍ୱା ପ୍ରଦେଶରୁ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାବନା ଏବଂ ତୀବ୍ର ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଅବଦୁଲ ଅଲିମ ଖାନଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରଦେଶ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉପରେ ସେମିନାର, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ମତାମତପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତବ୍ୟ ପରେ ଆସିଛି । ଏକ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଇସ୍ତେହକାମ-ଏ-ପାକିସ୍ତାନ ପାର୍ଟି (IPP) ନେତା ଅବଦୁଲ ଅଲିମ ଖାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ “ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ”କୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ଏବଂ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସିନ୍ଧ, ପଞ୍ଜାବ, ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ଏବଂ ଖାଇବର ପଖତୁନଖ୍ୱା (KP) ରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତିନୋଟି ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ, ଜିଓ ଟିଭି ରିପୋର୍ଟ କରିଛି।
“ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶରେ ଅନେକ ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ ଅଛି,” ଖାନ କହିଛନ୍ତି। ଇସ୍ତେହକାମ୍-ଏ-ପାକିସ୍ତାନ ପାର୍ଟି, ଯାହାର ଅବଦୁଲ୍ ଅଲିମ୍ ଖାନ ଜଣେ ନେତା, ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ୍ ସରିଫଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବେସାମରିକ ସରକାରଙ୍କ ଅଂଶ। ତଥାପି, ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବା ଉଚିତ ଯେ ବିଲାୱାଲ ଭୁଟ୍ଟୋ ଜରଦାରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପାକିସ୍ତାନ ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟି (ପିପିପି) ସରିଫ ସରକାରଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ, ଯାହା ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ସିନ୍ଧ ବିଭାଜନକୁ ବିରୋଧ କରିଆସିଛି।
ନଭେମ୍ବରରେ ସିନ୍ଧର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପିପିପି ନେତା ମୁରାଦ ଅଲି ଶାହ, ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଦଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ବିଭାଜିତ କିମ୍ବା ତିନି ଭାଗ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ନୁହେଁ, ଏବଂ ସମ୍ଭବତଃ ଶେଷ ଥର ହେବ ନାହିଁ ଯେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଧିକ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାର ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ କେହି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି। ଏଥର କିନ୍ତୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସରିଫଙ୍କ ମେଣ୍ଟର ଅନେକ ଥିଙ୍କ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ଏବଂ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ IIP ଏବଂ ସିନ୍ଧ-ଭିତ୍ତିକ ମୁତାହିଦା କୌମି ମୁଭମେଣ୍ଟ-ପାକିସ୍ତାନ (MQM-P) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
MQM-P କହିଛି ଯେ ଏହା ୨୮ତମ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ପାଇଁ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆଇନଗତ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର କରିବ । ନୂତନ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସମାଧାନ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି “ଅଧିକ ପ୍ରଦେଶ ଏକ ଔଷଧ ଭାବରେ” ଧାରଣାର ବିପରୀତ ଅଭିଜ୍ଞ ପାକିସ୍ତାନୀ ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାଟ ଏବଂ ଶୀର୍ଷ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ ସୟଦ ଅଖତର ଅଲ୍ଲୀ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ “ଏକ ଯତ୍ନର ସହିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ସମୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ”।
ସେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆୟୁବ ଖାନଙ୍କ ଦୁଇ-ପ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୌଳିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଶାସନ ମଡେଲ ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଆସିଛି କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ସମାଧାନ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଭିଯୋଗକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଦେଇଛି। ସେ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଅସମାନ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନରେ ରହିଛି। ଏହି ସାଂରଚନିକ ବ୍ୟବଧାନକୁ ସମାଧାନ ନକରି ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅସମାନତାକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିପାରେ।
“ପାକିସ୍ତାନର ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ପ୍ରଦେଶ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ ବରଂ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନ ଯାହା ଆଇନର ଶାସନ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ। ଦୁର୍ବଳ ସଂସ୍ଥା, ଅସମାନ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏବଂ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱର ଅଭାବ ରାଜ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। କେବଳ ପ୍ରଦେଶର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ମୌଳିକ ସାଂରଚନିକ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ – ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିପାରେ,” ସୟଦ ଅଖତାର ଅଲି ଶାହ କରାଚୀ-ଭିତ୍ତିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର, ଦି ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନରେ ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଲେଖିଛନ୍ତି।
ପାକିସ୍ତାନ-ଭିତ୍ତିକ ଥିଙ୍କ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ପିଲଡାଟର ସଭାପତି ଅହମ୍ମଦ ବିଲାଲ ମେହବୁବ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଶାସନିକ ପୁନର୍ଗଠନ ସହିତ ଅତୀତର ପରୀକ୍ଷଣ ଅଭିଯୋଗକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ମହଙ୍ଗା, ଜଟିଳ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। “ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରକୁ କ୍ଷମତାର ବିକ୍ରୟ ଅଭାବ ପରି ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ,” ମେହବୁବ କରାଚୀ-ଭିତ୍ତିକ ପାକିସ୍ତାନୀ ଦୈନିକ ଡନରେ ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଲେଖିଛନ୍ତି। ଶାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଜୋର ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ବିଦ୍ୟମାନ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି ନୂତନ ବିଭାଗ ଗଠନର ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ନ କରାଯାଏ ତେବେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିପାରେ।
also read https://purvapaksa.com/75-years-of-the-indian-rupee/
75 Years of the Indian Rupee ।। ଶେର ଶାହ ସୁରୀଙ୍କଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: ୫୦୦ ବର୍ଷର ବିଶ୍ୱ ଯାତ୍ରା
