ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ‘ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି’ ଏବଂ ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶାସନ’ର ଯେଉଁ ଆବରଣ ରହିଥିଲା, ତାହା ଏବେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ସମୀକରଣ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଛି। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ, ଏବେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳଙ୍କ ନଜର ୨୦୨୯ ଉପରେ। ଆଉ ଏହି ଆଗାମୀ ମହାସମରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସାଜିବାକୁ ଯାଉଛି ‘ଓବିସି’ ଏବଂ ‘ଏସଇବିସି’ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ରାଜ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଭାଗ କୁହାଯାଉଥିବା ଏହି ବୃହତ୍ତର ମତଦାତାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସପକ୍ଷକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏବେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲାଣି ରଣନୀତିର ‘ଚେସ୍ ଗେମ୍’।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ‘ପ୍ରୋ-ଆକ୍ଟିଭ୍’ ରାଜନୀତି: ଚିଠି ମାଧ୍ୟମରେ ଚାପ
ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ତଥା କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏହି ଗୋଟି ଚାଳନାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗତ କିଛିଦିନ ତଳେ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କୁ ଲେଖିଥିବା ପତ୍ର କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ମାରକପତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ରାଜନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ।
• ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ କମିଶନ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୪ରୁ ଅଚଳ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି। ଏହି କମିଶନର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ୨୧୬ଟି ଜାତିର ଭାବନା ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି।
• ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂରକ୍ଷଣର ଅଭାବ ଓବିସି ବର୍ଗର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ବିଜେପି ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ୍ରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ସେ ଏବେଠାରୁ ଅଧିକାର ଲଢ଼େଇର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଛନ୍ତି।
• ନିଜ ସରକାର ଥାଉ ଥାଉ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ ଭିତରେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସାଲିସ୍ କରିବେ ନାହିଁ।
ବିରୋଧୀ ଶିବିରର ‘ତିନି ମୂର୍ତ୍ତି’: ଶ୍ରୀକାନ୍ତ, ରଣେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅରୁଣ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଚାଲ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ବିରୋଧୀ ଶିବିରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହେଉଛି। କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଜେନା ଏବଂ ବିଜେଡିର ଅଭିଜ୍ଞ ନେତା ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁ ଓ ଅରୁଣ ସାହୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜ ନିଜର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି।
• ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଗଣନା’ ଏବଂ ‘ଅଧିକାର’କୁ ନେଇ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଜେନା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ ସର୍ବଦା ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓବିସି ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ସଂରକ୍ଷଣର ଭାଗିଦାରୀ ମିଳିନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଅଧୁରା।
• ବିଜେଡି ଶିବିରରେ ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁ ଏବଂ ଅରୁଣ ସାହୁ ହେଉଛନ୍ତି ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚେହେରା। ବିଜେଡି ଶାସନ କାଳରେ ଓବିସି ସର୍ଭେ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ସୀମା ୫୦% ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଆଇନଗତ ଗୋଲକଧନ୍ଦାରେ ଫସିଥିଲା। ଏବେ ଏହି ନେତାମାନେ ବିଜେପି ସରକାରକୁ ଘେରିବା ପାଇଁ ‘୫୦% ସୀମା’ ଏବଂ ‘ବୈଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା’କୁ ଅସ୍ତ୍ର କରୁଛନ୍ତି।
୨୦୨୯ ପାଇଁ ଓବିସି କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଓଡ଼ିଶାରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ‘ଜାତି ରାଜନୀତି’ କେବେ ବି ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲା, ଯେପରି ବିହାର କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଛି:
୧. ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୫୪% ଜନସଂଖ୍ୟା ଓବିସି/ଏସଇବିସି ବର୍ଗର। ଯଦି ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକଜୁଟ ହୁଏ, ତେବେ ଯେକୌଣସି ଦଳର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳିପାରେ।
୨. ଆଜିର ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଯୁବପିଢ଼ି କେବଳ ‘ଭତ୍ତା’ କିମ୍ବା ‘ଚାଉଳ’ ଚାହୁଁନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଯୁକ୍ତିରେ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଶାସନରେ ସମାନ ଭାଗିଦାରୀ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
୩.ବିଜେପି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଓବିସି କାର୍ଡ ଖେଳି ସଫଳ ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ନେତାଙ୍କୁ ବସାଇବା ପରେ, ଏବେ ଓବିସି ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ଆଇନଗତ ଜଟିଳତା ଓ ରଣନୈତିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ
ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯେତିକି ଭାବପ୍ରବଣ, ସେତିକି ଆଇନଗତ ଭାବେ ଜଟିଳ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ୫୦% ସଂରକ୍ଷଣ ସୀମା ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ।
• ଯଦି ବିଜେପି ସରକାର ଏହି ସୀମା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତେବେ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ।
• ଯଦି ବିରୋଧୀ ଏହାକୁ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ହେବ ଯେ ୨୪ ବର୍ଷର ବିଜେଡି ଶାସନ କାଳରେ ସେମାନେ କାହିଁକି ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ଏକ ‘ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ’। ସେ କମିଶନଙ୍କ ପୁନର୍ଗଠନ କଥା କହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଉଛନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅପବାଦ ସରକାରଙ୍କ ଉପରକୁ ଯିବ ନାହିଁ।
କିଏ ହେବ ଓବିସିଙ୍କ ‘ମସିହା’?
୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ନୂତନ ଧରଣର ଧ୍ରୁବୀକରଣ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏପଟେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଭାବକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ଭୋଟ୍କୁ କ୍ୟାପ୍ଚର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେପଟେ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଜେନା, ରଣେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅରୁଣ ସାହୁ ‘କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅସ୍ମିତା’ ଓ ‘ଅବହେଳା’କୁ ଅସ୍ତ୍ର କରି ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଉଛନ୍ତି।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ଓବିସି’ ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବଳ ସଂରକ୍ଷଣରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହା ସ୍ଥିର କରିବ ଯେ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷମତା କାହା ହାତରେ ରହିବ। ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସକ୍ରିୟତା ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ରଣନୀତି ସୂଚାଇ ଦେଉଛି ଯେ, ୨୦୨୯ରେ ବିକାଶର ନାରା ସହ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଅଧିକାରର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଶୁଣାଯିବ। ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଆକାଶରେ ଏବେ ‘ଓବିସି’ ମେଘ ଘେରିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ମେଘ କାହା ଉପରେ ଆଶୀର୍ବାଦର ବର୍ଷା କରିବ ଏବଂ କାହାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବ, ତାହା ସମୟ କହିବ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜର ଗୋଟି ଚାଳନା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଏହି ଲଢ଼େଇର ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଙ୍ଗୁଆଳ ଭାବେ ଉଭା କରିଛନ୍ତି।
https://purvapaksa.com/a-family-from-gujarat-who-migrated-to-pakistan-bought-a-pakistani-government-airline/
