ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ଗଭୀର ଚାଲ –ଉପଚାଲ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନର ଖେଳ ହୋଇଛି। ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ଏକ ଛୋଟ ମଞ୍ଚ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଦଳୀୟ ଗଠନ, ନେତୃତ୍ୱ ସଂଘର୍ଷ ଓ ରାଜନୀତିକ ଅସୁବିଧାର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ପୂର୍ବତନ ପିସିସି ସଭାପତି ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ନିଶ୍ଚୟ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ନୂଆପଡ଼ାରେ ଦଳୀୟ ବିଭାଜନର ଛାୟା
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ। ରାଜ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସ ଯେପରି ସର୍ବଦା ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ଦୂରତା ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଚାର ନୀତି ନେଇଥାନ୍ତି, ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେହି ପଦ୍ଧତିକୁ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ — ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଜୟଦେବ ଜେନା, ଶରତ ପଟ୍ଟନାୟକ, ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ ଓ ବିଧାୟକ ରେମଶଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା — ସମସ୍ତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦଳକୁ ବଞ୍ଚାଇ ଆସିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ନୂଆପଡ଼ାରେ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦଳୀୟ ଏକତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସଙ୍କ ନିକଟ ଶିବିର ଅନେକ ପୁରୁଣା ନେତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ପ୍ରଚାର ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦେଇଛି। ଯେଉଁଠି ଗୋଟିଏ ପଟେ ସେ ଯୁବ ମୁହାଁ ଓ ନୂତନ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଆଗକୁ ଆଣୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟପଟେ ପୁରୁଣା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଅପମାନ ଓ ଅସନ୍ତୋଷରେ ନିଜେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଯାଉଛନ୍ତି।
ନିରଞ୍ଜନଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍: ରାଜନୀତିକ ଉପଚାର ନା ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା?
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ କେବଳ ଦଳୀୟ ଘୋଷଣା ନୁହେଁ, ଏକ ସଫେଇ ସମ୍ମେଳନ ଥିଲା। ସେ କହିଲେ — “କଂଗ୍ରେସ ଏକଜୁଟ ଅଛି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ନୂଆପଡ଼ା ପ୍ରଚାରରେ ଯିବୁ। ଉପକୂଳିଆ ନେତାଙ୍କୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଯାହା କୁହାଯାଉଛି, ସେ ସବୁ ଭ୍ରମାତ୍ମକ।”
ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଦେଖି ଅନେକ ରାଜନୀତିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ କହୁଛନ୍ତି — ଏହା ଏକ ‘ଇଜ୍ଜତ ବଞ୍ଚାଇବାର ଅଭିଯାନ’। ନିରଞ୍ଜନ, ଯିଏ ଦଳର ପୁରୁଣା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନୀତି ନିର୍ମାଣରେ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ, ସେ ଯଦି ପ୍ରଚାର ତାଲିକାରେ ନାହାନ୍ତି, ତାହା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦଳର ଭିତରର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
ତେଣୁ ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ କେବଳ ଦଳୀୟ ଏକତା ଜଣାଇବା ନୁହେଁ, ଏହା ନିଜ ରାଜନୀତିକ ସ୍ୱାଭିମାନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ଚେଷ୍ଟା — “ଠାକୁର ଘରେ କିଏ ନା ମୁଁ କଦଳୀ ଖାଇନାହିଁ” ପରି ଏକ ରାଜନୀତିକ ଭାଷା।
ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଯୁଦ୍ଧ
ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସ ଆସିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନ ବହୁତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ଦଳରେ ତିନିଟି ଶିବିର — ପୁରୁଣା ନେତା ଗୋଷ୍ଠୀ, ଯୁବ ନେତା ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଉପକୂଳିଆ ଶିବିର — ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ତା ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଛି। ଭକ୍ତଚରଣ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କ ‘ପ୍ରିୟ’ ନେତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣୁଛନ୍ତି, ସେହିପରି ଅନେକ ଅଭିଜ୍ଞ ନେତାଙ୍କୁ ପର୍ଶେ ପକାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଏହାର ଫଳ ହେଉଛି — ଦଳ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ, ଭିନ୍ନମତ ଓ ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ରୋହ। ଅନେକ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଖୋଲା ମୁଖରେ କିଛି କହୁନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ: ଦଳୀୟ ପରୀକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ କେବଳ ଏକ ଆସନ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଏକ ‘ପରୀକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର’। ଯଦି ଦଳ ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ସଂଯୁକ୍ତ ମୁଖାବିଲା କରିପାରେନି, ତେବେ ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଦଳୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଅସ୍ଥିର କରିଦେବ।
ଭକ୍ତଚରଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବ, ଏବଂ ପୁରୁଣା ନେତାମାନେ ପୁନଃ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ନିରଞ୍ଜନଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ମାତ୍ର।
କଂଗ୍ରେସ ଏକତା: ଭାଷଣରେ ନା ବାସ୍ତବରେ?
ନିରଞ୍ଜନ କହିଛନ୍ତି — “କଂଗ୍ରେସ ଏକଜୁଟ ଅଛି।” କିନ୍ତୁ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଯେପରି ଅଭିନୟ ହୁଏ, ତାହାର ଆଡ଼ରେ ଅନେକ ମନୋଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଲୁଚିଥାଏ। ଦଳୀୟ ସ୍ତରରେ ଏକତା ଦେଖାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ତଳସ୍ତରରେ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ହସ୍ତାନ୍ତର ନେଇ ଜୋର ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଛି।
ଏହି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନୂଆପଡ଼ା ପରି ଗ୍ରାମୀଣ–ସୀମାନ୍ତ ଆସନରେ ଦଳର ପ୍ରଚାର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି। ଯେଉଁଠି ଏକଜୁଟ ଦଳ ହେବା ଦରକାର, ସେଠି ନେତାମାନେ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ମୁଁହେଁ ହସୁଛନ୍ତି, ମଞ୍ଚ ତଳେ ଏକାପରେ ଏକା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସନ୍ତୋଷ ବହାଉଛନ୍ତି।
ନିରଞ୍ଜନଙ୍କ ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଦଳୀୟ ସନ୍ଦେଶ
ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜଣେ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ମୃଦୁ ଛବିର ନେତା। ସେ ସଦା ଦଳର ଭିତରେ ସମନ୍ୱୟ ଓ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ପ୍ରତିକ।
ସେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲେ — ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷର ଫଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦଳକୁ ମେସେଜ ଦେଲେ — “ମୁଁ ଆହୁରି ଖେଳରେ ଅଛି।” ତାଙ୍କ ଏହି ସଫେଇ ଦେଶାଇଲା ଯେ, ସେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସରେ ଜଣେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ମୁଖ।
‘ଠାକୁର ଘରେ କିଏ ନା ମୁଁ କଦଳୀ ଖାଇନାହିଁ’ — ରାଜନୀତିର ରସାଳିକା
ଏହି ପ୍ରବଚନ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବୁଝାଏ। ଅର୍ଥାତ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ଘଟଣାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୂମିକା ଅଛି, ତେବେ କେହି ନିଜେକୁ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେନି। ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ତେଣ୍ଡେ। ଯେତେବେଳେ ଦଳୀୟ ଏକତା ଭଙ୍ଗୁଛି, ସେହି ଦୋଷ କେବଳ ଭକ୍ତଚରଣ କିମ୍ବା ନିରଞ୍ଜନଙ୍କ ନୁହେଁ — ସମଗ୍ର ନେତୃତ୍ୱ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏହାର ଦାୟୀ।
ଉପସଂହାର: ଏକତା ରହିବ କି ଏକାକୀ ଅସନ୍ତୋଷ?
ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଲାଗିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଆସଲେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଭିତର ଜାରିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି। ଯଦି ଦଳ ସେହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ସମୟରେ ସମାଧାନ କରିପାରେନି, ତେବେ ନୂଆପଡ଼ା ଭଳି ଆସନଗୁଡ଼ିକ ମାତ୍ର ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଦଳର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
ପ୍ରେସ୍ ମିଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଞ୍ଜନ ସଫେଇ ଦେଇଛନ୍ତି — କିନ୍ତୁ ଏହି ସଫେଇ ଦଳୀୟ ଏକତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳୀୟ ଅସୁସ୍ଥତାର ଲକ୍ଷଣ ମାତ୍ର। ରାଜନୀତିରେ ଏହିପରି ସଫେଇ ସବୁବେଳେ ଅସୁସ୍ଥ ଦେହର ଆଗାମୀ ରୋଗର ଆଗହୁଆ ସଙ୍କେତ ହୋଇଥାଏ।
also read https://purvapaksa.com/khan-sir-opens-hospital-in-patna/
Khan Sir opens hospital in Patna ।। ଖାନ ସାର୍ ପାଟନାରେ ଏକ ହସ୍ପିଟାଲ ଖୋଲିଛନ୍ତି ।
