ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ କେବଳ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଜୟ–ପରାଜୟର କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଘଟୁଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଥମ ଚିହ୍ନ, ଯାହା ବିଜେଡି, ତାର ନେତୃତ୍ୱ ଓ ବିଶେଷତଃ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ୍କୁ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ୨୪ ବର୍ଷର ସରକାରୀ ଅଭିଜ୍ଞତା, ଶାସନ ମଡେଲ୍, ପ୍ରଶାସନିକ ଶୈଳୀ ଓ ନବୀନଙ୍କ ‘ବ୍ରାଣ୍ଡ ଇମେଜ୍’— ସତ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଆଜିର ନୂଆପଡ଼ାର ରାୟ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛି।
ନୂଆପଡ଼ା ଦେଇଲା ନବୀନଙ୍କୁ କଠୋର ବାର୍ତ୍ତା
ସରକାର ହାରିବା ପରେ ଏହା ଥିଲା ବିଜେଡିର ପ୍ରଥମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନିର୍ବାଚନ। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମନୋଭାବ ଅନୁଯାୟୀ-
• ପୂର୍ବରେ ନବୀନଙ୍କ ମାତ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଭୋଟରେ ଲାଭ ଆଣୁଥିଲା,
• କିନ୍ତୁ ଏଥର ଲୋକ ଭଲଭାବେ ବୁଝାଇଦେଲେ-ନବୀନଙ୍କ ଚମକ ଆଉ କାମ କରୁନାହିଁ।
ନୂଆପଡ଼ାର ଭୋଟ ଅନୁପାତ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲା ଯେ, ବିଜେଡି କେବଳ ପରାଜିତ ହେଲା ତାହା ନୁହେଁ,
ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନକୁ ବି ଖସିଲା, ଯାହା ୨୪ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ମାନସିକ ଆଘାତ।
ନବୀନଙ୍କ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦଶା-ଲୋକଙ୍କ ମନରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଲା?
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ନୂଆପଡ଼ାରେ ମୁଖ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ରୁଗ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଚାଲି ନ ପାରିବାର ଭିଡିଓ, ତାଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଅସୁବିଧା-ଏସବୁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ନେତୃତ୍ୱ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରିଦେଲା।
ନୂଆପଡ଼ାର ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ- “ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଚାରକୁ ରୁଗ୍ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ନବୀନଙ୍କୁ ଆଣିବାର ନ ଥିଲା? ଏହା ଦଳ ପାଇଁ ସମବେଦନା ନୁହେଁ, ବରଂ ନକରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କଲା।”
ଲୋକମାନଙ୍କ ଧାରଣା ହେଲା-ଯଦି ନେତା ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ଭାଳିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ସେ ରାଜ୍ୟକୁ କିପରି ସମ୍ଭାଳିବେ? ଏହି ଧାରଣା ବିଜେଡି ପାଇଁ ବଡ଼ ଘାତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା।
ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନର ତ୍ରୁଟି— ନୂଆପଡ଼ା ବାହାରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଆଣିଲା କାହିଁକି?
ବିଜେଡି ନେତୃତ୍ୱ ଦଳୀର ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ମୁହଁକୁ ଅଣଦେଖା କରି ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିବା ନୂଆପଡ଼ାର ଲୋକ ଭଲଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଲେନି।
କାରଣ:
• ନୂଆପଡ଼ାର ରାଜନୀତି ଅଞ୍ଚଳକେନ୍ଦ୍ରିତ,
• ବାହାର ନେତାଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ,
• ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟା, ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପର୍କ—ଯାହା ସବୁ କଥାରେ ସେମାନେ ବୁଝି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ବ୍ଲକ୍ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ “ଆମ ଅଞ୍ଚଳର ନେତାଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିପାରୁ ନାହୁଁ, ବାହାରୁ ଆଣି ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିଥିବା ନେତାକୁ ଲୋକମାନେ କିପରି ଭୋଟ୍ ଦେବେ ବୋଲି ଆଶା କରିବା?”
ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ଫଳାଫଳରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା।
ବିଜେଡିର ଅନ୍ତର୍କଳହ: ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀରେ ନେତୃତ୍ୱ
ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ମତଭେଦ ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ନେତାଙ୍କ ଧାରଣା-
• ଜୟ ଢୋଲକିଆଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ,
• ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଭାବ,
• ପୁଣିଥରେ ବବି ଦାସଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନାର ଦାୟିତ୍ୱ,
• ଏବଂ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ
ଏସବୁ ମିଶି ବିଜେଡି ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।
ଦଳର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ମତ “ଦଳୀୟ ନୀତିରେ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। କିଏ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଲୋକଙ୍କୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା, ସେହିକଥା ଆମେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଲଦି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଠା କରିଛୁ”
ପାଣ୍ଡିଆନ ଫ୍ୟାକ୍ଟର: ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ‘ଅସ୍ୱୀକାର’ ଭାବନା
ଯେଉଁ ଭୈରବ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ପୂର୍ବ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ଅସହଜ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା- ତାଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ଵ ଦେଇ ଆଗକୁ ଆଣିବାରୁ ନବୀନଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନାହାନ୍ତି।
ନୂଆପଡ଼ାର ଅନେକ ଲୋକମାନେ ଖୋଲାଖୋଲି କହିଛନ୍ତି- “ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ବିଜେଡିର ନେତା ଭାବେ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି, ଦଳର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ମୂଳ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।”
ଲୋକମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି- ନବୀନଙ୍କ ସବଳ ସ୍ୱରୂପ ଆଉ ନାହିଁ, ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଦଳରେ ସବୁ କିଛି ଚାଲୁଛି।
ଏହା ବି ବିଜେଡି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ମାନସିକ ଧକ୍କା।
ବିଜେଡିର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବିଜେପିବ୍ୟବହାର କଲା?
ବିଜେପି ଏହି ଉପନିର୍ବାଚନରେ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଆକ୍ରମକ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କଲା—
• ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ,
• ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାର ଅନୁକୂଳ ପ୍ରଚାର,
• ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆର ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର,
• ବିଜେଡିର ଦୁର୍ବଳ ନାରେଟିଭ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅକାମୀ କରିବା,
• ଓ ନବୀନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଲାଭକାରୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା।
ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତ- “ବିଜେପି ଜିତିଲା; ଦଳର ଦକ୍ଷତାରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇଛି। ଏସବୁ ହେବାର କାରଣ ବିଜେଡିର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବିଜେପି ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିଥିବାରୁ ସଫଳ ହୋଇଛି।”
ଦଳର ନେତାମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର: ପ୍ରଚାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରେସମିଟ
ନୂଆପଡ଼ାର ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ- ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ଜନସମ୍ପର୍କ କରିବା ଉଚିତ ଥିଲା, ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରେସମିଟ କରି ବିଜେପିକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ପ୍ରଚାର କଲେ।
ଜଣେ ଯୁବ ଭୋଟରଙ୍କ ମତ ହେଲା “ଆମ ଘରେ ବିଜେଡି ଲୋକ ଆସି ମିଶିବେ ଓ ଭୋଟ ପାଇଁ ଅନୁର;ଧ କରିବେ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବଳ ଟିଭିରେ ଥିଲେ। ପ୍ରେସମିଟ କେବେ ବି କୌଣସି ଦଳକୁ ନିର୍ବାଚନ ଜିତାଇନଥାଏ।”
ଲୋକମାନଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା: “ନବୀନବାବୁ, ଏବେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତୁ”
ଆଜିର ଲୋକମତ ସ୍ପଷ୍ଟ-
• ନେତୃତ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ।
• ନୂତନ ମୁହଁ, ନୂଆ ଆଇଡିଆ ଆବଶ୍ୟକ।
• ନବୀନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ସେବାକୁ ସମ୍ମାନ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଅବସର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ।
ନୂଆପଡ଼ାର ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ “୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ସେବା କଲେ। ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ସମ୍ମାନ କରୁ। କିନ୍ତୁ ଆଉ ଦଳକୁ ଆପଣ ନୁହେଁ, ଆଉ କେହି ନେତୃତ୍ୱ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି।”
ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ୍: ନବୀନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ—
• ଯଦି ନବୀନ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଦକ୍ଷ ନେତା ହାତରେ ନେତୃତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରନ୍ତି, ତେବେ ବିଜେଡି ପୁଣିଥରେ ଉଠିପାରେ।
• ଯଦି ପୁଣି ପୂର୍ବବତ୍ ଗୁପ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ତର୍କଳହ ଚାଲିଥାଏ, ତେବେ “ବିଜେଡି ଏବଂ ତାହାର ଆଗାମୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଗଭୀର ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିପାରେ।”
ନୂଆପଡ଼ା ଦେଲା ଏକ ଐତିହାସିକ ବାର୍ତ୍ତା
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଏକ ସାଧାରଣ ରାଜନୀତିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ-ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ।
ବାର୍ତ୍ତା ସରଳ:
• ନେତୃତ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ।
• ନବୀନଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ସେବାକୁ ଆଭାର, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଜଣେ ନୂଆ ନେତା ଆବଶ୍ୟକ।
• ରାଜ୍ୟର ନେତାମାନକୁ ଦଳ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଆଯାଉ।
• ବାହାର ରାଜ୍ୟର ଲୋକ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଦଳ ପରିଚାଳନାରୁ ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଉ।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିକାଶ, ବିଜେଡିର ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇବାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା ବାସ୍ତବତା କହୁଛି- “ଏବେ ସମୟ ନେତୃତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତରର। ସମୟ ଚାହୁଁଛି ନବୀନଙ୍କ ଅବସର।”
ଏହି ହେଉଛି ନୂଆପଡ଼ାର ବାର୍ତ୍ତା- ସ୍ପଷ୍ଟ, ଦୃଢ଼ ଓ ଐତିହାସିକ।
