ନୂଆ ବର୍ଷ ସାଧାରଣତଃ ଆଶା, ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ନୂଆ ଆରମ୍ଭର ପ୍ରତୀକ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ବର୍ଷ ଆସୁଛି ଏକ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ନେଇ- ଦଳୀୟ ନବକଳେବର, ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ନିଯୁକ୍ତି ଆଶା, ଅସନ୍ତୋଷ, ଗୋଷ୍ଠୀ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଦଳଡିଆଁର ନୂଆ ଗଣିତ। ରାଜ୍ୟର ତିନି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ- ବିଜେଡି, ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ; ତିନିଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଙ୍କଟ, ସମ୍ଭାବନା ଓ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ବର୍ଷକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ତିନି ଦଳର ରାସ୍ତା ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ୟାର ମୂଳ ସୂତ୍ର ଏକ—କ୍ଷମତା, ପଦ ଓ ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ।
ବିଜେଡିର ବିଭାଜିତ ସ୍ୱର: କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ନା ସଙ୍ଗଠନ ସଜାଡ଼ିବା?
ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଶାସନ ଗାଦିରେ ବସିବା ପରେ ପରାଜୟର ସ୍ୱାଦ ଚାଖିଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଏବେ ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ବିଶେଷକରି ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଦଳ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନକୁ ଖସିଯିବା ପରେ ଶଙ୍ଖ ଭବନରେ କୋକୁଆ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ପରାଜୟ ପରେ ଦଳ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
• ନବୀନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଓ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର: ଦଳର ଏକ ବଡ଼ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦଳର ମୁଖିଆ ଭାବେ ରୁହନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ କାରଣରୁ ସେ ଦଳର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖି ଜଣେ ‘ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ’ଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର କରନ୍ତୁ। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଯଦି ଏବେ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ନ ହୁଏ, ତେବେ ଦଳ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜର ଆଧାର ହରାଇବ।
• ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ‘ମହାଭାରତ’: ଅନ୍ୟପଟେ କିଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର ସପକ୍ଷରେ ନାହାନ୍ତି। ସେମାନେ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଆସିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ କମିଯିବ। ନୂଆପଡ଼ା ପରାଜୟର ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାବି ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ନୀରବତା କର୍ମୀଙ୍କୁ ହତାଶ କରୁଛି। ତେଣୁ ନୂଆବର୍ଷରେ ବିଜେଡିରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାଙ୍ଗଠନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଶୀର୍ଷ ସ୍ତରରେ ରଦବଦଳ ହେବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
୨. ବିଜେପିର କ୍ଷମତା ସନ୍ତୁଳନ: ନିଗମ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ
ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପି ସରକାର ଗଠନ ହେବାର ୧୬ ମାସ ବିତିଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଦଳ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ‘କର୍ମୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୀକରଣ’। ସରକାର ଗଠନରେ ଯେଉଁ ନେତା ଓ କର୍ମୀମାନେ ଝାଳବୁହା ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି ରାଜନୈତିକ ନିଯୁକ୍ତିକୁ।
• ନିଗମ ଓ ବୋର୍ଡ ନିଯୁକ୍ତି: ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ପରିଷଦ (WODC), ଯୋଜନା ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ନିଗମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ପାଇଁ ଲମ୍ବା ଲାଇନ୍ ଲାଗିଛି। ବାରମ୍ବାର ଆଶ୍ୱାସନା ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବାରୁ ଆଶାୟୀଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଲାଗିଛି। ନୂଆବର୍ଷରେ ଏହି ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ନେଇ ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଜୋରଦାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି।
• ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଅଦଳବଦଳ: ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରାୟ ୬ଟି ପଦବୀ ଖାଲି ଅଛି। ଏହା ସହ କିଛି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ନେଇ ସଙ୍ଗଠନ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି। ସୂଚନା ମିଳୁଛି ଯେ, ନୂଆବର୍ଷରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ନୂଆ ଚେହେରାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଅଧିକ ଦକ୍ଷତା ସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଅଭିଜ୍ଞ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ‘ରିଫ୍ରେସିଂ’ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ।
୩. କଂଗ୍ରେସର ‘ତୁତୁ ମେଁମେଁ’ ଓ ସଙ୍ଗଠନ ସଜାଡ଼ିବା କସରତ
ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସରେ କନ୍ଦଳ କିଛି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ପରେ ଦଳର ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗୋଷ୍ଠୀ କନ୍ଦଳ ଉଗ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
• ବରିଷ୍ଠଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ: ନରସିଂହ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭଳି ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ଅଣଦେଖା ଅଭିଯୋଗ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପିସିସି ସଭାପତି ଭକ୍ତ ଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଅଡ଼ୁଆ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍ ସିଧାସଳଖ ଭକ୍ତ ଦାସଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଦଳର ସାଙ୍ଗଠନିକ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।
• ଭକ୍ତଙ୍କ ନୂଆ ରଣନୀତି: ଏତେ ବିବାଦ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭକ୍ତ ଦାସ ନୂଆବର୍ଷରେ ଦଳକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଜିଲ୍ଲା ଓ ବ୍ଲକ ସ୍ତରରେ ଖାଲି ପଡ଼ିଥିବା ପଦବୀଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁବ ଚେହେରାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ଏବଂ କର୍ମୀଙ୍କ ମନୋବଳ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସେ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ନୂଆବର୍ଷରେ କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ଶାଖା ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ‘ନବକଳେବର’ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
୪. ଦଳଡିଆଁ ରାଜନୀତି: ନେତା ରହିବେ, କର୍ମୀ ଡେଇଁବେ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ‘ନେତା ଜଗିବେ, କର୍ମୀ ଭାଗିବେ’ ନୀତି ଚାଲିଛି। ଅନେକ ବଡ଼ ନେତା ନିଜେ ଦଳ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ଅନୁଗତ ଓ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ପଠାଉଛନ୍ତି।
• ପଦ୍ମ ଧରୁଛନ୍ତି ଶଙ୍ଖ କର୍ମୀ: ଭଦ୍ରକର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲଙ୍କ ପରିବାର ବିଜେପିରେ ଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ତିନିଜଣ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ବିଜେଡି ଛାଡ଼ି ବିଜେପିରେ ମିଶିବା ପରେ ଏବେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ତେଜିଛି। ଖବର ମିଳୁଛି ଯେ ନୂଆବର୍ଷରେ ଆଉ କିଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଜେଡି ନେତା ପଦ୍ମ ଧରିପାରନ୍ତି।
• ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ଓ ପକ୍ଷ ଛେଦନ: ନୂଆବର୍ଷରେ ବିଜେପିର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତ ଧକ୍କା ହୋଇପାରେ। କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି।
ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ନଜର
ଓଡ଼ିଶାର ତିନିଟି ଯାକ ଦଳ ପାଇଁ ନୂଆବର୍ଷ ଏକ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା। ବିଜେପି ପାଇଁ ଶାସନ ଓ ସଙ୍ଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ବିଜେଡି ପାଇଁ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରକ୍ଷା କରିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଆନ୍ତରିକ କନ୍ଦଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଏକାଠି ହେବା ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ। ରାଜ୍ୟବାସୀ ଚାତକ ଭଳି ଚାହିଁ ରହିଛନ୍ତି— କାହାର ‘ନବକଳେବର’ କେତେ ସଫଳ ହେଉଛି ଏବଂ କିଏ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏହି ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟରେ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିପାରୁଛି। ନୂଆବର୍ଷରେ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ଏହି ଖୁସି ଖବର କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଭାଗ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଗତି କରିବ।
also read https://purvapaksa.com/pakistan-government-shocked-by-imran-khans-announcement/
