ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସବୁବେଳେ ଏକ ଜଟିଳ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଧ୍ୟାୟ। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ନିର୍ବାଚନ ଏକ ଭିନ୍ନ କାରଣ ପାଇଁ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ଏହା କେବଳ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଲଢ଼େଇ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ବିଚାରଧାରା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଚାତୁରୀର ସଂଘର୍ଷ। ନିର୍ବାଚନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହେବା ପରଠାରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଯେଭଳି ଭାବେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପ୍ରଶାସନିକ କଳକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସଦୃଶ ଉଭା ହୋଇଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଯେଉଁ ‘ଚାଣକ୍ୟ’ ରଣନୀତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି, ସେଥିରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ପ୍ରକୃତରେ ଫସି ଯାଇଛନ୍ତି କି?
‘କାତରଜ ଘାଟ’ ରଣନୀତି: ଭ୍ରମ ଓ ବାସ୍ତବତାର ଲଢ଼େଇ
ମରାଠୀ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଭାଉ ତୋରସେକର ଏହି ନିର୍ବାଚନକୁ ଐତିହାସିକ ‘କାତରଜ ଘାଟ’ (Katraj Ghat) ରଣନୀତି ସହ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି। ଇତିହାସ କହେ, ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁକୁ ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରଖି ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରାସ୍ତାରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ‘କାତରଜ ଘାଟ’ ରଣନୀତି କୁହାଯାଏ।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସେଇଆ ଘଟିଛି। ଗତ କିଛିମାସ ଧରି ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଇନଜୀବୀ ଦଳ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ‘ଏସଆଇଆର’ (SIR) ମାମଲାରେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଆଇନଗତ ବିବାଦର ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ରଣନୀତି ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ତୁରନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମମତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ସମୟ ଦେଇନାହିଁ। ମମତା ଯେତେବେଳେ କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବିଜେପି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନିଜର ସଂଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।
‘ଡକୱର୍ଥ ଲୁଇସ୍’ ଓ ଭୋଟର ତାଲିକାର ରହସ୍ୟ
କ୍ରିକେଟ ପଡ଼ିଆରେ ବର୍ଷା ହେଲେ ଯେମିତି ‘ଡକୱର୍ଥ ଲୁଇସ୍’ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓଭର କମିଯାଏ ଏବଂ ଜିତିବା ପାଇଁ ରନ୍-ରେଟ୍ ବଢ଼ିଯାଏ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ଅବିକଳ ସେଇଆ ଘଟିଛି। ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏକ ଲମ୍ବା ଇନିଂସ ବା ୫୦ ଓଭରର ଖେଳ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳି ଯାଇଛି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧକ୍କା ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ‘ନକଲି ଭୋଟର’ଙ୍କ ନାମ କଟିବା। କୁହାଯାଉଛି ଯେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ରାଜନୀତିରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଖୋଦ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଭବାନୀପୁରରୁ ପ୍ରାୟ ୪୮,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କଟାଯିବା ସୂଚାଉଛି ଯେ ବିଜେପି ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଘେରାବନ୍ଦୀ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଯଦି ନିଜ ଗଡ଼ରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଭୋଟ କମିଯାଏ, ତେବେ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେ ଭୟଙ୍କର ହେବ, ତାହା ସହଜରେ ଅନୁମେୟ।
୩. ସନ୍ଦେଶଖାଲି: ମହିଳା ଶକ୍ତିର ବିଦ୍ରୋହ ଓ ଟିଏମସିର ସଙ୍କଟ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି ମହିଳା ଭୋଟର। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଣ୍ଡାର’ ଭଳି ଯୋଜନା ତାଙ୍କୁ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ‘ସନ୍ଦେଶଖାଲି’ ଘଟଣା ସବୁ କିଛି ଓଲଟପାଲଟ କରିଦେଇଛି। ସେଠାରେ ମହିଳାମାନେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅସମ୍ମାନ ବିରୋଧରେ ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ, ତାହା ଟିଏମସିର ‘ମା-ମାଟି-ମାନୁଷ’ ସ୍ଲୋଗାନକୁ ହିଁ ଅପମାନିତ କରିଛି।
୧୫ ବର୍ଷ ତଳେ ମମତା ଯେଉଁ ‘ପରିବର୍ତ୍ତନ’ର ନାରା ଦେଇ ବାମପନ୍ଥୀ ଶାସନର ଅନ୍ତ କରିଥିଲେ, ଆଜି ସେହି ଏଜେଣ୍ଡା ବିଜେପି ହାତକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ସନ୍ଦେଶଖାଲିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅସନ୍ତୋଷର ନିଆଁ ଏବେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଗଳିକନ୍ଦିରେ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଛି।
୪. ପ୍ରଶାସନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ: ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଡିଜିପି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କୁ ବଦଳି କରିବା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଯେ, ଏଥର ନିର୍ବାଚନୀ ହିଂସା ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସି କଠୋର ହେବେ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସବୁବେଳେ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ଉପରେ ଭରସା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବାହିନୀର ନଜରବନ୍ଦୀରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ଟିଏମସିର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ‘ବାହୁବଳୀ’ମାନେ କେତେ ସକ୍ରିୟ ରହିବେ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
ଉପସଂହାର: ପରିବର୍ତ୍ତନ କି ପୁନରାବୃତ୍ତି?
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଜନତା ଏଥର କେବଳ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି, ବରଂ ସେମାନେ ନିଜର ‘ହିନ୍ଦୁ ପରିଚୟ’ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ‘ଡେମୋଗ୍ରାଫି’କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଥିବା ପରି ମନେହୁଏ। ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଚେକ୍-ମେଟ୍ କୁ କାଟିବା ପାଇଁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏବେ ବି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପ। ୪ ମଇର ଫଳାଫଳ କେବଳ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ବଙ୍ଗଳାର ଭବିଷ୍ୟତ ଇତିହାସ କେଉଁ ଦିଗରେ ଯିବ, ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଜାଲରୁ ମମତା ବାହାରି ପାରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ହିଁ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
AlsoRead;https://purvapaksa.com/may-4-rahuls-final-test/
୪ ମଇ: ରାହୁଲଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷା? || May 4: Rahul’s final test?
