ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଏବଂ ବିବାଦର ଅନ୍ୟ ନାମ ପାଲଟିଛନ୍ତି ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନ। ନିର୍ବାଚନ ପରେ ରାଜନୀତିରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇଥିବା ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଏହି ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଶାସକ ଏବେ ପୁଣି ଥରେ ହେଡଲାଇନ୍ସକୁ ଫେରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏଥର ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବା ଦିଲ୍ଲୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁଦୂର ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଦେଶ ଭେନେଜୁଏଲା। ହଠାତ ପାଣ୍ଡିଆନ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ପହଞ୍ଚିବା ଏବଂ ସେଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ମଡେଲ ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏବେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଗଲେ ତ ଗଲେ, ଆମର କଣ ହେଲା? କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଏହା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ଗେମପ୍ଲାନ ବା ପିଆର (PR) ଷ୍ଟଣ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛନ୍ତି, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନଙ୍କ ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ପ୍ରଥମେ ଆସିବା ବୈଷୟିକ ଏବଂ ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ଉପରକୁ। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମଡେଲ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଶାସନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶା ‘ଶୂନ୍ୟ ଜୀବନ ହାନି’ (Zero Casualty) ନୀତି ଆପଣାଇ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ବାତ୍ୟାର ସଫଳ ମୁକାବିଲା କରିଛି। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପ୍ରୟାସକୁ ସଲାମ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଭେନେଜୁଏଲାର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା। ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଏବେ ଯେଉଁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦେଖାଦେଇଛି, ତାହା ହେଉଛି ଭୂମିକମ୍ପ (Earthquake)।
ଏଇଠି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଭୂମିକମ୍ପ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ବାତ୍ୟା/ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନା କଣ ସମାନ?
• ବାତ୍ୟା ଓ ବନ୍ୟା (Water Department): ଏହା ଏକ ପୂର୍ବ-ସୂଚନା ଆଧାରିତ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ। ବାତ୍ୟା ଆସିବାର ୪-୫ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଜାଣିପାରୁ। ସରକାରୀ କଳ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ବଣ୍ଟନର ମଡେଲ।
• ଭୂମିକମ୍ପ (Construction/Structural Department): ଭୂମିକମ୍ପ କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନା ଦେଇ ଆସେନାହିଁ। ଏଥିରେ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼େ। ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ କାମ ହେଉଛି ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ତଳୁ ଚାପି ହୋଇ ରହିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଏବଂ ଭୂକମ୍ପ-ନିରୋଧୀ ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
ଯେଉଁ ଓଡ଼ିଶା ନିଜେ କଦାଚିତ ଭୂମିକମ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ, ସେହି ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଶାସକ ସୁଦୂର ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଯାଇ କେଉଁ ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି? ବୁଡ଼ି ଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର ଫର୍ମୁଲା, ଚାପି ହୋଇ ରହିଥିବା ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେମିତି କାମ କରିବ? ଏହି ବୈଷୟିକ ଅମେଳ ହିଁ ସୂଚାଉଛି ଯେ ଏହି ଗସ୍ତ ପଛର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ “ଜ୍ଞାନ ଆଦାନପ୍ରଦାନ” ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପଛରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ରଣନୀତି ରହିଛି।
ଯଦି ଓଡ଼ିଶାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମଡେଲକୁ ବାଣ୍ଟିବାର ଏତେ ନିଆରା ଆଗ୍ରହ ଥିଲା, ତେବେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନଜର ନିଜ ଦେଶର ସୀମାନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଉପରେ କାହିଁକି ପଡ଼ିଲାନି? ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ କ୍ରମାଗତ ଅତିବୃଷ୍ଟି ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥିତି ସଂଗୀନ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର:
• ଲଗାତାର ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବନ୍ୟା ଓ ଭୟଙ୍କର ଭୂସ୍ଖଳନ (Landslide) ଘଟିଛି।
• ୯୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
• କେତେକ ଜୀବନହାନି ଘଟିବା ସହ ଅନେକ ଲୋକ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।
• ରାସ୍ତାଘାଟ, ସେତୁ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
• NDRF, SDRF ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସେନା ଦିନରାତି ଏକ କରି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଅରୁଣାଚଳର ଏହି ସମସ୍ୟା (ବନ୍ୟା ଏବଂ ଜଳମଗ୍ନ ସ୍ଥିତି) ଓଡ଼ିଶାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମଡେଲ ସହ ଅନେକାଂଶରେ ସମାନ। ପାଣ୍ଡିଆନ ଚାହିଁଥିଲେ ନିଜ ଆଡୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରି ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ସେଠାକାର ପ୍ରଶାସନ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଓଡ଼ିଶାର ସଫଳ ବନ୍ୟା ପରିଚାଳନା ରଣନୀତି ବାବଦରେ ସହାୟତା କରିପାରିଥାନ୍ତେ। ନିଜ ଦେଶର ଭାଇବନ୍ଧୁମାନେ ଯେତେବେଳେ ବନ୍ୟାରେ ଭାସୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ନକରି ସୁଦୂର ଭେନେଜୁଏଲା ଯାଇ ଫଟୋ ଉଠାଇବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହା କଣ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ସମାଜସେବୀର ଲକ୍ଷଣ?
ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡିର ବିପର୍ଯ୍ୟୟଜନକ ପରାଜୟ ପରେ ପାଣ୍ଡିଆନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ରହୁଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଭାବିଥିଲେ ସେ ବୋଧହୁଏ ଓଡ଼ିଶା ଛାଡ଼ିଦେବେ। କିନ୍ତୁ ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଇତିହାସ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡ଼େ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଯେତେବେଳେ ବି କୌଣସି ଛୋଟବଡ଼ ପ୍ରାକୃତିକ ସମସ୍ୟା ଆସିଛି, ସେତେବେଳେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ସମାଜସେବୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ଗହଣରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ।
ତେବେ ହଠାତ ଏହି “ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ”ର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡ଼ିଲା? ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ରାଜନୀତିରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ କେବଳ ଏକ ଆଖିଦୃଶିଆ ଆଳ ଥିଲା, ଅସଲ ନାଟକ ଏବେ ପରଦା ପଛରେ ଚାଲିଛି।
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ଓଡ଼ିଶାର ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ। ନିକଟରେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ତଥା ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ (IAS) ଅଫିସର ସୁଜାତା କାର୍ତିକେୟନ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (BJD) ରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଦଳରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ହଠାତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଗରମ ହୋଇଯାଇଛି।
ସୁଜାତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଗ୍ରହଣୀୟ କରାଇବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଗେମପ୍ଲାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ଦୂରେଇ ରଖି, ତାଙ୍କର ଏକ “ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇମେଜ୍” ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ଭେନେଜୁଏଲା ଗସ୍ତ ହେଉଛି ସେହି ପିଆର (PR) ଷ୍ଟଣ୍ଟର ଏକ ଅଂଶ। ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି ଯେ— “ଯେଉଁ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧ କଲା, ତାଙ୍କ କାମ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛି।” ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରଶଂସାର ପରୋକ୍ଷ ଫାଇଦା ଓଡ଼ିଶାରେ ସୁଜାତା କାର୍ତିକେୟନଙ୍କୁ ମିଳିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ବିଜେଡିର ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ଣ୍ଣଧାର ସାଜିବା ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର ହେବ।
ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଏବେ ବେଶ୍ ସଚେତନ। କେଉଁଟା ପ୍ରକୃତ ସେବା ଆଉ କେଉଁଟା ରାଜନୈତିକ ପ୍ରସାର ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ଷ୍ଟଣ୍ଟ, ତାହା ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ବୁଝିପାରୁଛନ୍ତି। ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ନାଁରେ ଭେନେଜୁଏଲା ଯାଇ ରାଜନୈତିକ ପତିଆରା ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ଜନମତ ପ୍ରତି ଏକ ପ୍ରକାରର ପରିହାସ।
ଯଦି ସୁଜାତା ବା ପାଣ୍ଡିଆନ ପ୍ରକୃତରେ ଓଡ଼ିଶାର ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡ୍ରାମା ଛାଡ଼ି ଭୂମିସ୍ତରରେ ରହି ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନଚେତ୍ ଏଭଳି ପିଆର ଷ୍ଟଣ୍ଟ କେବଳ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇ ରହିଯିବ, ଭୋଟ୍ ବାକ୍ସରେ ଏହାର କୌଣସି ସୁଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-sanju-samsons-career-over/
ସଞ୍ଜୁ ସାମସନଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ଶେଷ? || Is Sanju Samson’s career over?
