ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଦଳ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ଏକ ଏମିତି ଛକରେ ଠିଆ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ତାକୁ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ମିତ୍ରମାନେ ଅଧିକ ଭୟଭୀତ କରୁଛନ୍ତି। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବିଜେପିର ବିଜୟ ରଥକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଗଠିତ ‘ଇଣ୍ଡି’ ମେଣ୍ଟ ଏବେ ନିଜ ନାମର ସାର୍ଥକତା ଖୋଜୁଛି। କିନ୍ତୁ ବିଡ଼ମ୍ବନାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ଏକ ଏମିତି ଅଭିଯୁକ୍ତ ସାଜିଛି, ଯାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନୀ ବିଫଳତା ପାଇଁ କାଠଗଡ଼ାକୁ ଟାଣି ଅଣାଯାଉଛି। ସଦ୍ୟ ସମାପ୍ତ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାୟକଙ୍କ ଦଳତ୍ୟାଗ ପରେ ମେଣ୍ଟର ସହଯୋଗୀମାନେ ଯେଭଳି ଭାବେ କଂଗ୍ରେସକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ତାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ଏହି ମେଣ୍ଟରୁ ବାହାରି ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହେବାର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି।
୧. ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଶାଣିତ ଆକ୍ରମଣ: ଶତ୍ରୁଠାରୁ ବଳି ଭୟଙ୍କର
ରାଜନୀତିରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମାଲୋଚନା ସ୍ୱାଭାବିକ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେ ବିଷୋଦ୍ଗାର କରନ୍ତି, ତାହା ଦଳର ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ମୁଖପାତ୍ର ଆଶୁତୋଷ ବର୍ମାଙ୍କ “ବିଶ୍ୱାସଘାତ” ଅଭିଯୋଗଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେରଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପିନାରାଇ ବିଜୟନଙ୍କ “ଦୁର୍ବଳ ସ୍ନାୟୁ” ସମାଲୋଚନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ – ସବୁଠି କଂଗ୍ରେସକୁ ଅପଦସ୍ଥ କରାଯାଉଛି। ସିପିଏମ୍ ଏବଂ ସିପିଆଇ(ଏମ୍ଏଲ୍) ପରି ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ କଂଗ୍ରେସକୁ “ସଂଘ ପରିବାରର ବି-ଟିମ୍” ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରିବା କଂଗ୍ରେସର ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ କୁଠାରଘାତ। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯେଉଁମାନେ ଏକାଠି ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବାକୁ ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କାହିଁକି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଗରେ କଂଗ୍ରେସକୁ ନୀଚ୍ଚା ଦେଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି?
୨. ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଙ୍କ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଓ କଂଗ୍ରେସର ପରାଶ୍ରୟ
ଇଣ୍ଡି ବ୍ଲକ୍ରେ ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ କଂଗ୍ରେସର ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥାନକୁ କବଜା କରି ହିଁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି। ବିହାରରେ ଆରଜେଡି, ୟୁପିରେ ଏସପି କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଟିଏମସି – ଏହି ସବୁ ଦଳ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଗଡ଼ରେ କଂଗ୍ରେସ ପୁଣିଥରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ସେମାନେ କଂଗ୍ରେସକୁ କେବଳ ଭୋଟ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରୁଥିବା ଏକ ‘ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ’ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ୯୯ଟି ଆସନ ପାଇ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳମାନେ ତାକୁ ସେହି ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରୁଛନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ଏକ ବାଧ୍ୟବାଧକତା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ନିଜର ସତ୍ତା ହରାଇବା ଭୟରେ କଂଗ୍ରେସକୁ ଅଧିକ ଜାଗା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
୩. ବିଜେପି ନୁହେଁ, ମେଣ୍ଟ ଭିତରର ବିରୋଧାଭାସ ହିଁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଯେଉଁ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ଓ ଦଳତ୍ୟାଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ତାହା କେବଳ କଂଗ୍ରେସର ସମସ୍ୟା ନ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମେଣ୍ଟର ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ ଚତୁରତାର ସହ ସମସ୍ତ ଦୋଷ କଂଗ୍ରେସ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଦି ଦେଲେ। କେରଳ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପଞ୍ଜାବରେ ମେଣ୍ଟର ସଦସ୍ୟମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ହିଁ ଲଢ଼ୁଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦୋସ୍ତି କିନ୍ତୁ ଗଳିରେ କୁସ୍ତି – ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ନୀତି କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପକାଉଛି। ଯେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଏହି ମେଣ୍ଟରେ ରହୁଛି, ତାକୁ ନିଜର ଆଦର୍ଶ ସହ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି, ଯାହା ତାର ସ୍ୱାଧୀନ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି।
୪. କାହିଁକି ମେଣ୍ଟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ?
କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏକୁଟିଆ ଚାଲ ନୀତି ଅପଣାଇବା ଅଧିକ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ। ଏହାର କିଛି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଲା:
• ନିଜସ୍ୱ ପୁନର୍ଗଠନ: ମେଣ୍ଟର ଆଲୋଚନା ଓ ସିଟ୍ ସେୟାରିଂରେ ସମୟ ନଷ୍ଟ ନକରି କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ସଂଗଠନକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ମଜବୁତ କରିବା ଦରକାର।
• ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଙ୍କ ଚାପରୁ ମୁକ୍ତି: ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ କଂଗ୍ରେସକୁ ଛୋଟ ଦେଖାଇବାର ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ମେଣ୍ଟରୁ ବାହାରିଲେ କଂଗ୍ରେସ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବ।
• ବିଶ୍ୱସନୀୟତା: ବାରମ୍ବାର ଦଳତ୍ୟାଗ ଓ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସମାଲୋଚନା କଂଗ୍ରେସର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଖରାପ କରୁଛି। ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହେଲେ ହିଁ ଦଳ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ମାନ ପାଇବ।
• ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଆହୁରି ୩ ବର୍ଷ ସମୟ ଅଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ସଶକ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇପାରିବ।
ସାହସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସମୟ
ଇଣ୍ଡିଆ ବ୍ଲକ୍ରେ କଂଗ୍ରେସର ଉପସ୍ଥିତି ଏବେ ‘ବିନା ସମ୍ମାନର ସହବାସ’ ଭଳି ମନେ ହେଉଛି। ଯଦି କଂଗ୍ରେସକୁ ବିଜେପିର ପ୍ରକୃତ ବିକଳ୍ପ ସାଜିବାକୁ ହେବ, ତେବେ ତାକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର କବଳରୁ ବାହାରି ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମେଣ୍ଟରୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରସ୍ଥାନ କେବଳ ଦଳ ପାଇଁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଦେବ ନାହିଁ, ବରଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝାଇ ଦେବ। କଂଗ୍ରେସର ଶକ୍ତି ହିଁ ମେଣ୍ଟର ଶକ୍ତି ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ମେଣ୍ଟ କଂଗ୍ରେସର ଶକ୍ତିକୁ କୋରି ଖାଉଛି।
ସମୟ ଆସିଛି କଂଗ୍ରେସ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ବ୍ୟାକମେଲିଂକୁ ବାୟ ବାୟ କହି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶା ଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ଗଡ଼ ସଜାଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରୁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bulldozer-in-bengali-politics/
ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିରେ ‘ବୁଲ୍ଡୋଜର’ || ‘Bulldozer’ in Bengali politics
