ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିବେଦୀ ଚାରି ଦିନିଆ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ଯାତ୍ରାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାୟୀ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା । ଏହି ଯାତ୍ରା ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ପ୍ରତି ଭାରତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ ।
ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ୟ ଓ ଅନୁକରଣୀୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ଯାହା ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ, ସଦ୍ଭାବନା ଓ ବୁଝାମଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଔପଚାରିକ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ୧୯୬୮ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ରଣନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭୁଟାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଚୀନର ଏହା ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଚୀନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ରାନ୍ତକୁ ବିଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଭୁଟାନ ସହ ନିଜର ବନ୍ଧୁତ୍ୱକୁ ନିରନ୍ତର ମଜବୁତ କରିଚାଲିଛି।
ଗଭୀର ହେଉଛି ବନ୍ଧୁତ୍ୱ
ଦୁଇ ଦେଶର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଏକାଧାରରେ ଏକାଧିକ ଦେଶର ଗସ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୨୦୧୮ ଡିସେମ୍ବରରେ ଏବଂ ପୁଣି ୨୦୧୯ରେ ନୂଆ ସରକାରର ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ରାଜକୀୟ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ୨୦୧୯ ଜୁନରେ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପଦଭାର ଗ୍ରହଣ ପରେ ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା ଥିଲା।
ଭୁଟାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ୨୦୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୭ରୁ ୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ୨୦୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ରୁ ୨୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ୨୦୨୨ ଏପ୍ରିଲ ୨୯ରୁ ୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଭୁଟାନରେ ସେନା ମୁଖ୍ୟ କ’ଣ କରିବେ?
ଜେନେରାଲ ଦ୍ୱିବେଦୀଙ୍କ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ ଚାରି ଦିନିଆ। ଆଜି ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ। ସେ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ, ଦେଶରେ ନିୟୋଜିତ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦଳ ଏବଂ ସୀମା ସଡ଼କ ସଂଗଠନର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ ଏପରି ସମୟରେ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ଡୋକଲାମରେ ନିଜର ସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଜବୁତ କରିଚାଲିଛି। ୨୦୧୭ରେ ଡୋକଲାମରେ ଭାରତୀୟ ଓ ଚୀନୀୟ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ୭୩ ଦିନ ଧରି ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲା। ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଭୁଟାନ ନରେଶ ଜିଗମେ ଖେସର ନାମଗ୍ୟାଲ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ଭେଟିବେ ଏବଂ ରୟାଲ ଭୁଟାନ ଆର୍ମୀର ଅଧିକାରୀ ଲେଫ୍ଟିନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ବାଟୁ ଶେରିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ବିସ୍ତୃତ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ସେନା ପ୍ରବକ୍ତା କର୍ଣ୍ଣେଲ ନିଶାନ୍ତ ଅରବିନ୍ଦ କହିଛନ୍ତି, ଭାରତ, ଭୁଟାନ ଓ ବିସ୍ତାରବାଦୀ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ଆଲୋଚନାର ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ନିକଟରୁ ନଜର ରଖୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଆଞ୍ଚଳିକ ବିବାଦ ସମାଧାନ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ପଶ୍ଚିମରେ ଡୋକଲାମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଜାକରଲୁଙ୍ଗ ଓ ପାସମଲୁଙ୍ଗ ଉପତ୍ୟକା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ଜେନେରାଲ ଦ୍ୱିବେଦୀଙ୍କ ଭୁଟାନୀ ଆଲୋଚନାକାରୀଙ୍କ ସହ ହେବାକୁ ଥିବା ବାର୍ତ୍ତାଳାପରେ ଡୋକଲାମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନୀୟ ଗତିବିଧି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବ।
୨୦୧୭ରେ ଡୋକଲାମ ଟ୍ରାଇ-ଜଙ୍କସନରେ ଭାରତୀୟ ଓ ଚୀନୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୭୩ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଗତିରୋଧ ପରେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ତୀବ୍ରତା ଦେଖାଯାଇଛି। ଡୋକଲାମକୁ ଭାରତର ରଣନୀତିକ ହିତ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ୨୦୧୭ରେ ଡୋକଲାମ ଟ୍ରାଇ-ଜଙ୍କସନରେ ଗତିରୋଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସଡ଼କ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା, ଯାହା ଉପରେ ଭୁଟାନ ନିଜ ଦାବି ରଖେ । ଭାରତ ନିର୍ମାଣର କଡ଼ା ବିରୋଧ କରିଥିଲା କାରଣ ଏହା ତା’ର ସାମଗ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ହିତ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଭୁଟାନ କହିଥିଲା ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ତା’ର ଏବଂ ଭାରତ ଭୁଟାନର ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଅନେକ ଦଫା ଆଲୋଚନା ପରେ ଗତିରୋଧ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା।
ଭୁଟାନ-ଚୀନ ବିବାଦ ଉପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ନଜର
ଭୁଟାନର ଚୀନ ସହ ୪୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଲମ୍ବା ସୀମା ଲାଗିଛି ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ବିବାଦ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଅନେକ ସୀମା ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୩ ଶେଷରେ ଭୁଟାନର ତତ୍କାଳୀନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଟାଣ୍ଡି ଦୋରଜୀ ବେଜିଂରେ ତାଙ୍କ ଚୀନୀୟ ସମକକ୍ଷ ଓ୍ଵାଙ୍ଗ ୟୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଚୀନୀୟ ବୟାନରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଭୁଟାନ ଏକ-ଚୀନ ନୀତିକୁ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ପାଳନ କରେ ଏବଂ ସୀମା ସମସ୍ୟାର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚୀନ ସହ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଭୁଟାନ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ବିବାଦ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ଉପରେ ନିକଟରୁ ନଜର ରଖୁଛି, କାରଣ ଏହା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ସୁରକ୍ଷା ହିତ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ, ବିଶେଷ କରି ଡୋକଲାମ ଟ୍ରାଇ-ଜଙ୍କସନରେ। ରୟାଲ ଭୁଟାନ ଆର୍ମୀର ମୁଖ୍ୟ ଅପରେସନ ଅଫିସର ଲେଫ୍ଟିନାଣ୍ଟ ଜେନେରାଲ ଫେବୃଆରୀରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜେନେରାଲ ଦ୍ୱିବେଦୀ, ଏନଏସଏ ଅଜିତ ଡୋଭାଲ, ଚିଫ ଅଫ ଡିଫେନ୍ସ ଷ୍ଟାଫ ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନ, ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ବିକ୍ରମ ମିଶ୍ରୀ ଏବଂ ରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ALSO READhttps://purvapaksa.com/no-ration-for-20-58-lakh-people-in-odisha-without-e-kyc/
