ଓଡ଼ିଶାର ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) — ଯାହା ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟର ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ରହିଥିଲା — ଏବେ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରକାରର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂକଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଏହା ନ କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ ନେଇ ବିବାଦ, ନ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣତା — ବରଂ ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧ।
ଦୁଇ ନେତ୍ରୀ —ବିଜେଡିରୁ ନିଲମ୍ବିତ ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡିଆନ କ୍ୟାମ୍ପର ସମର୍ଥକ ଏଲିନା ଦାସ — ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ବିଜେଡି ସଂଗଠନ ଭିତରେ ମତଭେଦର ନୂଆ ମାନଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ଦେଉଛି।
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର — ଏକ ‘ଡିସିଡେଣ୍ଟ’ କଣ୍ଠସ୍ୱର
ବିଜେଡିରୁ ନିଲମ୍ବିତ ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର, ଯିଏ ବିଗତ ସମୟରେ ଦଳର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେ ବିଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ନିଜ ଫେସବୁକ୍ ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗଠନ ଓ ତାହାର ନେତୃତ୍ୱକୁ କଟାକ୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟବସ୍ତୁ ସରଳ — ଓଡ଼ିଶା ସରକାରର ୫-ଟି ଅଧିକାରୀ ଭୈରବ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଜାତା ରାଉତ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ।
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଅଧିକାରିକ ଭୂମିକା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ଓ ସେ ଦଳରେ ଅନାଧିକୃତ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ଯେ, “ବିଜେଡିରେ କିଏ ମୁଖ୍ୟ — ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କି ପାଣ୍ଡିଆନ?”
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ତାଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ନିଆଁ ଭଳି ଭାଇରାଲ ହେଉଛି, ଏବଂ ଏହା ଦଳୀୟ ଅଭ୍ୟନ୍ତରେ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଜେଡି ଏହାକୁ ‘ଦଳୀୟ ଅନୁଶାସନ ଭଙ୍ଗ’ ଭାବେ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ସସପେଣ୍ଡ କରିଛି।
ଏଲିନା ଦାସ — ପାଣ୍ଡିଆନ କ୍ୟାମ୍ପର ପ୍ରତିନିଧି
ଏହି ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ୟପକ୍ଷ ହେଉଛନ୍ତି ଏଲିନା ଦାସ — ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ବିଜେଡି ନେତ୍ରୀ, ଯିଏ ରାଜନୀତିକୁ ଆସିଥିଲେ ସିନେମା ଜଗତରୁ।
ଏଲିନା, ପାଣ୍ଡିଆନ ନିକଟତମ ଶିବିରର ଅଂଶ ଭାବେ ପରିଚିତ। ବିଜେଡି ଶାସନ ସମୟରେ ସେ ଜାରକା ସ୍ଥିତ ବଲେ ବଲେ ଢାବାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଥିଲେ — ଯାହାକୁ ନେଇ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବିଶେଷ ହୋଇଥିଲା।
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏଲିନା ଦାସ ତାଙ୍କ ଫେସବୁକ୍ ଏକାଉଣ୍ଟରେ କାଉଣ୍ଟର ପୋଷ୍ଟ କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ସେ ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶକୁ “ଦଳ ଓ ନେତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅସନ୍ତୋଷର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି” ଭାବେ ବିବେଚନା କରି, ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।
ଏଲିନା ତାଙ୍କ ଏକ ପୋଷ୍ଟରେ ଲେଖିଥିଲେ —
“ଯେମିତି ଅନେକେ ସିଢ଼ି ଚଢ଼ି ନେତା ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେପରି କିଛି ଲୋକ ନିଜେ ସିଢ଼ି ଭାଙ୍ଗି ତଳକୁ ପଡ଼ନ୍ତି।”
ଏହି ବାକ୍ୟକୁ ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଟାକ୍ଷ ବୋଲି ବିଜେଡି ଭିତରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯୁଦ୍ଧ: ନୂଆ ରାଜନୀତିକ ମଞ୍ଚ
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଶକ୍ତିରେ ମୁଗ୍ଧ। ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଦଳୀୟ ଆଲୋଚନା ହେଉଥିଲା ମିଟିଂ ହଲରେ, ଏବେ ସେହି ତର୍କ ହେଉଛି ଫେସବୁକ୍ ଟାଇମଲାଇନରେ।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶ୍ରୀମୟୀ ଓ ଏଲିନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଲେଖା ପ୍ରତିଯୋଗିତା କେବଳ ଦୁଇ ନେତ୍ରୀଙ୍କ ବିକଳ୍ପ ଭିନ୍ନ ମତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗୁରୁତ୍ୱବୋଧ ଓ ଶିବିର ରାଜନୀତିର ପ୍ରକାଶ।
ବିଜେଡିରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବିଭାଜନ ଦେଖାଯାଉଛି —
• ଏକ ପକ୍ଷ, ଯାହା ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି;
• ଓ ଅନ୍ୟପକ୍ଷ, ଯେଉଁମାନେ ନବୀନଙ୍କ ଛାୟାରେ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଉଦୟକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି।
ପାଣ୍ଡିଆନ ଫାକ୍ଟର: ଦଳର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ କି ସଂକଟବିନ୍ଦୁ?
ଭୈରବ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନ, ଏକ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏସ ଅଧିକାରୀ, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହାୟକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ୫-ଟି ମଡେଲ ଓ ମୋ ଓଡ଼ିଶା ମିଶନ ଦଳ ଓ ସରକାରୀ ପ୍ରଶାସନକୁ ନୂତନ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ମତାନୁସାରେ —
“ଏକ ଅଧିକାରୀ ଦଳର ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଥିଲେ। ନବୀନଙ୍କ ନାମରେ ଯାହା ହେଉଛି, ତାହା ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଚିନ୍ତା।”
ଏହି ପୋଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପାଣ୍ଡିଆନ-କ୍ୟାମ୍ପକୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଛି। ତେଣୁ ଏଲିନା ଦାସ ଭଳି ନେତ୍ରୀମାନେ ସେଇ କ୍ୟାମ୍ପକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମଞ୍ଚକୁ ବାଛିଛନ୍ତି।
ମିଡିଆ ଓ ଜନମତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଓଡ଼ିଶାର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ୟୁଜରମାନେ ଏହି ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବେଶ ଆଗ୍ରହର ସହିତ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଅନେକେ ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କୁ “ଦଳର ଭିତରେ ନିଷ୍ଠାପର ଆଲୋଚକ” ବୋଲି ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ “ବିଜେଡି ବିରୋଧୀ କ୍ୟାମ୍ପର ସ୍ୱର” ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଉଛନ୍ତି।
ସେହିପରି ଏଲିନାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଭାଇରାଲ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ସେ ଦଳ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ଅସୀମ ନିଷ୍ଠା ଜଣାଇଛନ୍ତି।
ମିଡିଆ ମହଲ ଏହାକୁ ‘ଦଳର ଭିତରେ ସାର୍ବଜନିକ ଚିତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ’ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଫଳ ହେଲା — ବିଜେଡି ନିଜ ଦଳୀୟ ମନୋଭାବକୁ ଏବେ ସାର୍ବଜନିନ କରିଛି।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚାପ
ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏପରି ବିବାଦ ସମୟରେ ସାଧାରଣତଃ ମୌନ ରହନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦିଗରେ ଚାପ ଦେଇଛି —
• ଏକ ପକ୍ଷରେ ପାଣ୍ଡିଆନ-ସମର୍ଥକ ଦଳ, ଯାହା ସଂଗଠନର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଛି;
• ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ପୁରୁଣା ନେତା ଓ କର୍ମୀ, ଯେଉଁମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଅବମୂଲ୍ୟନ ହେଉଛି।
ନବୀନ ଏପରି ଭିତରୁ ଆସୁଥିବା ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁଶାସନ ଓ ସଂଗଠନୀୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏପରି ସର୍ବସାଧାରଣ ପ୍ରସାରିତ ଯୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷା।
ବିଜେଡିର ଭିତରେ ନୂଆ ରାଜନୀତିକ ସଂକେତ
ଶ୍ରୀମୟୀ-ଏଲିନା ଘଟଣା ବିଜେଡିର ଭିତରେ ଭିତରୁ ନିଷ୍ଠା ଓ ବାହାରୁ ଛବି — ଏହି ଦୁଇ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ପ୍ରତୀକ।
ଏହା ଜଣାଇ ଦେଉଛି ଯେ, ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂସାରିକ ଆଲୋଚନା ଓ ଭିତରୀଣ ସଂଲାପର ଅଭାବ ରହିଛି।
ଯେତେବେଳେ ନେତ୍ରୀମାନେ ମତ ଦେବା ପାଇଁ ଫେସବୁକ୍ ବାଛିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଦଳୀୟ ଆଲୋଚନାର ମଞ୍ଚ ବିଫଳ ହୋଇଛି ବୋଲି ମନେହେଉଛି।
ଫେସବୁକ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡସିପରେ ଫାଟ
ଏହି ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ସାଧାରଣ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଘଟଣା ନୁହେଁ — ଏହା ବିଜେଡିର ଭିତରେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ନିଷ୍ଠା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉଜାଗର କରୁଛି।
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଦଳକୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଏହା ସ୍ଵାଧୀନ ମତ ପ୍ରକାଶର ଏକ ନୂତନ ସୀମା ତିଆରି କରିଦେଇଛି।
ଏଲିନା ଦାସ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ଯେପରି ଦଳୀୟ ନିଷ୍ଠା ଜଣାଇଛନ୍ତି, ସେହିପରି ସେ ଆଗାମୀ ରାଜନୀତିକ ଯୁଗରେ ନିଜ ନିଷ୍ଠାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି।
ଯାହାହେଉ, ଏହି ଫେସବୁକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖାଇଦେଇଛି —ଆଧୁନିକ ରାଜନୀତି ଆଉ ସାଧାରଣ ସଭା ଓ ରାଲିରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍କ୍ରିନ ଉପରେ ଥିବା ଲାଇକ୍, କମେଣ୍ଟ ଓ ସେୟାର ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହେଉଛି ନୂଆ ରାଜନୀତି।
also read https://purvapaksa.com/3-reasons-why-india-alliances-game-spoiled/
