ଓଡ଼ିଶାର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଇତିହାସରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ତାହା ହେଲା ଏସଆଇଆର। ରାଜ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଏସଆଇଆର (Standard Identification Record) ବା ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବେ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସାଜିଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ପ୍ରାୟ ୯ ଲକ୍ଷ ୮୦ ହଜାର ଅଯୋଗ୍ୟ ତଥା ଜାଲ୍ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କଟାଯିବା ପରେ, ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ମଧ୍ୟରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯିବା କଥା, ତାକୁ ନେଇ ବିଜେଡିର ହଠାତ୍ ବିରୋଧ ଅନେକ ରହସ୍ୟକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି।
ଏହି ନାଁ କଟାକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜେଡି ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଥିବାବେଳେ, ଶାସକ ପକ୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜନୀତିକ ଶକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ “ବିଜେଡିର ବାଂଲାଦେଶୀ ପ୍ରୀତି” ଭଳି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ଆସିବାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆଉ ଅଧିକ ଗଭୀର ହୋଇପାରିଛି।
୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ ଏବଂ ‘ବାଂଲାଦେଶୀ ଭୋଟ୍’ର ଗୁମର
ବିଜେଡି ବିଗତ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ଶାସନରେ ରହିବା ପଛରେ କେବଳ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଥିଲା ନା ଏହା ପଛରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ‘ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ’ କାମ କରୁଥିଲା?
ଏବେ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକ। ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବୈଧ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ବସବାସ କରାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଭୋଟର’ ସଜାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ବିଜେଡିର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏବେ ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ବିଜେଡି ଏହାକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରୁ ନାହିଁ।
ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର ଓ ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପଙ୍କ ବିରୋଧ: ରାଜନୈତିକ ନା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ?
ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନକୁ ନେଇ ବିଜେଡିରୁ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ସାଂସଦ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର। ତେବେ ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ, ନିକଟରେ ସଂସଦୀୟ ନେତା ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ଶ୍ରୀ ପାତ୍ର ନିଜକୁ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଅପମାନିତ ହୋଇଥିବା ଜଣେ ନେତା ହଠାତ୍ ଏହି ଢଙ୍ଗରେ ସକ୍ରିୟ ହେବା ପଛରେ ଦଳୀୟ ରଣନୀତି ନୁହେଁ ନିଜର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଥାଇପାରେ।
ସେହିପରି ଆଠଗଡ଼ ବିଧାୟକ ରଣେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ବିରୋଧ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ଜଣେ ବିରୋଧୀ ନେତା ଭାବେ ପରିଚିତ ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ, ବିଜେଡି ନିଜର ପାଦ ତଳୁ ମାଟି ଖସୁଥିବା ଅନୁଭବ କରୁଛି। ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଅବୈଧ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ନାମ କଟାଯିବାକୁ ବିରୋଧ କରିବା କେତେଦୂର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ, ତାହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଜାଗା ମିଶନ: ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟ?
ବିଜେଡି ସରକାର ଅମଳରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ‘ଜାଗା ମିଶନ’ର ଅନ୍ଧକାର ଦିଗ ଏବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
1. ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସ୍ଥିତି: ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀର ଏମ୍ସ (AIIMS) ପାଖରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୃହତ୍ତମ ବସ୍ତି ସାଲିଆ ସାହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବିଶାଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ରହୁଛନ୍ତି। ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ଏମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଜମି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଟର ପରିଚୟ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
2. ସୀମାନ୍ତ ଓ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ: କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମହାକାଳପଡ଼ା ହେଉ କିମ୍ବା ମାଲକାନଗିରି ଓ ନବରଙ୍ଗପୁରର ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ, ସବୁଠାରେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢୁଛି। ଏହି ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ବିଜେଡିର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ରାଜନୀତିକ ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ
ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ କଟାକୁ ନେଇ ବିଜେଡି ନେତାମାନେ ଯେପରି ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଥିରୁ ଏହା ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି ଯେ ଏହା କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୀତିକ ବିବାଦର ଆକାର ନେଇଛି।
କିଛି ବିଜେଡି ନେତା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି:
• ଏହା ଏକ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ
• ସାଧାରଣ ଓ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ନାଁ ଭୁଲରେ କାଟାଯାଉଛି
• ଏହା ଭୋଟର ଅଧିକାରକୁ କ୍ଷତି କରୁଛି
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ରାଜନୀତିକ ଶକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଏକ “ସଫେଇ ଅଭିଯାନ” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଆସୁଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ, “ବାଂଲାଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ = ବିଜେଡିର ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ?”
କୁହାଯାଉଛି —
ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅବୈଧ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଅଛନ୍ତି।
ସେମାନଙ୍କୁ ରହିବା ପାଇଁ ଜାଗା ପ୍ରଥମେ ଦିଆଗଲା।
ଏବଂ ପରେ… ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସେମାନଙ୍କ ନାଁ ଉଠିଲା!
ଏହା ଏକ “ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ” ରାଜନୀତିର ଅଂଶ
ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ରଣନୀତିରୁ ପ୍ରେରିତ ବିଜେଡି?
ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସହ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ କାହାକୁ ଅଜଣା ନାହିଁ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଏସଆଇଆର ଏବଂ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ନେଇ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଯେଉଁଭଳି ବିବାଦୀୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋଷାରି ହେଉଛନ୍ତି, ସେହି ସମାନ ଧାରା ଏବେ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେଡି ନେତାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ମମତାଙ୍କ ‘ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ପ୍ରୀତି’ର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ନବୀନଙ୍କ ଦଳର ନେତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାସ କରିଛି। ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜରିଆରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆସିଲେ ବିଜେଡିର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ‘ଫେକ୍ ଭୋଟର’ ବାହାରିଯିବେ, ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଏବେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ‘ପାଲା’ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ଏସଆଇଆର: ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନ
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଲ୍ ତଥ୍ୟ ଦେଇ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସେ ଅବୈଧ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ, ତେବେ ତାଙ୍କ ନାମ କଟିବା ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ହେବ। କିନ୍ତୁ ବିଜେଡିର ଏହି ବାଂଲାଦେଶୀ ପ୍ରୀତି ସୂଚାଉଛି ଯେ ଦଳ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାର୍ଥ ଅପେକ୍ଷା ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ହିଁ ବଡ଼।
ସତ୍ୟ କେଉଁଠି?
ଏହି ସମସ୍ତ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦାବି ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି — ସତ୍ୟ କେଉଁଠି?
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସତ୍ୟ:
1. କିଛି ଅଯୋଗ୍ୟ ନାମ ତାଲିକାରେ ଥାଇପାରେ
2. କିଛି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଭୁଲରେ କାଟାଯାଇଥାଇପାରେ
3. ରାଜନୀତିକ ଦଳମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି
ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପାଇଁ:
• ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତ
• ପ୍ରମାଣ ଭିତ୍ତିକ ଆଲୋଚନା
• ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଓଡିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ସଙ୍କଟମୟ ଅବସ୍ଥାରେ । ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ସଫା କରିବାରେ ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ରାଜନୀତିକ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦାବି ଏହାକୁ ଏକ ଜଟିଳ ରୂପ ଦେଇଛି।
“ବିଜେଡିର ବାଂଲାଦେଶୀ ପ୍ରୀତି” ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଗୁରୁତର ଏବଂ ତାହା ପ୍ରମାଣ ହେଲେ ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ତେବେ ଏହା କେବଳ ରାଜନୀତିକ ଅଭିଯୋଗ କି ନା ସତ୍ୟ — ସେଥି ପ୍ରମାଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ଶେଷରେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସଫଳତା ନିର୍ଭର କରେ ସଫା ଓ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଉପରେ। ତେଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଏକ କଥା ମନେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ — ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆଧାର।
ଏବେ ରାଜ୍ୟବାସୀ ବୁଝିବାକୁ ବାକି ନାହିଁ ଯେ, ବିଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ଜନମତକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏସଆଇଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯଦି ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରକୃତ ଭୂମିପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସ୍ୱର ହିଁ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/how-strong-is-the-army-after-the-pahalgam-incident/]
ପହଲଗାମ ଘଟଣା ପରେ ସେନା କେତେ ମଜଭୁତ || How strong is the army after the Pahalgam incident?
