ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ କ୍ଷମତାର କଥା ଆସେ, ଯେତେବେଳେ ଚୌକି ବା ସରକାର ଗଢ଼ିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ, ସେତେବେଳେ ଅନେକ ସମୟରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସମୀକରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ କେବେ ପରସ୍ପରର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାମଣା ଓ ସମାଧାନର ବାଟ ଖୋଜାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ’ଣ କେବଳ କ୍ଷମତା ଓ ସୁବିଧାବାଦ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ, ନା ଏପରି କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆସନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦ ଓ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଗରେ କୌଣସି ସର୍ତ୍ତ ବା ବୁଝାମଣାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ?
ଯେପରିକି ଇସ୍ରାଏଲରେ ନିର୍ବାଚନ ପରେ କୌଣସି ଦଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ନ ପାଇବା, ନେତାନ୍ୟାହୁ (Netanyahu) ବ୍ଲକ୍, ଆଇଜେନକୋଟ୍ (Eisenkot) ବ୍ଲକ୍ ଏବଂ ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା, ଆଉ ତା’ସହିତ ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ପଛରେ ଥିବା ସର୍ତ୍ତକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ।
ତା’ସହିତ ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖିବା ଯେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ସହିତ କିପରି ତୁଳନା କରାଯାଉଛି। ଭାରତରେ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟର ବୈଠକ, ଅତୀତର ବିବାଦୀୟ ଘଟଣା, ଅଯୋଧ୍ୟା ରାମ ମନ୍ଦିର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜିକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବିତର୍କ ଚାଲିଛି, ତାହାର ମଧ୍ୟ ଏକ ସମଗ୍ର ଚିତ୍ର ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
ଇସ୍ରାଏଲ ନିର୍ବାଚନ ଓ ଝୁଲନ୍ତା ସ୍ଥିତି: କୌଣସି ଦଳକୁ କାହିଁକି ମିଳିଲାନି ବହୁମତ?
ପ୍ରଥମେ ଆସନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୈତିକ ଗଣିତକୁ ବୁଝିବା। ଇସ୍ରାଏଲର ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସର୍ବଦା ବହୁ-ଦଳୀୟ ମେଣ୍ଟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ରହିଆସିଛି। ସେଠାରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦଳ ପାଇଁ ଏକାକୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କରିବା ପ୍ରାୟତଃ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ।
ଭିଡିଓରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ଓ ଆଲୋଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳରେ କୌଣସି ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିପାରି ନାହାନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ବ୍ଲକ୍ ରହିଛି, ଅନ୍ୟ ପଟେ ଗାଦି ଆଇଜେନକୋଟଙ୍କ ବ୍ଲକ୍ ରହିଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସରକାର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାର ଖେଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼େ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଗଣତି ଓ ସମୀକରଣ ଚାଲିଛି, ସେତେବେଳେ ସରକାର ଗଢ଼ିବାରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି ହେଉଛି? କାରଣ ଇସ୍ରାଏଲରେ କେବଳ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ସେହି ଆସନଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ସହିତ କେଉଁ ନୀତି ଓ ସର୍ତ୍ତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି, ତାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା।
ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତିରେ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା, ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଘର୍ଷ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ତେଣୁ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ସରକାର ଗଢ଼ିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତି, ମେଣ୍ଟର ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ତଉଲିଥାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ସମୟରେ ନିର୍ବାଚନ ସରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ ଓ ସରକାର ଗଢ଼ିବାରେ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ।
ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସର୍ତ୍ତର ରାଜନୀତି
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବିଷୟ ପାଖକୁ—ଇସ୍ରାଏଲର ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସର୍ତ୍ତ।
ଇସ୍ରାଏଲର ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଯେକୌଣସି ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳିଲେ ନେତାନ୍ୟାହୁ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଆଇଜେନକୋଟ୍, ଯେକୌଣସି ପକ୍ଷ ସରକାର ଗଢ଼ିବାର ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମର୍ଥନ ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ସର୍ତ୍ତ ରଖାଯାଇଛି—ଯଦି ସମର୍ଥନ ନେଇ ସରକାର ଗଢ଼ାଯାଏ, ତେବେ ହମାସ, ଇରାନ, ଗାଜା କିମ୍ବା ପ୍ୟାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବିରୋଧରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବା ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ସର୍ତ୍ତଟି ହିଁ ସମଗ୍ର ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣକୁ ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି। କାରଣ ଇସ୍ରାଏଲର ମୁଖ୍ୟଧାରାର ରାଜନୀତିରେ ହମାସ, ଇରାନ, ଗାଜା ଓ ପ୍ୟାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବଳ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବିଷୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ଯଦି କୌଣସି ଦଳ କେବଳ କ୍ଷମତାରେ ରହିବା ପାଇଁ ଏହି ସର୍ତ୍ତକୁ ମାନି ନିଏ, ତେବେ ଦେଶ ଭିତରେ ଓ ଦଳ ଭିତରେ ତାହାର ତୀବ୍ର ବିରୋଧ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଯଦି ସର୍ତ୍ତ ନ ମାନନ୍ତି, ତେବେ ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ମିଳିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହିଁ ଇସ୍ରାଏଲ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଅଚଳାବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ବୋଲି ଭିଡିଓରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି।
‘ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦ’ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ବୈଶ୍ୱିକ ଉଦାହରଣର ପ୍ରଭାବ
ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭିଡିଓ ବକ୍ତା ଯେଉଁ ବଡ଼ କଥାଟି କହିଛନ୍ତି, ତାହା ହେଉଛି—’ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦ’। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଯେତେବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦର ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲର ସମାଜ ଓ ରାଜନୀତି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦାହରଣ ଭାବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଓ ରାଜନୀତିକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଘଟଣାରୁ ନିଜ ଦେଶର ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ତୁଳନା କରିଥାନ୍ତି। କେହି କେହି ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସଚେତନତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ତ ଆଉ କେହି ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷମତା ବନାମ ନୀତିର ଲଢ଼େଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଇସ୍ରାଏଲର ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି, କାରଣ ସେଠାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସର୍ତ୍ତ ଯୋଗୁଁ ସରକାର ଗଢ଼ିବାରେ ବାଧା ଆସୁଛି।
ଭିଡିଓରେ ଏହି ବିଷୟକୁ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରଖି କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆମକୁ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଦେଶ ସ୍ୱାର୍ଥରେ କ’ଣ ରହିଛି, କିଏ ଆମର ହିତାକାଂକ୍ଷୀ ଏବଂ କେଉଁଠି ଆମକୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ତୁଳନା: ମେଣ୍ଟ, ଇତିହାସ ଓ ବୟାନବାଜି
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମେଣ୍ଟ ଓ ସମୀକରଣ ସର୍ବଦା ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଆସିଛି। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଚାରଧାରା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଥିବା ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଯେତେବେଳେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସମର୍ଥକ ଓ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। କେହି ଏହାକୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବିକଳ୍ପ ଓ ସନ୍ତୁଳନ କୁହନ୍ତି, ତ ଆଉ କେହି ଏହାକୁ କେବଳ କ୍ଷମତା ସ୍ୱାର୍ଥର ମେଣ୍ଟ ଭାବେ ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତି।
ଭିଡିଓ ବକ୍ତା ଅତୀତର କିଛି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଘଟଣା—ଯେପରିକି ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ପୋଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମୟର ଘଟଣା, ଅଯୋଧ୍ୟା ରାମ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଏବଂ ‘ହିନ୍ଦୁ ଆତଙ୍କବାଦ’ ଭଳି ପୂର୍ବ ବୟାନ ଓ ୱିକିଲିକ୍ସ (WikiLeaks) ସହିତ ଯୋଡ଼ା ଯାଉଥିବା ଖବରର କ୍ଲିପିଂ—ଏସବୁକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଭୋଟର ଓ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ନିର୍ବାଚନ ଓ ରାଜନୈତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ବେଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଅତୀତର ଘଟଣା, ନେତାମାନଙ୍କ ବୟାନ ଏବଂ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟପଟେ, ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଭାରତରେ ଭୋଟରମାନେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିକାଶ, ବେରୋଗାରୀ, ମହଙ୍ଗା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟା ଭଳି ଅନେକ ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନେଇଥାନ୍ତି।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନାରେଟିଭ୍ ବନାମ ବାସ୍ତବତା
ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍, ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ଏବଂ କମେଣ୍ଟ୍ରି ମାଧ୍ୟମରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚାଯାଉଛି। ଏହି ଭିଡିଓଟି ମଧ୍ୟ ସେହି ଶୈଳୀର ଏକ ଉଦାହରଣ, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବକ୍ତା ନିଜର ମତ ଓ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଜଣେ ସଚେତନ ନାଗରିକରୀ ଭାବେ ଆମକୁ ଦୁଇଟି ଦିଗକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ। ପ୍ରଥମତଃ, ଯେକୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଘଟଣା—ସେ ଇସ୍ରାଏଲ ହେଉ ବା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ—ତାହାର ଭିତର ରାଜନୈତିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ବାସ୍ତବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ହୋଇଥାଏ। ସେଠାକାର ଦଳୀୟ ସମୀକରଣ, ନିର୍ବାଚନୀ ଆଇନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି ଭାରତଠାରୁ ଭିନ୍ନ।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଯେତେବେଳେ ବିଦେଶର କୌଣସି ଘଟଣାକୁ ଘରୋଇ ରାଜନୀତି ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜନୈତିକ ନାରେଟିଭ୍ ବା ବାର୍ତ୍ତା ତିଆରି କରେ। ତେଣୁ ଖବରକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ନ ଦେଖି, ତଥ୍ୟ, ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତକୁ ବୁଝିବା ସବୁବେଳେ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ।
କିପରି ଇସ୍ରାଏଲର ନିର୍ବାଚନୀ ସ୍ଥିତି, ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସର୍ତ୍ତ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ବଡ଼ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି, ଏବଂ କିପରି ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି।ରାଜନୀତିରେ କ୍ଷମତା ଓ ସମୀକରଣ ବଦଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସଚେତନତା—ଏସବୁ ସର୍ବଦା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ।
also read
https://purvapaksa.com/odisha-in-the-grip-of-a-cyclone/


