ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଅନେକ ନେତା ଆସିଛନ୍ତି, ଅନେକ ଯୋଡ଼ି ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ନେତା ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଦିଗ ଓ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ଅମିତ ଶାହ।
ଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଅନ୍ୟଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ଦଳର ରଣନୀତିକାର ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ। ମୋଦୀଙ୍କ ଭାଷଣ, ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଶୈଳୀ ଯେତିକି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି, ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ନିର୍ବାଚନୀ ଗଣିତ, ସଂଗଠନ ନିର୍ମାଣ ଓ ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି।
ମୋଦୀ ଓ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଆଜିର ନୁହେଁ। ଏହାର ମୂଳ ଗୁଜରାଟର ରାଜନୀତିରେ ରହିଛି।
୧୯୮୦ ଓ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଉଭୟେ ବିଜେପି ସଂଗଠନରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ। ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜଣେ ସଂଗଠନକାରୀ ଭାବେ ନିଜର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବେଳେ ଅମିତ ଶାହ ମଧ୍ୟ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ମଜବୁତ କରୁଥିଲେ।
୨୦୦୧ରେ ମୋଦୀ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ଗଭୀର ହେଲା। ୨୦୦୨ରେ ଅମିତ ଶାହ ଗୁଜରାଟ ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ଗୃହ ସମେତ ଅନେକ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା।
ମୋଦୀଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଓ ନେତୃତ୍ୱର କ୍ଷମତା। ଅନ୍ୟପଟେ ଶାହଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ସଂଗଠନକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଦକ୍ଷତା। ଏହି ଦୁଇଟି ଗୁଣର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଜେପିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ହୋଇଥିଲା।
୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ ମୋଦୀ–ଶାହ ଯୋଡ଼ି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ଥିଲା।
ସେତେବେଳେ ଦେଶରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ UPA ସରକାର ବିରୋଧରେ ଦୁର୍ନୀତି, ମହଙ୍ଗାଇ ଓ ଶାସନଗତ ଅଚଳାବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଥିଲା। ବିଜେପି ଏହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ରାଜନୈତିକ ସୁଯୋଗରେ ପରିଣତ କଲା।
ମୋଦୀଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରାଗଲା। ତାଙ୍କ ନାମକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସାରା ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ଚାଲିଲା। ବିକାଶ, ଭଲ ଶାସନ, ରୋଜଗାର ଓ ଦୁର୍ନୀତିମୁକ୍ତ ସରକାରର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଗଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ଅମିତ ଶାହଙ୍କୁ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନୀ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଲା। ଏଠାରେ ବିଜେପିର ସଫଳତା ଦଳର ଜାତୀୟ ଜିତ୍କୁ ନୂଆ ଶକ୍ତି ଦେଲା। ୨୦୧୪ରେ ବିଜେପି ଏକାକୀ ୨୮୨ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ଜିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କଲା। ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟ ନଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନେତୃତ୍ୱ, ସଂଗଠନ ଓ ପ୍ରଚାରର ଏକ ନୂଆ ମଡେଲ୍ର ଆରମ୍ଭ ଥିଲା।
୨୦୧୪ରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ ପରେ ଅମିତ ଶାହଙ୍କୁ ଦଳର ଜାତୀୟ ସଭାପତି କରାଗଲା। ଏହାପରେ ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଶୈଳୀ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଲା। ବୁଥ୍ ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜିଲ୍ଲା, ରାଜ୍ୟ ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ। ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ସଭା ଓ ନେତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଜିତାଯାଏ ନାହିଁ। ଘରକୁ ଘର ସମ୍ପର୍କ, ଭୋଟରଙ୍କ ମନୋଭାବ ବୁଝିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ଅମିତ ଶାହ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଏକାଠି କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ତାଙ୍କୁ ବିଜେପିର ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥପତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ ମୋଦୀ–ଶାହ ଯୋଡ଼ି ପୁଣିଥରେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରମାଣ କଲେ। ଏଥର ବିଜେପି ୩୦୩ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ଜିତିଲା। ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣ, ବାଲାକୋଟ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା, ମୋଦୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଚାରର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ପରେ ଅମିତ ଶାହଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ କରାଗଲା। ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଥିଲା। କାରଣ ଏବେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଦଳର ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତି ତିଆରି କରୁଥିଲେ, ସେ ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗୃହ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନେଲେ।
ମୋଦୀ–ଶାହ ଯୋଡ଼ିର ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବାରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଡ଼ିର ଭୂମିକା ରହିଛି। ୨୦୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୫ ତାରିଖରେ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ଧାରା ୩୭୦ର ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଦ୍ଦ କରିବା ଓ ରାଜ୍ୟକୁ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିଜେପି ନିଜର ଦୀର୍ଘଦିନର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ ବୋଲି କହିଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଓ ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଘାତ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ନାଗରିକତା ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବା CAA ଆସିଲା। ଏହି ଆଇନକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ମୋଦୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ ଶାହଙ୍କ ସଂସଦୀୟ ତଥା ପ୍ରଶାସନିକ ରଣନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ସମନ୍ୱୟ ରହିଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। ଏତେ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସହିତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଆଲୋଚନା, ବିରୋଧୀଙ୍କ ମତ ଓ ସଂଘୀୟ ସନ୍ତୁଳନକୁ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଗଲା? ଏହା ଉପରେ ଦେଶରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ମତ ରହିଛି।
ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ନେତୃତ୍ୱର ସ୍ପଷ୍ଟତା।
ମୋଦୀ ନିଜକୁ ଜଣେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଭାଷଣ ଶୈଳୀ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସକ୍ରିୟତା ଓ ସିଧାସଳଖ ଜନସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ଦେଇଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ସଂଗଠନ।
ଅମିତ ଶାହ ନିର୍ବାଚନକୁ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ କାହାର ପ୍ରଭାବ ଅଛି, କେଉଁ ସମାଜର ଭୋଟର କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି, କେଉଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜିତିବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖୁଛନ୍ତି, ଏସବୁ ଦିଗ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଥାଏ।
ତୃତୀୟଟି ହେଉଛି ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତାର ନିର୍ମାଣ।
ବିଜେପି ନିଜର ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଚାରରେ ବିକାଶ, ଜାତୀୟତାବାଦ, ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ, ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତୃତ୍ୱ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏକାଠି ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଏହି ତିନୋଟି ଦିଗର ସମନ୍ୱୟ ମୋଦୀ–ଶାହ ଯୋଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଯୋଡ଼ିଠାରୁ ଭିନ୍ନ କରିଛି।
କିନ୍ତୁ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ସବୁଦିନ ଅଜେୟ ରହିପାରେ ନାହିଁ।
୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ।
ବିଜେପି ୨୦୧୯ରେ ୩୦୩ଟି ଆସନ ଜିତିଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୪ରେ ଏହା ୨୪୦ଟି ଆସନକୁ ଖସି ଆସିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଦଳ ଏକାକୀ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ୨୭୨ଟି ଆସନ ପାଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ଏନ୍ଡିଏର ସହଯୋଗୀ ଦଳମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ମୋଦୀ ତୃତୀୟଥର ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ।
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ବିଜେପିର ଆସନ ହ୍ରାସ, ଗ୍ରାମୀଣ ଅସନ୍ତୋଷ, ନିଯୁକ୍ତି, ମହଙ୍ଗାଇ, ସମ୍ବିଧାନ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରଚାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଏହି ଫଳାଫଳରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା।
ଏହା ମୋଦୀ–ଶାହ ଯୋଡ଼ି ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା।
ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ନେତାଙ୍କ ଛବିରେ ନୁହେଁ, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଆଶା ଆକାଂକ୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ।
ଆଜି ମୋଦୀ ଓ ଅମିତ ଶାହ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷମତାକେନ୍ଦ୍ର।
କିନ୍ତୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଯୋଡ଼ି ପାଇଁ ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି।
ପ୍ରଥମତଃ, ଦଳ ଭିତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପିଢ଼ିର ନେତୃତ୍ୱ ତିଆରି କରିବା।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି, ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ, ମହଙ୍ଗାଇ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସମାନତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରିବା।
ତୃତୀୟତଃ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ଓ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସହିତ ରାଜନୈତିକ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା।
କାରଣ ୨୦୨୪ ପରେ ରାଜନୀତିର ସମୀକରଣ ବଦଳିଛି। ଏବେ କେବଳ ଦଳୀୟ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଓ ସମନ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ସରକାର ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ମୋଦୀ ଓ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ଅଧ୍ୟୟନର ବିଷୟ।
ଜଣେ ଜନସମର୍ଥନକୁ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ, ଅନ୍ୟଜଣେ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ସଂଗଠନ ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ। କିନ୍ତୁ ଏକଥା ମଧ୍ୟ ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ, ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ କୌଣସି ନେତା ବା ରାଜନୈତିକ ଯୋଡ଼ି ଜନତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ନୁହେଁ।ସଫଳତାର ଅସଲି ମାପକାଠି କେବଳ କେତେଟି ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି, ଗଣତନ୍ତ୍ର, ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ କେତେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ତାହା।
also read
Can’t wrap my head around “Diwali—the Eid of happiness.” II ମୁଣ୍ଡ କାମ କରୁନି “ଦିୱାଲୀ ଖୁସିୟୋଁ କୀ ଇଦ୍”
https://purvapaksa.com/cant-wrap-my-head-around-diwali-the-eid-of-happiness/
