ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ କୋଟିଆ ବିବାଦ କାହାକୁ ଅଜଣା ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା ଏହି ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଜନକ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଗ୍ରାମୀଣ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ, ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିବାଦୀୟ କୋଟିଆ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଲୋକ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯାଇ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ପୋଲିସର କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଭଳି ଘଟଣା ଘଟିବା ରାଜ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଗତ କିଛିଦିନ ତଳେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଗ୍ରାମୀଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ସୀମା ନିକଟସ୍ଥ ନେରାଡିଭାଲସା ଗ୍ରାମରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଶାସନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଏକ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସିଲ୍ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନ ଭାବିଥିଲା ଯେ ଏହାଦ୍ୱାରା ଆନ୍ଧ୍ରର ପ୍ରଭାବକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।
କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ତତ୍ପରତା ପ୍ରକାଶ କରି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ସାରିକି ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାକୁ ସେହି ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରଟିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରବେଶ ପଥ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରେ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲେ ହେଁ, କିଛି ଲୋକ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ପାର ହୋଇ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଆଉ କିଛି ଲୋକ ତ ନିର୍ବାଚନର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଯାଇ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ।
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୋଟିଆ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର କିଛି ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ପ୍ରଲୋଭିତ କରି ଜଙ୍ଗଲ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ କୋଟିଆର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଆନ୍ଧ୍ରର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନଗଣ୍ୟ।
ତେବେ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବିଷୟ ଯେ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ—ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ଭୋଟ୍ ପରିଚୟ ପତ୍ର ରହିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ କିପରି ଦୁଇଟି ଭୋଟର ପରିଚୟ ପତ୍ର ରଖିପାରିଲେ, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତାହାର ଯାଞ୍ଚ କରିବୁ। ଦେଶର ଜଣେ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭୋଟର କାର୍ଡ ରହିବା ଉଚିତ, ଏକାଧିକ ନୁହେଁ।”
ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିଜେଡିର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ନେରାଡିଭାଲସା ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନୀପତି ଓ ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର କାଡାମ ଏବଂ ବିଜେଡି ନେତା ଭୃଗୁ ବକ୍ସିପାତ୍ର ସେଠାରୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ଫେରୁଥିବା କିଛି ଭୋଟରଙ୍କୁ ଭେଟି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ଯେ ବିବାଦ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କାହିଁକି ଆନ୍ଧ୍ର ନିର୍ବାଚନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନୀପତି କଡ଼ା ଭାଷାରେ କହିଥିଲେ, “ଯଦି ଆପଣମାନେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ କୋଟିଆ ଛାଡ଼ି ସେଠାରେ ଯାଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି କଟକଣା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସୁବିଧା ନେଇ ସେଠାରେ ଭୋଟ୍ ଦେବା ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ।”
ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ କୋଟିଆ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ୨୮ଟି ଗାଁ ମଧ୍ୟରୁ ୨୧ଟି ଗାଁ ଉପରେ ନିଜର ଅଧିକାର ଦାବି କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଏହି ବିବାଦ କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ୧୯୩୦ ଦଶକରୁ ଚାଲିଆସୁଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ଏହି ମାମଲା ୧୯୬୮ ମସିହାରୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଦୁଇଟିଯାକ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ମିଳୁଥିବା କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭ ଉଠାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇଟିଯାକ ରାଜ୍ୟର ପରିଚୟ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରୁ ଅଧିକ ସୁବିଧା ମିଳେ, ସେମାନେ ସେପଟକୁ ଢଳି ପଡ଼ନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଧୂଳିପୁଟ ପଞ୍ଚାୟତର ଝୁମାଡ଼ଙ୍ଗ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସେବା ଶିବିରରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କୋଟିଆରେ ଏହାର ଓଲଟା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା।
ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ରାଜ୍ୟର ବିଜେପି ସରକାରକୁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଛି। ବିଜେଡି କହିଛି ଯେ କୋଟିଆବାସୀଙ୍କୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଯାଇ ଭୋଟ୍ ଦେବାରୁ ରୋକିବାରେ ରାଜ୍ୟର ବିଜେପି ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।
ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରାଇବାରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ରର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ହିଁ କୋଟିଆ ବିବାଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଟିଡିପି ସରକାରଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହରାଇବା ଭୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ରହୁଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଜେଡି ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛି।
କୋଟିଆରେ ଆନ୍ଧ୍ର ନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଶାର ୩୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଭୋଟ୍ ଦେବା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପ୍ରଶାସନିକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିର ଅଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦର୍ଶାଉଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଟିଆବାସୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଆସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି ସମସ୍ୟା ରହିଥିବ।
also read
The ‘Drunkard-Papu’ issue in Punjab politics II ପଞ୍ଜାବ ରାଜନୀତିରେ ମଦୁଆ-ପପୁ ପ୍ରସଙ୍ଗ
https://purvapaksa.com/the-drunkard-papu-issue-in-punjab-politics/
