ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି— ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମକଲା ବାପାଙ୍କର ଆଦର୍ଶ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷର ହେଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ କିପରି ରାଜ୍ୟର ଅଗଣିତ ମତଦାତାଙ୍କର ହେବେ?
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ବା ବିଜେଡିରେ ଏବେ ଯାହା ଚାଲିଛି, ତାହା କେବଳ ଦଳୀୟ ଅନ୍ତଃକନ୍ଦଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ଏବଂ ପରିବାରବାଦର ଏକ ନଗ୍ନ ଚିତ୍ର। ୨୪ ବର୍ଷର କ୍ଷମତା ହରାଇବା ପରେ ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରଣନୀତିକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜ୍ୟର ଚାହା ଦୋକାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ମହଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଗୋଟିଏ କଥା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି— ନବୀନ ବାବୁ ଓଡ଼ିଆ ନେତାମାନଙ୍କ ଔକାତ୍ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ମାପରେ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ନବୀନଙ୍କ ଦଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା ଏବଂ ‘ମାସିକିଆ ଅନୁଦାନ’ର କାହାଣୀ
ଇତିହାସ ଗାଏବ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହା କେବଳ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ। ବିଜେଡିରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେଲା ଏକ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଆସୁଛି ଯେ, ଦଳର କମାଣ୍ଡ କ୍ରମଶଃ ଅଣ-ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ହାତକୁ ଚାଲିଯାଇଗଲାଣି। ଓଡ଼ିଆ ନେତାମାନଙ୍କୁ କେବଳ ନାମକୁମାତ୍ର ମୁଖପାତ୍ର କିମ୍ବା ପରିଚାଳକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ନେତା ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଜି ଦଳର ନୂତନ ମାଲିକମାନଙ୍କଠାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ ତାହାକୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଆଉ କିଛି ନେତା ତ’ ଦଳରୁ ମିଳୁଥିବା ସୁବିଧା ଓ ଅନୁଦାନରେ ଏତେ ମସଗୁଲ ଯେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଜନସାଧାରଣ ଆଜି ଖୋଲାଖୋଲି ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି— ତାହା ହେଲା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯାହା କରୁଛନ୍ତି, ଠିକ୍ କରୁଛନ୍ତି। କାରଣ ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜ ପରିବାରର ମୁରବୀଙ୍କ ରକ୍ତ ଓ ଝାଳକୁ ଭୁଲିଯାଇ ପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖର ସାଥୀ କିପରି ହେବେ?
ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ (ବବି ଦାସ) ଏବଂ ଅଶୋକ ଦାସଙ୍କ ତ୍ୟାଗ
ଏହି ତାଲିକାର ପ୍ରଥମ ନାଁଟି ହେଉଛି ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ, ବା ବବି ଦାସ। ଏକଦା ତାଙ୍କୁ ବିଜେଡିର ‘ନମ୍ବର ଦୁଇ’ କୁହାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ପୃଷ୍ଠଭୂମି କ’ଣ ଥିଲା?
ବବି ଦାସଙ୍କ ବାପା ଥିଲେ ମହାନ ନେତା ଅଶୋକ ଦାସ। ସେ ଜଣେ ଏଭଳି ଅଣକଂଗ୍ରେସ ନେତା ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନକାଳ ଭିତରେ କେବେବି ନିଜର ବିଚାରଧାରା ସହିତ ସାଲିସ କରିନଥିଲେ। ସେ ଜନତା ଦଳରୁ ବିଜେପି ସହିତ ମେଣ୍ଟ କରିବା ସପକ୍ଷରେ କଦାପି ନଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ବିଜେପି ସହିତ ମେଣ୍ଟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜନତା ଦଳ ବିଭାଜନ ହେଲା ଏବଂ ବିଜେଡି ଗଠନ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଅଶୋକ ଦାସ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟର ପରିହାସ! ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ଅଶୋକ ଦାସ ଗଭୀର ଭାବେ ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୮ରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ବବି ଦାସ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଇସାରାରେ ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ବାପାଙ୍କ ବିଚାରଧାରାକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ପୁଅ କ୍ଷମତା ପଛରେ ଧାଇଁଥିଲେ। ଆଜି ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡି କ୍ଷମତାରୁ ହଟିବା ପରେ ବବି ଦାସଙ୍କର ସେହି ପୂର୍ବଭଳି ଦବଦବା ଆଉ ନାହିଁ।
ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଲଢ଼େଇ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଚେହେରାଟି ହେଉଛନ୍ତି ପାଟକୁରାର ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଧାୟକ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର। ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଅନୁଗତ ଏବଂ ତୁଙ୍ଗ ନେତା ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର।
ଆପଣମାନଙ୍କର ମନେ ଥିବ, ୨୦୦୦ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ ପରଠାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କିପରି ବିଜୟ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରକାରର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର ଜୀବନସାରା ନବୀନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସଂଘର୍ଷ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସାମାନ୍ୟ କ୍ଷମତା ଓ ଦଳୀୟ ଟିକଟ୍ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ପୁଅ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଗତ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୪ରେ ସେହି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ନିର୍ବାଚନ ଜିତି ବିଧାୟକ ହେଲେ ସିନା, ମାତ୍ର ଦୁଇ ବର୍ଷ ଭିତରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ବାପାଙ୍କର ସମଗ୍ର ଜୀବନର ରାଜନୈତିକ ଶତ୍ରୁର ଶରଣ ପଶିଥିବା ଅରବିନ୍ଦ ଆଜି କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ।
ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼େଇ (ଡ୍ୟାନି) ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଘଡ଼େଇଙ୍କ କାହାଣୀ
ତାଲିକାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନାଁ ହେଉଛି ଯାଜପୁରର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼େଇ ଓରଫ ଡ୍ୟାନି। ଡ୍ୟାନିଙ୍କ ବାପା ଥିଲେ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼େଇ। ଯିଏକି ବିଜେଡି ସରକାରରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଦଳ ଗଠନରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତି କେତେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇପାରେ, ତାହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଘଡ଼େଇ ପରିବାର। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼େଇଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ବାହାର କରିବା ସହ ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ଦଳରୁ ମଧ୍ୟ ନିଲମ୍ବିତ କରିଥିଲେ। ବାପାଙ୍କୁ ଏପରି ଅପମାନିତ କରାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ଡ୍ୟାନି ଚୁପ୍ ରହିଲେ।
ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଘଡ଼େଇଙ୍କ ଟିକଟ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ପୁଅ ଡ୍ୟାନିଙ୍କୁ ସୁକିନ୍ଦା ଆସନରୁ ଟିକଟ ଦେଲେ। ବାପାଙ୍କ ଅପମାନକୁ ଭୁଲି ଡ୍ୟାନି ଜଣେ ‘ସୁନା ପିଲା’ ଭଳି ସେହି ଟିକଟ ଗ୍ରହଣ କରିନେଲେ। ଏହାକୁ ନେଇ ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା ଯେ, ପୁଅ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ବିଦାୟକୁ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ପାଇଁ ପାହାଚ କରିଦେଲେ।
ଡା. ଦାମୋଦର ରାଉତ ଓ ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ – ମୁହଁର ଲଢ଼େଇ ଏବଂ ଚୁପ୍ ପୁଅ
ବିଜେଡିର ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ଏବଂ ତୁଣ୍ଡ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଡା. ଦାମୋଦର ରାଉତ। ଡା. ଦାମୋଦର ରାଉତ ସର୍ବଦା ସତ କଥା କହୁଥିବାରୁ ଦଳ ଭିତରେ ବାରମ୍ବାର ଅପମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କୁ ଦଳରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜାଗାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ବିତ କୁମାର ରାଉତରାୟଙ୍କୁ ପାରାଦୀପରୁ ଦଳୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ କଲେ।
ଜଣେ ବାପା ଯାହାକୁ ଦଳର ସଭାପତି ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ବାହାର କରିଦେଲେ, ସେହି ବାପାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୁଅ ସମ୍ବିତ ନିଜେ ବିଧାୟକ ହେବା ପାଇଁ ସହର୍ଷ ମାନିନେଲେ। ବାପାଙ୍କ ସ୍ୱାଭିମାନଠାରୁ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ବଡ଼ ହୋଇଗଲା।
ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି ଏବଂ ନଳିନୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ଅଧ୍ୟାୟ
ତାଲିକାରେ ଆଉ ଜଣେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ନେତା ହେଲେ ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି। ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ବାପା ଥିଲେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନେତା ସ୍ୱର୍ଗତ ନଳିନୀ ମହାନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ‘ଛାୟା ଦୁର୍ନୀତି’ ମାମଲାରେ ସରକାରରୁ ଏବଂ ଦଳରୁ ବିଦା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ।
ଏହି ଅପମାନ ଓ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ପରେ ନଳିନୀ ମହାନ୍ତି ଗଭୀର ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଅସୁସ୍ଥତା ଦେଇ ଗତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଉ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିପାରିନଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଂଶୁମାନ କଂଗ୍ରେସ ଟିକଟରୁ ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିଧାୟକ ହେବା ପରେ ସେ ମଧ୍ୟ ବାପାଙ୍କ ଅତୀତର ଦୁଃଖକୁ ଭୁଲିଯାଇ ଗତ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଏବଂ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ପରାଜିତ ହେଲେ। ସାଧାରଣରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ ଯେ, ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗତ ନଳିନୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିଚଳିତ କରୁଥିବ।
ଦୀପାଳୀ ଦାସ ଏବଂ ନବ ଦାସଙ୍କ ହତ୍ୟା ରହସ୍ୟ
ଆଉ ଏକ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ଓ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଘଟଣା ହେଉଛି ନବ ଦାସଙ୍କ ପରିବାର। ଯେଉଁ ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନବ ଦାସଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଗଲା ଏବଂ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକୃତ ହତ୍ୟାକାରୀ କିମ୍ବା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ପରଦାଫାଶ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ, ସେହି ଦଳର ଟିକଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ନବ ଦାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦୀପାଳୀ ଦାସ ବିଧାୟିକା ହେଲେ।
ଜଣେ ଝିଅ ଭାବେ ବାପାଙ୍କ ହତ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଓ ନ୍ୟାୟ ଖୋଜିବା ଯେତିକି ଜରୁରୀ ଥିଲା, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସେ ବିଧାୟିକା ହେବାକୁ ଶ୍ରେୟ ମଣିଲେ। ବାପାଙ୍କ ରକ୍ତର ଅପମାନକୁ ଭୁଲି କ୍ଷମତାର ସିଂହାସନରେ ବସିବାକୁ ସେ ବାଛିନେଲେ।
ଦର୍ଶକବନ୍ଧୁ, ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଇତିହାସ କହୁଛି ଯେ ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଲୋକେ କେତେମାତ୍ରାରେ ତଳକୁ ଖସିପାରନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର ମତଦାତାମାନେ ଆଜି ଏସବୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏବଂ ବୁଝୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମକଲା ବାପାଙ୍କ ଆଦର୍ଶ, ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ବଳିଦାନକୁ ଭୁଲି କ୍ଷମତା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁର ପାଦତଳେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଲେ, ସେମାନେ କେବେବି ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖର ସାଥୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ସମସ୍ତ ନେତାଙ୍କ ‘ଔକାତ୍’ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବୁଝି ସେମାନଙ୍କୁ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଆଜି ଓଡ଼ିଆ ନେତାମାନେ ଦଳରେ କର୍ମଚାରୀ ସାଜି ମାସିକିଆ ଅନୁଦାନ ଅପେକ୍ଷାରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ଅଧ୍ୟାୟ।
also read
https://purvapaksa.com/are-dharmendra-and-aparajita-not-on-modis-radar/
