ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ କୌଣସି ରାଜ୍ୟକୁ ଗସ୍ତ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେଠାକାର ରାଜନୈତିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଏକ ଅଲଗା ପ୍ରକାରର ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଚର୍ଚ୍ଚା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଗତକାଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ ଏବଂ ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣାବଳୀ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବିରାଟ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଗତକାଲିର ଏହି ଗସ୍ତ କାଳରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଯାହାସବୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଛି, ତାହା ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ସେ ତାଙ୍କର ଏହି ଗସ୍ତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କୌଣସି ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସଭା କରି ନାହାନ୍ତି କି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହିତ ସେଭଳି କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆଲୋଚନା କରି ନାହାନ୍ତି।
୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ହେଉ କିମ୍ବା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ବି ମୋଦୀ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ସର୍ବଦା ଜନତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିରାଟ ଜନସଭା କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗତକାଲିର ଏହି ବ୍ୟତିକ୍ରମ କାହିଁକି? ଏବଂ ଏହା ପଛରେ କେଉଁ ଗଭୀର ରାଜନୈତିକ ସନ୍ଦେଶ ଲୁଚି ରହିଛି?
ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ: ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ
କେବଳ ସଭା ନ କରିବା କଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଗତକାଲିର ଏହି ଗସ୍ତରେ ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ସଙ୍କେତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପ୍ରଥମ କଥାଟି ହେଉଛି—ଗତକାଲିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ସମ୍ବଲପୁରର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାଂସଦ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି!
ଯେତେବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରର କୌଣସି ବଡ଼ ନେତା ବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓଡ଼ିଶା ଆସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ମୂଳ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ନେତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ଯିଏକି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେଲା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପିର ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ଲେୟାର ଭାବେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କର ଏପରି ଅନୁପସ୍ଥିତି ବହୁତ କିଛି ବୟାନ କରୁଛି।
ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ଏବେ ଏହାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। କେତେକ ସୂତ୍ରରୁ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଦଳ ଏବେ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅଣଦେଖା କରୁଛି କି? କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ସତ କ’ଣ? ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ବି ଜିନିଷ ‘ସଂଯୋଗ’ ହୋଇନଥାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟ ପଛରେ ଏକ ଗଭୀର ‘ପ୍ରୟୋଗ’ ଏବଂ ‘ବାର୍ତ୍ତା’ ଥାଏ। ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ଏହି ଅନୁପସ୍ଥିତି କେବଳ ଏକ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳୀୟ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ କଠୋର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ: ମଞ୍ଚରେ ଥିଲେ ଅପରାଜିତା, କିନ୍ତୁ ମୋଦୀଙ୍କ ମୁହଁରୁ ନାମ ଆସିଲାନାହିଁ!
କେବଳ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନୁହଁନ୍ତି, ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମରେ ଆଉ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଷୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି—ତାହା ହେଉଛି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସାଂସଦ ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ନେଇ।
ଗତକାଲିର ସଭା ମଞ୍ଚରେ ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେ ସେଠାରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନିଜର ବକ୍ତବ୍ୟରେ କିମ୍ବା ସମ୍ବୋଧନରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚାରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ମନେ କଲେ ନାହିଁ! ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହିଳା ସାଂସଦ, ଯିଏକି ନିଜର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ତାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମୁହଁରୁ ନ ବାହାରିବା କେବଳ ଏକ ଭୁଲ୍ ହୋଇନପାରେ।
ରାଜନୀତିରେ ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ‘ସିଗ୍ନାଲ୍’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ଦଳ ଭିତରେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏଜେଣ୍ଡାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଦଳର ସଂଗଠନ ଏବଂ ଅନୁଶାସନକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହାଇକମାଣ୍ଡ କିପରି ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତି, ଏହା ତାହାର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ମଞ୍ଚରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଅଣଦେଖା ହେବା ଏବଂ ନାମ ନ ନିଆଯିବା—ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଦଳୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାକୁ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଉଛି।
ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ଝଡ଼: “ଯେଉଁମାନେ ଦଳର କ୍ଷତି କରିବେ, ମୋଦୀ ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ”
ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ଘଟଣା ଏବେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବିରାଟ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ରାଜ୍ୟର ଗଳିକନ୍ଦିରେ, ଚା’ ଦୋକାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କ ବୈଠକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ସବୁଠାରେ ଗୋଟିଏ କଥା ଆଲୋଚନା ହେଉଛି—”ଯେଉଁମାନେ ଦଳର କ୍ଷତି କରିବେ, ମୋଦୀ ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ!”
ବିଜେପି ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ରାଜ୍ୟରେ ସରକାର ଗଠନ କରେ କିମ୍ବା ନିଜର ସଂଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଠାରୁ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନ ଏବଂ ନୀତିକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ସରକାର ଆସିବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଇଛି। ପୁରୁଣା ନେତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ସବୁକିଛି ଭାବୁଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ହାଇକମାଣ୍ଡ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଦଳରେ ରହିବାକୁ ହେଲେ କେବଳ ଜନସେବା ଏବଂ ଦଳୀୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମାନିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ରାଜନୀତିକୁ ଆଉ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଙ୍କ ଭଳି ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏଭଳି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପିର ଭବିଷ୍ୟତ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀୟ ସମୀକରଣକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ବାକି ରହିଲା।
ALSO READ
How is India outmaneuvering China? II ଚୀନ୍କୁ କିଭଳି ଚକମା ଦେଉଛି ଭାରତ?
https://purvapaksa.com/how-is-india-outmaneuvering-china68181-2/
