ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବର୍ଷସାରା ନିର୍ବାଚନ, ବିବାଦ, ବିତର୍କ ଏବଂ କୂଟନୀତିର ଖେଳ ଚାଲିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବର୍ଷର ଏପରି କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଆସେ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଗତିପଥକୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଖାଇଥାଏ। ଶରତଋତୁର ଆଗମନ, ପୂଜାପାର୍ବଣର ଉଲ୍ଲାସ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଦଶହରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟଟି ହେଉଛି ସେହିପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼।
କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟିବାକୁ ବସିଲାଣି, ବର୍ଷ ସରିବାର ଆଭାସ ମିଳିଲାଣି। ଆଉ ଏହି ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS) ର ବାର୍ଷିକ ବିଜୟାଦଶମୀ ଉତ୍ସବରୁ ଆସୁଥିବା ବାର୍ତ୍ତା, ଦେଶର ଶାସକ ଦଳର ଆଭିମୁଖ୍ୟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଜଟିଳ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଏବଂ ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି—ଏସବୁ ମିଶି ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂତନ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ବିଜୟାଦଶମୀ ଏବଂ ଆରଏସ୍ଏସ୍ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଭାଷଣ: ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ
ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆରଏସ୍ଏସ୍ (RSS) ର ଭୂମିକାକୁ କେହି କେବେବି ଏଡ଼ାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦଶହରା ବା ବିଜୟାଦଶମୀ ଅବସରରେ ନାଗପୁରରୁ ଆରଏସ୍ଏସ୍ ସରସଂଘଚାଳକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଉଥିବା ଭାଷଣକୁ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଉଦ୍ବୋଧନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ବରଂ ଏହାକୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦେଶର ନୀତି, ସମାଜ ଏବଂ ଶାସକ ଦଳର କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା କ’ଣ ହେବା ଉଚିତ, ତାହାର ଏକ ‘ବ୍ଲୁ-ପ୍ରିଣ୍ଟ୍’ ବା ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଏ।
ଦଶହରାର ଏହି ମଞ୍ଚରୁ ଯେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସେ, ତାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ସରକାରୀ ଦଳ ଏବଂ ସଂଘ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ଏକ ଦିଗ୍ଦର୍ଶକ ସାଜିଥାଏ। ଆର୍ଥିକ ନୀତି ହେଉ, ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ହେଉ, ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବ ହେଉ କିମ୍ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କ—ସଂଘ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତର କର୍ଣ୍ଣଧାର ଲୁଚି ରହିଥାଏ। ତେଣୁ, ଯେତେବେଳେ ଦଶହରା ସରିଆସେ, ଦିଲ୍ଲୀର କରିଡରରେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଥାଏ ଯେ ସରକାର ଏଥର କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିଜର ନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବେ କିମ୍ବା କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଦୁଇ ଶିବସେନା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
ଦଶହରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜନୈତିକ ଆକାଶରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର। ଆପଣମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜନୀତିରେ ଶିବସେନାର ପାରମ୍ପରିକ ଦଶହରା ଶିବିର ବା ରାଲିର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଇତିହାସ ରହିଛି। ବାଲାସାହେବ ଠାକୁରଙ୍କ ସମୟରୁ ଚାଲିଆସିଥିବା ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଜି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ—ଗୋଟିଏ ପଟେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକୁର ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେ।
ଏହି ଦୁଇ ଶିବସେନା ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଧିପତ୍ୟର ଲଢ଼େଇ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦଳର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସମଗ୍ର ସରକାରୀ ସମୀକରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଦଶହରା ମଞ୍ଚରୁ ଉଭୟ ନେତା କେଉଁ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ଜନତାଙ୍କୁ କେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଗାମୀ ସ୍ଥାନୀୟ ନିର୍ବାଚନ ବା ବିଧାନସଭା ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ରଣନୀତି କ’ଣ ରହୁଛି—ତାହା ଉପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ନଜର ରହିଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ମେଣ୍ଟ ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧାନସଭା କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ
ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଆସିବା ସହ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସଂସଦର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅଧିବେଶନ କେବଳ ନାମକୁ ମାତ୍ର ଏକ ଅଧିବେଶନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦେଶର ଆଇନଗତ ଏବଂ ସାମାଜିକ ରୂପରେଖ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଏହି ଅଧିବେଶନ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର କାରଣ ହେଲା, ଏଥିରେ କେତେକ ବଡ଼ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବିଲ୍ ଉପରେ ମୋହର ବାଜିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ବିଶେଷକରି, ଯେଉଁ ସବୁ ପ୍ରମୁଖ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ଅଟକି ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯିବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଭାସ ମିଳୁଛି।
ଅଟକି ରହିଥିବା ‘ଡି-ଲିମିଟେସନ୍’ (ଆସନ ପୁନଃସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ) ବିଲ୍ ଏବଂ ଏହାର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ
ଆଜିର ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ହେଉଛି—’ଡି-ଲିମିଟେସନ୍’ ବା ଲୋକସଭା ଏବଂ ବିଧାନସଭା ଆସନଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ।
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଅଟକି ରହିଛି, କାରଣ ଏହା ସହିତ ଭାରତର ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Federal Structure), ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଭିତ୍ତିକ ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱର ପ୍ରଶ୍ନ ଜଡ଼ିତ ଅଛି। ଯଦି କେବଳ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆଧାର କରି ଆସନ ପୁନଃସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ) ଲୋକସଭାରେ ଅଧିକ ଆସନ ପାଇବେ, ଯାହାଫଳରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର (ଯେପରିକି କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତାମିଲନାଡୁ, କେରଳ) ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କମିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ବିରାଟ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିବାଦର ରୂପ ନେଇପାରେ। ସରକାର କିପରି ଏହି ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବେ ଏବଂ ଶୀତ ଅଧିବେଶନରେ ଏହାକୁ କିଭଳି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ, ତାହା ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ତିଷ୍ଠା ନଜର ରହିଛି।
ମୋଦୀଙ୍କ ତୃତୀୟ ପାଳିର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ: ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ସମୀକରଣ
ଦଶହରା ପରେ ପରେ ରାଜନୈତିକ ବଜାରରେ ଆଉ ଯେଉଁ ଚର୍ଚ୍ଚାଟି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜୋର ଧରିଛି, ତାହା ହେଉଛି—ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ତୃତୀୟ ପାଳିର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ (Cabinet Expansion)। କୌଣସି ମଧ୍ୟ ସରକାର ପାଇଁ ତୃତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାପପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାର ସମୟ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରଥମ ପାଳିରେ ଆଶ୍ୱାସନା ଥିଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଳିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟ ପାଳିରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସମୟ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ଅଦଳବଦଳ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଥାଏ।
ଏହି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପଛରେ କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ହେବାକୁଥିବା ଏବଂ ଚାଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି।
ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ: କାହାକୁ ମିଳିବ ସୁଯୋଗ?
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କିମ୍ବା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କେବେବି କେବଳ ଯୋଗ୍ୟତା ଆଧାରରେ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏଥିରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସନ୍ତୁଳନ (Regional Balance), ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ବୈତରଣୀ ପାର୍ ହେବାର ରଣନୀତି ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯେଉଁସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ଅଛି ବା ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି ରାଜ୍ୟର ନେତାମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଏକ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତାଲିକାଟି ବେଶ୍ ଲମ୍ବା:
• ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ (UP): ଦେଶର ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ‘ପିଚ୍’। ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ସମୀକରଣକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ କିଛି ନୂଆ ଚେହେରାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିପାରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ରଣନୀତି ମଜବୁତ ହୋଇପାରିବ।
• ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ: ଉତ୍ତର ଭାରତର ଏହି ସୀମାନ୍ତ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
• ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ: ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାଭାଷୀ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିଜେପି ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ନିଜର ଦଖଲ ମଜବୁତ ରଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଏଠାରୁ ଅଭିଜ୍ଞ ନେତାମାନଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
• ଗୋଆ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକ: ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଦଳୀୟ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ଗୋଆରୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣରେ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ମିଳିବା ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରାୟ।
ଏଫ୍ସିଆର୍ଏ (FCRA) ବିଲ୍ ଏବଂ ବେସରକାରୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର
ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ହଲଚଲ ଭିତରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧାନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି ସରକାର—ତାହା ହେଉଛି ‘ଏଫ୍ସିଆର୍ଏ’ (Foreign Contribution Regulation Act – FCRA) ବିଲ୍।
ବିଦେଶୀ ପାଣ୍ଠି (Foreign Funds) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏନଜିଓ (NGOs), ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେଲା ସରକାରଙ୍କ କଡ଼ା ନଜର ରହିଛି। ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା, ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ନାମରେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ ବାହାରୁ ପାଣ୍ଠି ଆସି ବିଭିନ୍ନ ଗତିବିଧିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି, ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନୂତନ ବିଲ୍ ବା ସଂଶୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ହୋଇପାରେ। ଶୀତ ଅଧିବେଶନରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଶାସକ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିତର୍କର କାରଣ ପାଲଟିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏଫସିଆରଏ ବିଲ୍, ଡି-ଲିମିଟେସନ୍, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶିବସେନା ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଆରଏସ୍ଏସ୍ର ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ଗୋଟିଏ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଖୁ, ତେବେ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ—ଦଶହରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି କୌଣସି ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ନୂତନ ରଣନୀତି, ନୂତନ ସମୀକରଣ ଏବଂ ଆଗାମୀ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ସମୟ।
also read
https://purvapaksa.com/american-singer-mary-millbens-cautionary-message-to-indias-youth/
