ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ତଥା ପୌର ନିର୍ବାଚନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ (SEC) ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଲାଗିରହିଥିବା ୱାର୍ଡ ବିଭ୍ରାଟ, ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୁଥ୍ରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରହିବା ଭଳି ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ପାଇଁ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଇଲଟ୍ ଡୋର୍-ଟୁ-ଡୋର୍ (ଘରକୁ ଘର ବୁଲି) ସର୍ଭେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ମଧୁସୂଦନ ପାଢ଼ୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏହି ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ତଥା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ନିର୍ବାଚନୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି।
ରାଜଧାନୀର ୩ଟି ବିଧାନସଭା କ୍ଷେତ୍ରର ୩ଟି ୱାର୍ଡରୁ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ
ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ (BMC) ଅଧୀନରେ ଥିବା ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ୱାର୍ଡକୁ ଏହି ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି:
- ଭୁବନେଶ୍ୱର-ଉତ୍ତର (North) ବିଧାନସଭା : ୱାର୍ଡ ନମ୍ବର ୧୦।
- ଭୁବନେଶ୍ୱର-ମଧ୍ୟ (Central) ବିଧାନସଭା : ୱାର୍ଡ ନମ୍ବର ୩୫।
- ଭୁବନେଶ୍ୱର-ଏକାମ୍ର (Ekamra) ବିଧାନସଭା : ୱାର୍ଡ ନମ୍ବର ୫୨।
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପାଇଲଟ୍ ସର୍ଭେ ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବୁଥ୍ ଲେଭେଲ୍ ଅଫିସର (BLO) ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ବିଭାଗର ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଟିମ୍ ଉକ୍ତ ୱାର୍ଡଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଯାଇ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଭୋଟର କାର୍ଡ, ଘର ନମ୍ବର ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନାମର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ କରିବେ। ଏହି ପାଇଲଟ୍ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ମିଳିଥିବା ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ବୈଷୟିକ ଫଳାଫଳ ଆଧାରରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।
କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲା ଏହି ସର୍ଭେ? କ’ଣ ଥିଲା ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା?
ସହରାଞ୍ଚଳ ବିଶେଷ କରି ମହାନଗର ନିଗମ ଏବଂ ପୌରାଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥିଲା:
1. ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାରେଖା : ସହରାଞ୍ଚଳ ବୁଥ୍ଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ନଥିବାରୁ ଗୋଟିଏ ବୁଥ୍ରେ ପାଖାପାଖି ୧୦ ରୁ ୧୨ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସାହିର ଭୋଟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ।
2. ଗୋଟିଏ ପରିବାର, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୁଥ୍ : ଗୋଟିଏ ଘରେ ରହୁଥିବା ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ବାପା-ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ପୋଲିଂ ବୁଥ୍ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇ ରହୁଥିଲା। ଫଳରେ ନିର୍ବାଚନ ଦିନ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ମତଦାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା।
3. ୱାର୍ଡ ବିଭ୍ରାଟ : ଜଣେ ନାଗରିକ ଗୋଟିଏ ୱାର୍ଡର ବାସିନ୍ଦା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ୱାର୍ଡର ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ରହୁଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚନରେ କାଉନସିଲର ବା କର୍ପୋରେଟର ଚୟନ ସମୟରେ ଅସୁବିଧା ଉପୁଜୁଥିଲା।
4. ଘର ନମ୍ବରରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା : ସହରର ବହୁ ଘର ନମ୍ବର ସଠିକ୍ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିବାରୁ ଭୋଟର ସ୍ଲିପ୍ ବଣ୍ଟନ ସମୟରେ ବ୍ୟାପକ ବିଭ୍ରାଟ ଘଟୁଥିଲା।
ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କ’ଣ ସୁଧାର ଆସିବ?
ଏହି ଡୋର୍-ଟୁ-ଡୋର୍ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ:
- ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ଭବପର ଭାବେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପୋଲିଂ ବୁଥ୍ ଅଧୀନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ।
- ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଯେଉଁ ୱାର୍ଡରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମତଦାନ ସେହି ସ୍ଥାନୀୟ ୱାର୍ଡ ଏବଂ ବୁଥ୍ରେ ହିଁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
- ଏହି ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ନାଗରିକଙ୍କୁ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଅଯଥା ହଇରାଣ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ରୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଯାଞ୍ଚ
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏକ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଆସନ୍ତା “ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ତାରିଖରୁ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ” ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା (ULBs) ଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଡୋର୍-ଟୁ-ଡୋର୍ ଭେରିଫିକେସନ୍ କରାଯିବ। ରାଜ୍ୟର ହଜାର ହଜାର ବିଏଲ୍ଓ ଏବଂ ଫିଲ୍ଡ ଷ୍ଟାଫ୍ ଗାଁ ଗାଁ ଓ ସହରର ସାହିବସ୍ତିକୁ ଯାଇ ଏହି ଡାଟା ସଂଗ୍ରହ ଓ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୂପ ଦେବେ।
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମତଦାନ ହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ
ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମତଦାନ ପ୍ରତିଶତ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍ ରହିଥାଏ। ଏହାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଖୋଜି ନପାଇବା ଏବଂ ବୁଥ୍ ବହୁତ ଦୂରରେ ରହିବା। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଆଶା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଘର ନିକଟରେ ବୁଥ୍ ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଗୋଟିଏ ବୁଥ୍ରେ ରହିଲେ ସହରବାସୀ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାହାରି ନିଜର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଧିକାର ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେବେ।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗ କାମନା କଲେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର
ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ମଧୁସୂଦନ ପାଢ଼ୀ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବିଏଲ୍ଓ ଏବଂ ସର୍ଭେ ଟିମ୍ ସେମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିବେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାରର ସଠିକ୍ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ସହଯୋଗ ବିନା ଏକ ନିର୍ଭୁଲ ଓ ପାରଦର୍ଶୀ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଂସ୍କାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ରାଜ୍ୟର ଭାବି ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ସୁଗମ କରିବ ବୋଲି ସର୍ବତ୍ର ଆଶା ପ୍ରକଟ କରାଯାଇଛି।
