ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥା ସଂବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ନିକଟରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଦିନତମାମ ମଧ୍ୟରେ ଦିପ୍ରହର ୧୨ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ସର୍ପାଘାତର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ସମୟ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଗାଁଗଣ୍ଡା, ବିଲବାଡ଼ି, ଏବଂ ବାଡ଼ିପଟେ ସାପ କାମୁଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ବର୍ଷାଦିନେ ଏବଂ ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଚାଷୀ ଓ ଶ୍ରମିକମାନେ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସର୍ପାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥାନ୍ତି।
ଗବେଷଣାରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
ଏହି ଗବେଷଣାରେ ସର୍ପାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଶହ ଶହ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ଡାଟା ଏବଂ ସାପମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା।
- ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ସମୟ : ସାଧାରଣତଃ ଅନେକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ସାପ କେବଳ ରାତିରେ ବାହାରନ୍ତି। ମାତ୍ର ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଦିପ୍ରହରରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ସାପମାନେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନ, ଖରାରେ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଏବଂ ବାସସ୍ଥଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବାହାରକୁ ଆସିଥାନ୍ତି।
- ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିପଦ : ଦିନ ୧୨ଟାରୁ ୬ଟା ମଧ୍ୟରେ ଚାଷୀମାନେ ଜମିରେ ଧାନ ରୋପଣ, ଘାସ ବାଛିବା, କାଦୁଅ ହାଣିବା, କିମ୍ବା ଫସଲ ଅମଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହନ୍ତି। ବିଲରେ ଜମି ରହିଥିବା ପାଣି, ଘଞ୍ଚ ଘାସ, ଏବଂ ଗାତ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ସାପଗୁଡ଼ିକ ଅଜାଣତରେ ମଣିଷର ପାଦ ବା ହାତ ବାଜିବା କ୍ଷଣି ଆକ୍ରମଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସର୍ପାଘାତର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
ଭାରତ ଭଳି କୃଷିପ୍ରଧାନ ଦେଶରେ ସର୍ପାଘାତ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି।
- ଅଜାଣତରେ ସାପ ନିକଟତର ହେବା : ଚାଷୀମାନେ ଖାଲି ପାଦରେ ବିଲକୁ ଯିବା ଏବଂ ଘଞ୍ଚ ବୁଦା କିମ୍ବା ପାଳ ଗଦା ନିକଟରେ ବିନା ସାବଧାନତାରେ କାମ କରିବା ଯୋଗୁଁ ସାପ କାମୁଡ଼ିବାର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି।
- ସୀମିତ ଦୃଶ୍ୟମାନତା : ପାଣି ଜମି ରହିଥିବା ବିଲ ଓ ବୁଦା ମୂଳେ ସାପଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇନଥାନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ବିପଦ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଚାଷୀ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାବଧାନତା
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସର୍ପାଘାତରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଆପଣାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି:
- ଗୁଗୁଲ୍ସ/ଗମବୁଟ୍ସ ର ବ୍ୟବହାର : ବିଲବାଡ଼ିରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ଆଣ୍ଠୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଢାଙ୍କୁଥିବା ଚମଡ଼ା କିମ୍ବା ରବର ବୁଟ୍ ଜୋତା ପିନ୍ଧିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
- ବାଡ଼ି କିମ୍ବା ଲାଠିର ବ୍ୟବହାର : ଘଞ୍ଚ ଘାସ କିମ୍ବା ବୁଦା ଭିତରକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶବ୍ଦ ଓ କମ୍ପନ ଶୁଣି ସାପ ନିଜେ ସେଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥାଏ।
- ଟର୍ଚ୍ଚ ଲାଇଟ୍ର ବ୍ୟବହାର : ସନ୍ଧ୍ୟା ନଇଁବା ସମୟରେ କୋଇଲା, କାଠ, କିମ୍ବା ପାଳ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ ସାଥୀରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଟର୍ଚ୍ଚ ଲାଇଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ସର୍ପାଘାତ ହେଲେ କ’ଣ କରିବେ?
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ପାଘାତର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଗୁଣିଗାରଡ଼ି, ଝାଡ଼ଫୁଙ୍କା, କିମ୍ବା କ୍ଷତସ୍ଥାନକୁ କାଟିବା ଭଳି ଭୁଲ୍ କଦାପି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ : ଆକ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଭୟ ଯୋଗୁଁ ହୃଦ୍ସ୍ପନ୍ଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବିଷ ଶରୀରରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ।
- ତୁରନ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନିଅନ୍ତୁ : ବିନା କୌଣସି କାଳବିଳମ୍ବରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଣ୍ଟି-ସ୍ନେକ୍ ଭେନମ୍ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ।
ସଚେତନତା ଏବଂ ସାବଧାନତା ହିଁ ସର୍ପାଘାତରୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ। ଗବେଷଣାର ଏହି ଚେତାବନୀକୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରିବା ଆଜିର ସମୟରେ ନିହାତି ଜରୁରୀ।
