ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ କୁହାଯାଉଥିବା ଆରାବଳୀ ପର୍ବତମାଳା ର ସୁରକ୍ଷା ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ପୁଣି ଥରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଆରାବଳୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିଥିବା ବେଆଇନ ଖନନ ଏବଂ ପରିବେଶ କ୍ଷତିପୂରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କମିଟି କୁ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆବେଦନକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା କମିଟିକୁ ନିଜର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଏଥିରେ ଆଉ କୌଣସି ପ୍ରକାରର କୋହଳ କିମ୍ବା ସମୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ ନାହିଁ।
କାହିଁକି ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା ଆବେଦନ ?
ଆରାବଳୀ ପର୍ବତମାଳାରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ବେଆଇନ ପଥର ଖନନ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା କୁପ୍ରଭାବର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କମିଟି (HPC) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା।
- କମିଟିର କାର୍ଯ୍ୟ : ଆରାବଳୀ ଅଞ୍ଚଳର ଜୋନିଂ, ପରିବେଶଗତ ସଂବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ଖନନ ନିଷେଧାଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏହି କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ।
- ଆବେଦନର କାରଣ : କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ଅଦାଲତଙ୍କୁ ଜଣାଯାଇଥିଲା ଯେ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳର ନିରୀକ୍ଷଣ, ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ତେଣୁ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲର ସମୟସୀମାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କଠୋର ଆଦେଶ
ଜଷ୍ଟିସ୍ଙ୍କ ପୀଠ ଏହି ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆରାବଳୀ ପର୍ବତମାଳାର ସୁରକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଜରୁରୀ ବିଷୟ। ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର କାଳବିଳମ୍ବ ଆରାବଳୀର ଜୈବବିବିଧତା ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ।
- ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ ସମୟସୀମା : କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅଗଷ୍ଟ ୩୧ ହିଁ ଅନ୍ତିମ ସମୟସୀମା। କମିଟି ନିଜର ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
- ଖନନ କଟକଣା : ଆରାବଳୀ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ଖନନ ନିଷେଧାଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଳବତ୍ତର ରହିବ। ବେଆଇନ ଖନନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଧେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆରାବଳୀର ପରିବେଶଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଆରାବଳୀ ପର୍ବତମାଳା କେବଳ ରାଜସ୍ଥାନ, ହରିୟାଣା, ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ NCR ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଉତ୍ତର ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ସଦୃଶ।
- ମରୁଭୂମି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରୋକିବା : ଥର ମରୁଭୂମିର ପ୍ରସାରଣକୁ ରୋକିବାରେ ଏହି ପର୍ବତମାଳା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।
- ଜଳସ୍ତର ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ : ଦିଲ୍ଲୀ-ଏନ୍ସିଆର୍ରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଏହା ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଅସାଧୁ ଖନନ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରାବଳୀର କ୍ରମାଗତ କ୍ଷତି ହେଉଥିବା ବେଳେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପରିବେଶବିତ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶାର ସଞ୍ଚାର କରିଛି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ରିପୋର୍ଟ ଆସିବା ପରେ ଆରାବଳୀ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଦାଲତଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।
