ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ସବୁଜ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜକୁ ଆଗୁଆ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସଫଳତା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶ ଚିଲି ସହ ଭାରତର ଆଲୋଚନା ହେଉଥିବା ବ୍ୟାପକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଏବେ ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ସାକାର ହେଲେ ଭାରତକୁ ଚିଲିରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଲିଥିୟମ୍ ଏବଂ ତମ୍ବା ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ସହଜରେ ମିଳିପାରିବ, ଯାହା ଦେଶର ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଭେହିକିଲ୍ ଏବଂ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିବ।
ଲିଥିୟମ୍ ପାଇଁ ଚିଲି କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଚିଲି ହେଉଛି ଲିଥିୟମ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲିଥିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର ଚିଲି, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଏବଂ ବୋଲିଭିଆ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ। ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ି, ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଲ୍ୟାପଟପ୍ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ନିର୍ମାଣରେ ଲିଥିୟମ୍ ସବୁଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କଞ୍ଚାମାଲ।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତ ନିଜର ଲିଥିୟମ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ଚିଲି ସହ ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ଏବଂ ବିନା କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକରେ ଲିଥିୟମ୍ ସହଜରେ ମିଳିପାରିବ।
ଇଭି (EV) ଏବଂ ସବୁଜ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମିଳିବ ବଳ
ଭାରତ ସରକାର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯାନବାହାନର ବ୍ୟବହାରକୁ ବ୍ୟାପକ କରିବା ଏବଂ କାର୍ବନ୍ ନିର୍ଗମନ କମାଇବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ନିରାପଦ ହେବ।
ନିଜସ୍ୱ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଚିଲିରୁ କଞ୍ଚାମାଲ ଯୋଗାଣ ସହଜ ହେଲେ, ଦେଶରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ି ଓ ବ୍ୟାଟେରୀର ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ କମିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଶସ୍ତା ଏବଂ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇପାରିବ।
ଚୁକ୍ତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ
କେବଳ ଲିଥିୟମ୍ କିମ୍ବା ତମ୍ବା ନୁହେଁ, ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଓ ଚିଲି ମଧ୍ୟରେ କୃଷି, ସେବା କ୍ଷେତ୍ର , ଆଇଟି, ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ ହେବ। ଭାରତୀୟ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ସ (ଔଷଧ) ଏବଂ ସଫ୍ଟୱେର୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଚିଲି ବଜାରରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଚିଲିର କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଖଣିଜ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଭାରତ ଭଳି ଏକ ବିଶାଳ ବଜାର ମିଳିପାରିବ। ଚୀନ୍ ଉପରେ ରହିଥିବା ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ କମାଇବା ଏବଂ ନିଜର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୂଟନୈତିକ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଶୀଘ୍ର ହେବ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ୱାକ୍ଷର
ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି। ଦୁଇ ଦେଶର ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ସଫଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରାଯିବ।
ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ ଭାରତ-ଚିଲି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିହେବ ଏବଂ ଭାରତର ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଓ ‘ସବୁଜ ବିପ୍ଲବ’ ଅଭିଯାନକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗଦର୍ଶନ ମିଳିବ।
