ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ଓ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସଂକଟ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦେଶୀୟ ସୁରକ୍ଷା ମେଣ୍ଟ ‘କ୍ୱାଡ୍’ର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବଡ଼ ବୟାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତ, ଜାପାନ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଭଳି କ୍ୱାଡ୍ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ। ବିଶେଷ କରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସହଭାଗିତା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ସାଜିଛି।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରରେ ସଙ୍କଟଜନକ ସ୍ଥିତି
ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସାମୁଦ୍ରିକ ଗମନାଗମନ ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପକ ସାମରିକ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇରାନ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଉପୁଜିଥିବା ବିବାଦ କାରଣରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହେଉଥିବା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପରିବହନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ମାର୍ଗରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱ ଚିନ୍ତିତ।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରରେ ଚୀନ୍ର ବଳପୂର୍ବକ ସାମରିକ ବିସ୍ତାରବାଦୀ ନୀତି ଏବଂ ସେଠାକାର କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଶ ଯଥା ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ଭିଏତନାମ ଆଦିର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ ଘଟଣା ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରତି ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଆମେରିକା ଏବଂ ତାର ମିତ୍ର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ବା ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମୁକ୍ତ, ଖୋଲା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି।
ଆମେରିକାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଭାରତର ଭୂମିକା
ଫିଲିପାଇନ୍ସ ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ୱାଶିଂଟନ୍ରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଏକଚାଟିଆ ସାମରିକ ପ୍ରଭାବକୁ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ। କ୍ୱାଡ୍ର ଚାରିଟିଯାକ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ନିୟମାବଳୀକୁ ମାନିବା ସପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି। ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, କ୍ୱାଡ୍ ମେଣ୍ଟରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଭାରତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ବଢ଼ୁଥିବା ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ କଳାବଜାରୀ ତଥା ଜାହାଜ ଅପହରଣ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆମେରିକା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ଆମେରିକା କହିଛି ଯେ, ଚୀନ୍ର ରଣନୀତିକ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସହ ସାମରିକ ଓ ଗୋଇନ୍ଦା ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରାଯିବ।
ଫିଲିପାଇନ୍ସ ବୈଠକ ଉପରେ ବିଶ୍ୱର ନଜର
ଫିଲିପାଇନ୍ସର ରାଜଧାନୀ ମାନିଲାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ଆଗାମୀ ବୈଠକରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଏକ ମିଳିତ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରେ। ଚୀନ୍ ନିକଟରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପାଣି କମାଣ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ସହ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବାରୁ, ଏହି ବୈଠକରେ ତାର କଠୋର ଜବାବ ଦିଆଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
କ୍ୱାଡ୍ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଏହି ବୈଠକ ବିଶ୍ୱ ଭୂ-ରାଜନୀତିରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଇରାନ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ମନମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ସହ ବିଶ୍ୱ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାଜିବ।
