ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ ବା ଇଭି ବଜାରରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିବା ସହ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦିଗରେ ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥା ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଏକ ନୂତନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ମୋଟର ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ମୋଟରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି, ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଦୁର୍ଲଭ ମୃତ୍ତିକା ଧାତୁ ବା ‘ରେୟାର୍ ଆର୍ଥ ମେଟାଲ୍ସ’ ଯେପରିକି ନିଓଡିମିୟମ୍ କିମ୍ବା ଡିସପ୍ରୋସିୟମ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇନାହିଁ। ଭାରତର ଏହି ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଉଦ୍ଭାବନ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବା ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ ଉପରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରହିଆସିଥିବା ଚୀନ୍ର ଏକଚାଟିଆ ପ୍ରଭାବ ବା ମୋନୋପଲିକୁ ସିଧାସଳଖ ଓ ଶକ୍ତ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା
ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କାର୍, ବାଇକ୍ ଏବଂ ସ୍କୁଟରଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ପରମାନେଣ୍ଟ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ ମୋଟରଗୁଡ଼ିକରେ ‘ରେୟାର୍ ଆର୍ଥ ମେଟାଲ୍ସ’ ର ବ୍ୟବହାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିଶୋଧନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ବଜାରର ପ୍ରାୟ ୭୦ ରୁ ୮୦% ଭାଗ କେବଳ ଚୀନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ।
ଫଳରେ ଭାରତ ସମେତ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଇଭି ନିର୍ମାତା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଟର ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମାନ୍ତ ତିକ୍ତତା ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି କାରଣରୁ ଏହି ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଭାରତୀୟ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ବିପଦ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ବିପଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଖୋଜି ବାହାର କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଶସ୍ତା ହେବ ଇଭି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା
ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୋଗିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନୂତନ ମୋଟରରେ ଦୁର୍ଲଭ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଧାତୁ ବଦଳରେ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିବା ଉଚ୍ଚମାନର ଲୁହା, ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଏବଂ ତମ୍ବା ଆଧାରିତ ଆଧୁନିକ ‘ସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ ରିଲକ୍ଟନ୍ସ’ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ କରାଯାଇଥିବା ଯାଞ୍ଚରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଏହି ମୋଟରର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ପାରମ୍ପରିକ ମୋଟର ତୁଳନାରେ କୌଣସି ଗୁଣରେ କମ୍ ନୁହେଁ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱାସନାର କଥା ହେଉଛି, ଚୀନ୍ରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ମହଙ୍ଗା କଞ୍ଚାମାଲର ବ୍ୟବହାର ହେଉନଥିବାରୁ ଏହି ମୋଟରର ନିର୍ମାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୩୦ ରୁ ୪୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ବହୁ ପରିମାଣରେ କମିଯିବ, ଯାହା ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଇଭି ଆଡ଼କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବାରେ ବେଶ୍ ସହାୟକ ହେବ।
/stackumbrella/media/media_files/2026/07/13/vimag-labs-magnet-free-ev-motor-2026-07-13-16-02-58.png)
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ରପ୍ତାନିର ନୂଆ ସୁଯୋଗ
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଏହି ସଫଳତା ଭାରତକୁ ଏକ ବୈଶ୍ୱିକ ଇଭି ଉତ୍ପାଦନ ହବ୍ ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବ। କେବଳ ଘରୋଇ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନେ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିଜର ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତ ଏବେ ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିକଳ୍ପ ସାଜିବ। ଭାରତର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ କମ୍ପାନୀ ଏହି ନୂତନ ମୋଟରର ବ୍ୟବସାୟିକ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେଣି। ଭାରତୀୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଏହି ଚମତ୍କାରିତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସବୁଜ ଜାଳେଣି କ୍ରାନ୍ତିରେ ଦେଶର ପ୍ରଗତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ ନେଇଯିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
