ଭାରତର ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଇସ୍ଲାମାବାଦରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଲା
ଭାରତର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ “ଅଗ୍ନି-୬” କୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଭୟ ଓ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର ହୋଇଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏବଂ କିଛି ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହାକୁ “ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଥ୍ରେଟ୍” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଓ ରଣନୀତିକ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଦେଖୁଛି।
ପାକିସ୍ତାନୀ ମୂଳ ନିବାସୀ ଏବଂ ଗ୍ଲାସଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ପ୍ରଫେସର ଡ଼. ଜଫର୍ ଖାନ୍ ନିଜ ମତାମତରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅଗ୍ନି-୬ ଭଳି ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ମିସାଇଲ୍ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପ୍ରକାରର କ୍ଷମତା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିପାରେ।
କଣ ହେଉଛି ଅଗ୍ନି-୬?
“ଅଗ୍ନି” ଶୃଙ୍ଖଳା ଭାରତର ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମର ଅଂଶ। ଅଗ୍ନି-୧ ଠାରୁ ଅଗ୍ନି-୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ନିଜର ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିସାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି-୬ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ ଏହାର ରେଞ୍ଜ୍ ପ୍ରାୟ ୧୨ ହଜାର କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ।
ଏପରି କ୍ଷମତା ଥିଲେ ଭାରତରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ମିସାଇଲ୍ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ଏହି କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚୀନ୍ରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
“ରିଜିଅନାଲ୍ ପାୱର୍” ଠାରୁ “ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାୱର୍” ଦିଗରେ ଭାରତ?
ରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଭାରତକୁ କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି-୬ ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତକୁ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପାୱର୍ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରେ ବୋଲି ଧାରଣା ଜୋରଦାର ହେଉଛି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତର ରକ୍ଷା ନୀତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ବଢ଼ୁଛି। ଭାରତ ସଦା “ଡିଟରେନ୍ସ” ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିର ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା କଥା କହିଆସିଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେକୌଣସି ଆକ୍ରମଣକୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ଡବଲ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ୍କୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ଭାରତୀୟ ମହଳରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଆମେରିକା, ରୁଷ, ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ଦେଶ ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା ରଖିଥିଲେ ତାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ନିଆଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏହି କ୍ଷମତା ବିକାଶ କଲେ ତାହାକୁ “ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଥ୍ରେଟ୍” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହା ଭାରତର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଆର୍ଥିକ ଓ ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱର କିଛି ମହଳର ଅସୁବିଧାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ଚିନ୍ତା କାହିଁକି?
ପାକିସ୍ତାନର ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି “ଭାରତ ଭୟ” ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ସେନାର ପ୍ରଭାବ ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଏହି ସମୟରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ଷମତା ଓ ରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିରେ ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ରଗତି ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇପାରିଛି।
ଏକପଟେ ଭାରତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ମିଶନ୍ରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରୁଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ପାକିସ୍ତାନ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଋଣ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ରହିଛି।
ଚୀନ୍ର ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି
ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା ଚୀନ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହୋଇପାରେ। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେରିକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗୀ ଓ କ୍ୱାଡ୍ ଗୋଷ୍ଠୀର ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଉଭୂ ହୋଇଛି।
ଏସିଆରେ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନରେ ଭାରତର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଭୂମିକା ଚୀନ୍କୁ ରଣନୀତିକ ଭାବେ ସତର୍କ କରୁଥିବା ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ଚିତ୍ର
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏବେ ଯୁଦ୍ଧର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ସାଇବର୍ କ୍ଷମତା, ଡାଟା, ସ୍ପେସ୍ ଓ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍।
ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସବମେରିନ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ମିସାଇଲ୍, ଆଣ୍ଟି-ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ହାଇପରସୋନିକ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ AI ଆଧାରିତ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ କାମ କରୁଛି।
ଭାରତର ଶକ୍ତି ସହ ଦାୟିତ୍ୱର ଚର୍ଚ୍ଚା
ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ସାମରିକ ଶକ୍ତି ସହ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ଭାରତର ଲୋକତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସରକାରୀ ଜବାବଦେହିତା ଓ ଖୋଲା ଚର୍ଚ୍ଚା ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ବଢ଼ାଇଥାଏ।
ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ “ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ଶକ୍ତି” ଭାବରେ ଦେଖୁଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ଅଗ୍ନି-୬ operational କି?
ଅଗ୍ନି-୬ ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତ ସରକାର କିମ୍ବା DRDO ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ସୂଚନା ସରକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ଓ operational status ସମ୍ପର୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ ତଥ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇନାହିଁ।
ତଥାପି, ଭାରତ ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ରଣନୀତିକ ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଆଗୁଆଁ ବଢ଼ୁଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ଭାରତର ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସାମରିକ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ କ୍ଷମତା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଜିଓପଲିଟିକ୍ସକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଉଛି। ଅଗ୍ନି-୬ କେବଳ ଗୋଟିଏ ମିସାଇଲ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ରଣନୀତିକ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ତେବେ ଏହା ଭାରତକୁ ସୁପରପାୱର୍ ଦିଗରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପଦକ୍ଷେପ ଆଗକୁ ନେବ କି, ନା ଏସିଆରେ ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆରମ୍ଭ କରିବ—ସେଥିପାଇଁ ଆଗାମୀ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/how-safe-are-women-in-odisha/
ଓଡ଼ିଶାରେ ମହିଳା କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ? || How safe are women in Odisha?
