ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମତଭେଦ ନୂଆ କିଛି ନୁହେଁ। ଏହା ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ସ୍ୱାଭାବିକ ଅଂଶ। ଶାସକ ଓ ବିରୋଧୀ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ମତ ରହିବ, ନୀତିକୁ ନେଇ ତର୍କ ହେବ, ଆଦର୍ଶକୁ ନେଇ ମୁକାବିଲା ହେବ — ଏହା ହେଉଛି ସୁସ୍ଥ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚିହ୍ନ। କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଅସ୍ୱସ୍ଥକର ପ୍ରବୃତ୍ତି ବଢ଼ିଚାଲିଛି। ନୀତିଗତ ବିରୋଧର ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ, ଅପମାନଜନକ ଭାଷା ଓ ଗାଳି-ଗଲୋଜ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଯାଉଛି। ବିଶେଷକରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଅନେକ ନେତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ। ଏବଂ ୨୦୨୬ର ନିର୍ବାଚନୀ ପରିଣାମ ପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି — ଏହି ଗାଳିର ରାଜନୀତିର ଲାଭ କାହାକୁ ମିଳିଲା?
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆଉ ତେଜ କରିଦେଇଛି। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଦାଦାଗିରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେଠାରେ ଏଥର ଭୋଟର ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଦେଲେ। ଅନେକ ରାଜନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ ଏହା କେବଳ ଶାସନ ବିରୋଧୀ ଲହରୀ ନୁହେଁ, ଏହା ରାଜନୀତିର ଭାଷା ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଜନତାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା। କାରଣ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳର ଅନେକ ନେତା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଟୁ ଓ ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଶେଷରେ ଲୋକମାନେ ସେହି ଭାଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି ଆଜିର ନୁହେଁ। ୨୦୦୭ରେ ଗୁଜରାଟ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ “ମୌତ କା ସୌଦାଗର” ବୋଲି କହିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୀତିକ ବିବାଦରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ଦିଗ୍ବିଜୟ ସିଂହ, ମଣିଶଙ୍କର ଆୟର, ସଲମାନ ଖୁର୍ଶିଦ ଭଳି ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଅପମାନଜନକ ଟୀକାଟିପ୍ପଣୀ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଏହି ସମସ୍ତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୋଦୀଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଗ୍ରାଫ କମିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବଢ଼ିଚାଲିଲା। ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀରୁ ସେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ଓ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି — କାହିଁକି ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭକାରୀ ହେଲା ନାହିଁ?
ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସମାଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ମନୋଭାବ। ଭାରତରେ ରାଜନୀତିକ ମତଭେଦ ଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ନେତା ନୀତିର ବଦଳରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସାଧାରଣ ଭୋଟର ଏହାକୁ ଅସୁସ୍ଥ ରାଜନୀତି ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପରି ଏକ ସଂବିଧାନିକ ପଦବୀକୁ ନେଇ ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଲେ, ତାହା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନୁହେଁ, ପଦବୀର ଗରିମାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କରେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଖରେ ବିକଳ୍ପ ନାରେଟିଭର ଅଭାବ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦଳ ପାଖରେ ଜନତାକୁ ଦେବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବିକାଶ ମଡେଲ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣକୁ ଏକ ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ଏବେ ଅଧିକ ସଚେତନ। ସେମାନେ କେବଳ ଭାବନାତ୍ମକ ନାରା କିମ୍ବା ଗାଳିରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉନାହାଁନ୍ତି। ସେମାନେ କାମ, ବିକାଶ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ। ଟିଏମସି ନେତୃତ୍ୱ ମୋଦୀ ବିରୋଧକୁ ନିଜର ପ୍ରଧାନ ରାଜନୀତିକ ରଣନୀତି କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ଶେଷରେ ଶାସନ, ଦୁର୍ନୀତି ଓ ଆଇନ-ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଆଧାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ସନ୍ଦେଶଖାଲି, ଆରଜି କର ହସ୍ପିଟାଲ ଘଟଣା ଓ ଦୁର୍ନୀତି ମାମଲା ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ଟିଏମସି ନେତାମାନେ ଗାଳିର ରାଜନୀତି କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଭୋଟର ଏହାକୁ ମୂଳ ସମସ୍ୟାରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଇବାର ଚେଷ୍ଟା ଭାବରେ ଦେଖିଲେ।
ତାମିଲନାଡୁରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଚିତ୍ର ଦେଖାଗଲା। ଡିଏମକେ ଓ ତାହାର ନେତୃତ୍ୱ ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ଧରି ମୋଦୀ ବିରୋଧକୁ ନିଜର ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ତ୍ର କରିଆସୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏଥର ତାମିଲନାଡୁର ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିବା ଦଳମାନେ ପୁରୁଣା ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାଷାକୁ ପଛକୁ ଠେଲିଦେଲେ। ଲୋକମାନେ ବୁଝିଗଲେ ଯେ ଅପମାନ ଓ ବିଭାଜନର ରାଜନୀତି ଦୀର୍ଘଦିନ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ।
ବିହାରରେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ଟୀକାଟିପ୍ପଣୀ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ରାଜନୀତିକ ବିରୋଧର ସୀମା ଛାଡ଼ି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ପରିବାରିକ ଟୀକାଟିପ୍ପଣୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଦେଖାଇଦେଲା ଯେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଭାଷାର ମାନ କେତେ ତଳକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ପରିଣାମ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ଜନତା ଏହି ପ୍ରକାରର ଭାଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ ଓ ଭୋଟ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଲେ।
ଏଠାରେ ଏକ ଗଭୀର ମନୋବିଜ୍ଞାନୀୟ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ନେତାକୁ ଲଗାତାର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହାନୁଭୂତି ବଢ଼ିଥାଏ। ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହି ସମସ୍ତ ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ କେବେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିନଥିଲେ। ସେ ନିଜକୁ “ସହିବାକୁ ଜାଣିଥିବା ନେତା” ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିଲେ। ଏହା ତାଙ୍କ ଛବିକୁ ଆଉ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲା।
ଏହି ଘଟଣା ଭାରତୀୟ ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା। ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ସଶକ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ସେହି ବିରୋଧୀ ଦଳ ଯଦି କେବଳ ଅପମାନଜନକ ଭାଷାରେ ନିଜର ରାଜନୀତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଖୋଜିବ, ତେବେ ତାହା ନିଜ ପାଇଁ ହିଁ ହାନିକାରକ ହେବ। ଲୋକମାନେ ଏବେ ବିକଳ୍ପ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, କେବଳ ରୋଷ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ନୀତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ ନୁହେଁ।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଯୁଗରେ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି ଆଉ ବିପଦଜନକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। କାରଣ ଏବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦ ତୁରନ୍ତ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁଛି। ଏକ ଅପମାନଜନକ ବକ୍ତବ୍ୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜାତୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଯାଉଛି। ତେଣୁ ନେତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଉ ଅଧିକ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜର ଭାଷାରେ ସଂଯମ ରଖନ୍ତୁ।
ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ତାହାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା। ଏଠାରେ ତୀବ୍ର ରାଜନୀତିକ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ରାଜନୀତି କେବଳ ଗାଳି ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣରେ ସୀମିତ ହୋଇଯିବ, ତେବେ ତାହା ଶେଷରେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଆତ୍ମାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ।
୨୦୨୬ର ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଛି। ଜନତା ଗାଳିର ରାଜନୀତିକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନାହାଁନ୍ତି। ସେମାନେ କାମ, ବିକାଶ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ରାଜନୀତି ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏହି ସନ୍ଦେଶକୁ ଯେଉଁ ଦଳ ବୁଝିବ, ସେହି ଦଳ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସଫଳ ହେବ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନକୁ ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ, ସେମାନେ ଧୀରେଧୀରେ ଜନତାରୁ ଦୂରେଇଯିବେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/satta-from-the-cinema-then-jai-lalita-now-trisha/
ସିନେମାରୁ ସତ୍ତା, ସେବେ ଜୟ ଲଳିତା ଏବେ ତ୍ରିଶା || Satta from the cinema, then Jai Lalita, now Trisha
