ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରରେ ପଞ୍ଜାବ ସବୁବେଳେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପଞ୍ଜାବରୁ ଯେଉଁ ଖବର ଆସୁଛି, ତାହା କେବଳ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜେପି, ଯିଏ ଦିନେ ଅକାଳୀ ଦଳର ‘ଛୋଟ ଭାଇ’ ହୋଇ ରହୁଥିଲା, ସେ ଏବେ ପଞ୍ଜାବରେ ଏକୁଟିଆ ଚାଲିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ବିଜେପି ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ ଲାଗୁଛି – ତାହା ହେଉଛି ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ଧ୍ରୁବୀକରଣ’ (Polarization) କରିବାର ଯୋଜନା। ଆଜି ଆମେ ପୂରା ରଣନୀତିର ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ କରିବା।
ବିଜେପିର ପଞ୍ଜାବ ରଣନୀତି: ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟ୍ ଉପରେ ନଜର
ପଞ୍ଜାବରେ ବିଜେପି ନିଜର ଆଧାର ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଗେମ୍ ପ୍ଲାନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ପୂର୍ବରୁ ବିଜେପି କେବଳ ସହରାଞ୍ଚଳର କିଛି ଆସନରେ ସୀମିତ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଅକାଳୀ ଦଳ ସହ ମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିବା ବିଜେପି ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଜେପି ଏବେ ପଞ୍ଜାବର ପାଖାପାଖି ୩୮ ରୁ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଜେପି ଏମିତି ଏକ ବାତାବରଣ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେଉଁଠି ସହରୀ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟରମାନେ ନିଜକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ମନେ କରିବେ ଏବଂ ବିଜେପିକୁ ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ଶିଖ-ହିନ୍ଦୁ ଧ୍ରୁବୀକରଣ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଏହି ରଣନୀତିରେ କେବଳ ଭୋଟ୍ ନାହିଁ, ବରଂ ରହିଛି ଏକ ବଡ଼ ବିଭାଜନର ଆଶଙ୍କା।
ବିଜେପି ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ସେମାନେ ଜାତୀୟତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ନାମରେ ପଞ୍ଜାବରେ ହିନ୍ଦୁ-ଶିଖ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ପାଚେରୀ ଠିଆ କରୁଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କାନାଡା ବିବାଦ କିମ୍ବା ଖଲିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠୁଛି, ସେତେବେଳେ ବିଜେପି ଏହାକୁ ଏପରି ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି ଯେପରି ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହେବେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି (AAP) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କନ୍ଦଳ ବିଜେପି ପାଇଁ ବାଟ ସହଜ କରିଦେଇଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଫାଟ ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱର ଅଭାବ କାରଣରୁ ପଞ୍ଜାବରେ ଏକ ‘ରାଜନୈତିକ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ’ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ବିଜେପି ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଓ ପଞ୍ଜାବର ଜାତି ପ୍ରଥା
ପଞ୍ଜାବ ରାଜନୀତିରେ କେବଳ ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ଜାତି ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ କାରକ।
ବିଜେପି ଏବେ ଦଳିତ ଶିଖ ଏବଂ ଓବିସି (OBC) ବର୍ଗଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଯଦିଓ ପଞ୍ଜାବରେ ଜାଟ୍ ଶିଖମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ, ତଥାପି ବିଜେପି ଅଣ-ଜାଟ୍ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ୍ କରି ସମୀକରଣ ବଦଳାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ବିଜେପି ଏଠାରେ ସେହି ୟୁପି-ବିହାର ମଡେଲ୍ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯେଉଁଠି ଛୋଟ ଛୋଟ ଜାତିର ସମର୍ଥନରେ ବଡ଼ ବିଜୟ ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ।
ତେବେ କଣ ବିଜେପି ଏହି ରଣନୀତିରେ ସଫଳ ହେବ?
ପଞ୍ଜାବର ଇତିହାସ କହେ, ଏଠାକାର ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବନାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଆସିଛନ୍ତି। କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖମାନେ କାନ୍ଧକୁ କାନ୍ଧ ମିଳାଇ ଲଢ଼ିଥିଲେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଧ୍ରୁବୀକରଣର ରାଜନୀତି କେତେଦୂର କାମ କରିବ, ତାହା କହିବା କଷ୍ଟକର। କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଯେଉଁ ‘ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ’ ମୁଦ୍ରାରେ ରହିଛି, ତାହା ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନକୁ ବେଶ୍ ରୋଚକ କରିଦେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-pakistan-moving-away-from-america-india-is-the-new-strategic-partner/
