ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ମାନଚିତ୍ରରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସବୁବେଳେ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିପିଣ୍ଡ ସଦୃଶ। ଯେଉଁଠି ରାଜନୀତି କେବଳ ମତଦାନରେ ସୀମିତ ନ ଥାଏ, ବରଂ ଏହା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଲଢ଼େଇ ପାଲଟିଯାଏ। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବଙ୍ଗଳାରେ ନିର୍ବାଚନୀ ବିଗୁଲ୍ ବାଜୁଛି, ସାରାଦେଶର ନଜର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ— ସେ ହେଉଛନ୍ତି ‘ବଙ୍ଗଳାର ଅଗ୍ନିକନ୍ୟା’ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯେଉଁ ଦିଦି ୩୪ ବର୍ଷର ବାମପନ୍ଥୀ ଦୁର୍ଗକୁ ଧୂଳିସାତ କରିଥିଲେ, ସେ ନିଜେ କ’ଣ ଏବେ ଇତିହାସର ଏକ ବିଡ଼ମ୍ବିତ ପରିଚ୍ଛେଦ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି?
୧. ପରାଜୟର ସେହି କଳାଦାଗ: ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମର ଶିକ୍ଷା
୨୦୨୧ ନିର୍ବାଚନ ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଅଜବ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ (TMC) ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ସହ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଲା ସତ, କିନ୍ତୁ ଦଳର ସର୍ବେସର୍ବା ତଥା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚେହେରା ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜ ସିଟ୍ରୁ ହାରିଗଲେ। ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମରେ ନିଜର ପୂର୍ବତନ ସହଯୋଗୀ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ହାତରୁ ପରାଜୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ମମତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷତି ନ ଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଥିଲା ଏକ ଗଭୀର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନ।
ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ଷମତାରେ ଥାଇ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ହାରିବା ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ ଦିଏ— ଜନତା ଶାସନକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ପରେ ସେ ଭବାନୀପୁର ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଜିତି ନିଜ ପଦବୀ ରକ୍ଷା କଲେ, କିନ୍ତୁ “ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମର ସେହି ପରାଜୟ” ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଗଲା।
୨. ଇତିହାସର ଦସ୍ତାବିଜ୍: ଯେତେବେଳେ ସିଂହାସନ ହରାଇଲେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଭାରତୀୟ ଇତିହାସରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହାରିବାର ଧାରା ବେଶ୍ ପୁରୁଣା। ୧୯୭୦ରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ତ୍ରିଭୁବନ ନାରାୟଣ ସିଂହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୂପ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସେହି ପ୍ରଚାର ରଣନୀତି ଆଜି ବି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମନରେ ସତେଜ ଅଛି। ଅତୀତରେ ଭୁବନ ଚନ୍ଦ୍ର ଖଣ୍ଡୁରୀଙ୍କ ଭଳି ଦକ୍ଷ ନେତା କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପୁଷ୍କର ସିଂ ଧାମୀ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ଥାଇ ନିର୍ବାଚନ ହାରିଛନ୍ତି। ଏପରିକି ଆମ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାବେଳେ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଝିରୁ ନିର୍ବାଚନ ହାରିଯାଇଛନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା ଆମ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ଷମତାରେ ଥାଇ ନିର୍ବାଚନ ହାରିବା ସହିତ ଦଳକୁ ହରାଇଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ମମତାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଥାଟି ଭିନ୍ନ। ମମତା ଜଣେ ‘ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଫାଇଟର୍’। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଲଢ଼ୁଆ ନେତା ନିଜ ଗଡ଼ରେ ପରାଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ଗଡ଼ର ଅଭେଦ୍ୟ ପ୍ରାଚୀର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଧାମୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଜେପି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲା, କିନ୍ତୁ ମମତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଳ କେବଳ ତାଙ୍କରି ଚେହେରା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
୩. ଭବାନୀପୁର: ଏକ ‘ମିନି ଇଣ୍ଡିଆ’ର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଏଥର ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମ ଯିବାକୁ ସାହସ କରିନାହାଁନ୍ତି। କୁହାଯାଏ, “ଗରମ କ୍ଷୀରରେ ପୋଡ଼ି ହୋଇଥିବା ମଣିଷ ଦହିକୁ ବି ଫୁଙ୍କି ଫୁଙ୍କି ପିଏ”। ସେଥିପାଇଁ ସେ ନିଜର ପୁରୁଣା ଓ ନିରାପଦ ଦୁର୍ଗ ଭବାନୀପୁରକୁ ହିଁ ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ବାଛିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭବାନୀପୁର ଏବେ ଆଉ ଆଗ ଭଳି ନାହିଁ।
• ଜନସଂଖ୍ୟା ଗଠନ: ଭବାନୀପୁରରେ ବଙ୍ଗାଳୀଙ୍କ ସହ ଗୁଜରାଟୀ, ଶିଖ୍, ବିହାରୀ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ଭୋଟରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ। ବିଜେପି ଏହି ଅଣ-ବଙ୍ଗାଳୀ ଭୋଟ୍ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ପଞ୍ଝା ବିସ୍ତାର କରିଛି।
• ଆରଏସଏସର ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ୱାର୍କ: ଗତ ୫ ବର୍ଷ ଧରି ସଂଘ ପରିବାର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୁପଚାପ୍ କାମ କରିଆସୁଛି। ‘ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ’ କାର୍ଡ ଏଠାରେ ଟିଏମ୍ସିର ‘ମାଇନରିଟି ଆପିଜ୍ମେଣ୍ଟ’ ରାଜନୀତିକୁ କଡ଼ା ଟକ୍କର ଦେଉଛି।
• ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ପ୍ରଭାବ: ବିଜେପି ପୁଣିଥରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ମମତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଛିଡ଼ା କରି ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି। ଯଦି ଭବାନୀପୁରରେ ମମତାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଖସେ, ତେବେ ସେ କ୍ରମାଗତ ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନ ହାରିବାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ‘କଳା ରେକର୍ଡ’ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।
୪. ପରାଜୟର ପରିଣାମ: ‘ଅଲବିଦା ଟିଏମସି’?
ରାଜନୀତିରେ ମନୋବଳ ହିଁ ସବୁକିଛି। ୨୦୧୫ରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଲୌହ ମାନବୀ କୁହାଯାଉଥିବା ଶୀଲା ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ। ଯେତେବେଳେ ଅରବିନ୍ଦ କେଜ୍ରିୱାଲ ହରାଇଲେ, ସେତେବେଳେ କେବଳ ଶୀଲା ଦୀକ୍ଷିତ ହାରିନଥିଲେ, ବରଂ ଦିଲ୍ଲୀରୁ କଂଗ୍ରେସର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଲିଭିଯାଇଥିଲା। ବଙ୍ଗଳାରେ ଟିଏମ୍ସିର ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସେମିତି। ଏହି ଦଳ କୌଣସି ବିଚାରଧାରା ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ମମତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଯଦି ମମତା ହାରନ୍ତି, ତେବେ ଦଳର ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ସୁନିଶ୍ଚିତ।
୫. ମେ’ ୪ ଏବଂ ଏକ ନୂଆ ସକାଳ
ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୈତିକ ପାଣିପାଗ ଏକାଧିକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏକ ପଟେ ମମତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ‘ବଙ୍ଗଳାର ନିଜ ଝିଅ’ର ଭାବପ୍ରବଣତା, ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେପିର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ‘ପରିବର୍ତ୍ତନ’ ନାରା।
ଆସନ୍ତା ମେ’ ୪ ତାରିଖ କେବଳ ମମତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଙ୍ଗଳାର ଆଗାମୀ ୫୦ ବର୍ଷର ରାଜନୈତିକ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। କ’ଣ ଦିଦି ପୁଣିଥରେ ଏକ ଚମତ୍କାର କରିବେ? ନା ଜନତା “ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇଛି” କହି ବିଦାୟ ଦେବେ? ଯଦି ମମତା ହାରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଏକ ପରାଜୟ ହେବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ହେବ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳର ଅବସାନର ପ୍ରାରମ୍ଭ।
ରାଜନୀତିରେ କେହି ଅମର ନୁହଁନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନତା ଶିଖରକୁ ଉଠାନ୍ତି, ସେହି ଜନତା ଶୂନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଖସାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଭବାନୀପୁରର ଭୋଟରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଏବେ ଇତିହାସ ନିଜର କଲମ ଧରି ବସିଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/nuclear-explosion-in-iran-a-major-israeli-attack/
ଇରାନରେ ପରମାଣୁ ବିସ୍ଫୋରଣ: ଇସ୍ରାଏଲର ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ? || Nuclear explosion in Iran: A major Israeli attack?
