ପଞ୍ଜାବ ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସାମ୍ନାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ପଞ୍ଜାବରେ ବିଜେପି ପାଇଁ ପାଦ ରଖିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା, ସେଠାରେ ଏବେ ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଣନୀତି ତିଆରି କରିଛି। ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ଗଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ସଂଘ ଏକ ନୂଆ ସମୀକରଣ ବାହାର କରିଛି ; ଯାହାର ନାମ ହେଉଛି ‘ଦଳିତ-ରାମ କନେକ୍ସନ୍’।
କେବଳ କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜାତି ଏବଂ ଧର୍ମର ଏକ ଏଭଳି କମ୍ବିନେସନ୍ ସଂଘ ତିଆରି କରୁଛି, ଯାହା ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଆପ୍ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇପାରେ। କ’ଣ ଏହି ଗୋପନ ପ୍ଲାନ୍? କିପରି ଦଳିତ ଭୋଟ୍ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ରାମ ମନ୍ଦିର ସହ ଯୋଡ଼ୁଛି ଆରଏସ୍ଏସ୍? ଆସନ୍ତୁ ଆଜିର ଏହି ସ୍ପେଶାଲ ରିପୋର୍ଟରେ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା।”
ପଞ୍ଜାବର ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଦଳିତ ସମୀକରଣ (The Dalit Equation)
“ପ୍ରଥମେ ବୁଝନ୍ତୁ ପଞ୍ଜାବର ଗଣିତ। ସାରା ଭାରତରେ ପଞ୍ଜାବ ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ଦଳିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ—ପ୍ରାୟ ୩୨% ରୁ ୩୪%। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଭୋଟ୍ବ୍ୟାଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ କିମ୍ବା ଅକାଳୀ ଦଳ ପାଖରେ ରହୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଏହି ଭୋଟ୍ରେ ବଡ଼ ସିନ୍ଧି ଖୋଳିଥିଲା।
ଆରଏସ୍ଏସ୍ର ନୂଆ ରଣନୀତି ଅନୁସାରେ, ସଂଘ ଏବେ ସିଧାସଳଖ ଦଳିତ ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ନିଜର ଶାଖା ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବଢ଼ାଉଛି। ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଯାଉଛି ଯେ ସନାତନ ଧର୍ମ ଏବଂ ଭଗବାନ ରାମଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ କେତେ ପୁରୁଣା। ବାଲ୍ମୀକି ସମାଜ ଏବଂ ରବିଦାସିଆ ସମାଜକୁ ଏକାଠି କରି ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଏକ ବଡ଼ ‘ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ’ର ଛତା ତଳକୁ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।”
ରାମ କନେକ୍ସନ୍ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଡ (The Ram Connection)
“ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଜାଣିଛି ଯେ ପଞ୍ଜାବରେ କେବଳ ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିଚୟ ବଡ଼ କଥା। ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ‘ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ’ର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗାଁ ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି। ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ରାମ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପରେ ଦଳିତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କୁ ମାଗଣା ଅଯୋଧ୍ୟା ଦର୍ଶନ କରାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଧାର୍ମିକ ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଏହି ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ୍ର ଏକ ଅଂଶ।
ଏଠାରେ ସଂଘର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି—ଦଳିତ ଭୋଟ୍କୁ କେବଳ ‘ଜାତି’ ଭିତରେ ସୀମିତ ନ ରଖି ତାକୁ ‘ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟ୍’ରେ ପରିଣତ କରିବା। ଯଦି ଏହା ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ବିଜେପି ପାଇଁ ପଞ୍ଜାବର ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟର ରାସ୍ତା ଖୋଲିଯିବ।”
ଆପ୍ର ସିଟ୍ ଉପରେ ସଙ୍କଟ?
“ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ମାଲୱା ଏବଂ ଦୋଆବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବଡ଼ ସଫଳତା ପାଇଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ସେହି ସିଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁଠାରେ ଦଳିତ ଭୋଟର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଏବେ ସେହି ‘ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନ’ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି।
ସଂଘର ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ଏବେ ‘ଘର-ଘର’ ଅଭିଯାନ ଚଲାଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଉଛନ୍ତି ଯେ ଆପ୍ ସରକାର ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଏବଂ ବାସ୍ତବତା ମଧ୍ୟରେ କେତେ ଫରକ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ନିଶା ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ସଂଘ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରେ ଜନମତ ତିଆରି କରୁଛି।”
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ଆରଏସ୍ଏସ୍ ର ରଣନୀତି କେତେ ସଫଳ ହେବ?
“ପଞ୍ଜାବର ରାଜନୀତି ଜଟିଳ। ଏଠାରେ କୃଷକ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଶିଖ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି। ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଯଦିଓ ଦଳିତ-ରାମ କନେକ୍ସନ୍ ଉପରେ କାମ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି—’କୃଷକ ବିରୋଧୀ’ ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦୂର କରିବା।
ଯଦି ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଦଳିତମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ୍ କରିବାରେ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ପଞ୍ଜାବରେ ଏକ ‘ତ୍ରିକୋଣୀୟ’ କିମ୍ବା ‘ଚତୁର୍ଦ୍ଦଳୀୟ’ ସଂଘର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିରୋଧୀ ଭୋଟ୍ ବିଭାଜିତ ହେବ, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ଫାଇଦା ବିଜେପିକୁ ମିଳିପାରେ।”
“ଶେଷରେ ଏତିକି କହିବି, ପଞ୍ଜାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଏବେ କେବଳ ପୋଷ୍ଟର ଏବଂ ରାଲିରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ମଇଦାନ ପଛରେ ଆରଏସ୍ଏସ୍ ଯେଉଁ ନିଶବ୍ଦ ରଣନୀତି ଖେଳୁଛି, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବଡ଼ ଧରଣର ରାଜନୈତିକ ଓଲଟପାଲଟ କରିପାରେ। ପଞ୍ଜାବର ଜନତା ଏହି ‘ରାମ କନେକ୍ସନ୍’କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନା ‘ପଞ୍ଜାବୀୟତ’କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
