ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ହାଲୁକା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ‘ତେଜସ’ (Tejas Mk-1A) ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା କୌଣସି ନୂଆ ସଫଳତା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ହେଉଥିବା ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ। ଭାରତର ସରକାରୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା ହାଲ୍ (Hindustan Aeronautics Limited) ଏବେ ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ଜିଇ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ଉପରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ବ କରିଥିବାରୁ ହାଲ ଏହି ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଜରିମାନା ବା ‘Penalties’ ଲଗାଇଛି। ଏହି ବିବାଦ କାହିଁକି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଭାରତର ବାୟୁସେନା ଉପରେ ଏହାର କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ୮୩ଟି ‘ତେଜସ Mk-1A’ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ପାଇଁ ହାଲ ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଥିବା F404-IN20 ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କମ୍ପାନୀ ଜିଇ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଜିଇ ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି।
ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଜିଇ କମ୍ପାନୀ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ବିଳମ୍ବ କଲାଣି। ଏହି କାରଣରୁ ହାଲ୍ର ଉତ୍ପାଦନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବ୍ୟାହତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ହାଲ୍ ଏହି ଆମେରିକୀୟ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଜରିମାନା ଲାଗୁ କରିଛି।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଜିଇ କାହିଁକି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ବ କରୁଛି? ଜିଇର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ, ସେମାନଙ୍କର ‘Supply Chain’ ବା ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ କିଛି ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଶେଷ କରି କରୋନା ମହାମାରୀ ପରଠାରୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଏରୋସ୍ପେସ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଞ୍ଚାମାଲ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ହାଲ୍ ଏହି ଯୁକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। କାରଣ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ବିମାନ ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ପୁରୁଣା ହୋଇଯାଉଥିବା ‘ମିଗ୍-୨୧’ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇବାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଏହି ବିବାଦ ଏମିତି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କ ଏକ ନୂଆ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଆମେରିକା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଜିଇ ଇଞ୍ଜିନ୍ର ‘ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଟ୍ରାନ୍ସଫର’ ବା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର ପାଇଁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ F404 ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ଜିଇ ର ବିଶ୍ୱାସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ହାଲ ର ଅଧିକାରୀମାନେ ଜାରି ରଖିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ଜିଇ କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତୁରନ୍ତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯୋଗାଣ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଜରିମାନାର ପରିମାଣ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ହାଲ ନିଜ ଆଡ଼ୁ ତେଜସ ବିମାନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ରଖିଛି, କେବଳ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଅଭାବରୁ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ାଣ ଭରିପାରୁ ନାହାନ୍ତି।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା କେତେ ଜରୁରୀ, ତାହା ଏହି ଘଟଣାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି। ଯଦି ଆମେ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଆନ୍ତରିକ ସମସ୍ୟା ଆମର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ତଥାପି ହାଲ ର ଏହି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ଭାରତ ଏବେ ଆଉ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଲିସ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ।
also read : https://purvapaksa.com/petrol-diesel-prices-cross-rs-500-per-liter-in-pakistan/
