ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ କେବଳ ଗୋଳାବାରୁଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ସୂଚନା’ (Information) ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ‘ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର’ର ସଫଳ ସମାପ୍ତି ପରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏକ ବଡ଼ ସତ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି— ସୀମାରେ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବା ଯେତିକି ଜରୁରୀ, ବିଶ୍ୱ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖିବା ସେତିକି ଆବଶ୍ୟକ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ସରକାର ଏବେ ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ଏକ ନୂତନ ସ୍ତରକୁ ନେଇଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର।
ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରର ଶିକ୍ଷା: ନେରେଟିଭ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ
ଐତିହାସିକ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଠାରୁ କିଛିଟା ଦୂରତା ରକ୍ଷା କରିଆସୁଥିଲା। ମାତ୍ର ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚୀନ୍ ଭଳି ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଦେଶମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଭାରତ ବିରୋଧରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଚାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ ଅନୁଭବ କଲା ଯେ, ଯଦି ଆମେ ଆମର କାହାଣୀ ନିଜେ ନକହିବା, ତେବେ ଶତ୍ରୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ତାହାକୁ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବେ। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ପାଥେୟ କରି ଦିଲ୍ଲୀ ଏବେ ‘ବୈଦେଶିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆଉଟ୍ରିଚ୍’ (Foreign Media Outreach) କୁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି।
ନୂତନ ରଣନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ: ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସକ୍ରିୟତା
ଭାରତର ଏହି ନୂତନ ରଣନୀତିରେ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ରହିଛି: –
୧. ପ୍ରୋ-ଆକ୍ଟିଭ୍ ବ୍ରିଫିଂ: ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ବିଦେଶୀ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଭାରତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏବେ ‘ୱାଶିଂଟନ ପୋଷ୍ଟ’, ‘ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ’ ଏବଂ ‘ବିବିସି’ ଭଳି ସଂସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯାଉଛି।
୨. ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଜବାବ: ଅସତ୍ୟ ଖବରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଥିଙ୍କ-ଟ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ବିବିଧ ଆଲେଖ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।
୩. ସଫ୍ଟ ପାୱାର ଓ ସାମରିକ ଦକ୍ଷତା: ଭାରତୀୟ ସେନାର ମାନବୀୟ ସହାୟତା ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା (HADR) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଓ ଫିଚର ପ୍ରକାଶ କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୂଟନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ଓ ବୈଦେଶିକ ସଚିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ଏକ ନିକଟତର ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ‘ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର’ ପରେ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ କେବଳ ଏକ ‘ଯୁଦ୍ଧ ବାହିନୀ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାରୀ’ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବାରେ ଏହି ରଣନୀତି ସହାୟକ ହୋଇଛି। ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବେ ଭାରତର ସୀମାନ୍ତ ବିବାଦକୁ କେବଳ ଏକ ‘ଆଞ୍ଚଳିକ କନ୍ଦଳ’ ଭାବେ ନଦେଖି, ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି।
ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ଭାରତ ଏବେ ସୂଚନା ଯୁଦ୍ଧର ଜଟିଳତାକୁ ବୁଝିପାରିଛି। ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଶତ୍ରୁ ନଭାବି ସେମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜିତିବା ହିଁ ନୂଆ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ବିଜୟ। ‘ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର’ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିବେଶରେ ଭାରତର ଏହି ପ୍ରଖର ଆଉଟ୍ରିଚ୍ ରଣନୀତି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦେଶର ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାରେ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାଜିବ।
ALSO READ : https://purvapaksa.com/odishas-step-towards-green-fuel-the-new-era-of-e20-petrol/
