ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମଣିଷ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେହି ସଞ୍ଜୀବନୀ ଗୃହ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁର ଚାମ୍ବର ପାଲଟିଯାଏ, ତେବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଇତିହାସରେ ଗତ ୨୫ ବର୍ଷର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇଲେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ରୋଗୀମାନେ ରୋଗରେ ମରିବା ଅପେକ୍ଷା ହସ୍ପିଟାଲ୍ର ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଭଳି ମାନବକୃତ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅଧିକ ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ବାରିପଦା ଏବଂ କଟକରୁ ଭଦ୍ରକ— ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଆସୁଥିବା ଚିତ୍ର ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି: ଆମର ଡାକ୍ତରଖାନାଗୁଡ଼ିକ ଅଗ୍ନି-ନିରାପତ୍ତା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏବେ ବି ଏକ ଜଳନ୍ତା ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉପରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।
୨୦୧୬: ସମ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ର ସେହି କଳା ରାତି
ଅକ୍ଟୋବର ୧୭, ୨୦୧୬। ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏହି ତାରିଖଟି ଏକ କଳା ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିବ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସମ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ରେ ଘଟିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ସାରା ଦେଶକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଇଥିଲା। ଡାଏଲିସିସ୍ ୱାର୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏକ ସାମାନ୍ୟ ସର୍ଟ ସର୍କିଟ୍ ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ତାଣ୍ଡବ ରଚିଥିଲା। ଧୂଆଁରେ ଭରି ଯାଇଥିଲା ଆଇସିୟୁ (ଆଇସିୟୁ)। ଯେଉଁ ରୋଗୀମାନେ ଜୀବନ ପାଇଁ ଭେଣ୍ଟିଲେଟର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଆଁରେ ପୋଡ଼ି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଧୂଆଁରେ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆଖି ବୁଜିଥିଲେ।
୨୫ରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ ଚାଲିଗଲା। ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜି ହେଲା, ତଦନ୍ତ କମିଟି ଗଠନ ହେଲା ଏବଂ କିଛି ବ୍ୟକ୍ତି ଗିରଫ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ସରକାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ, ଏଣିକି ବିନା ‘ଫାୟାର ସେଫ୍ଟି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍’ରେ କୌଣସି ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ପ୍ରାୟ ଦଶନ୍ଧିଏ ପରେ ବି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ସତରେ କ’ଣ ଆମେ ସେହି ଦୁର୍ଘଟଣାରୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଛୁ?
ଏସସିବି: ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସରକାରୀ ଚିକିତ୍ସାଳୟ କଟକ ଏସସିବି ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ୨୦୧୬ ମଇ ମାସରେ କାର୍ଡିଓଲୋଜି ବିଭାଗରେ ଘଟିଥିବା ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ହୃଦ୍ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୨୦୨୧ରୁ ୨୦୨୩ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଧିକ ବାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସର୍ଟ ସର୍କିଟ୍ ଯୋଗୁଁ ଲିଫ୍ଟ ଏବଂ ୱାର୍ଡମାନଙ୍କରେ ଧୂଆଁ ଦେଖାଯାଇଛି। ସରକାରୀ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରୋଗୀଙ୍କ ଭିଡ଼ ଏବଂ ପୁରୁଣା କୋଠାବାଡ଼ିରେ ଦୁର୍ବଳ ୱାୟାରିଂ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି।
ଶିଶୁ ବିଭାଗରେ ନିଆଁ: ଏକ ଅକ୍ଷମଣୀୟ ଅପରାଧ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତି। ବାରିପଦା ପିଆରଏମ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ର ଶିଶୁ ବିଭାଗ (SNCU)ରେ ବାରମ୍ବାର ଏସି କିମ୍ବା ବେବି ୱାର୍ମରରୁ ନିଆଁ ଲାଗିବା ଖବର ଆସୁଛି। ଯେଉଁ ନବଜାତ ଶିଶୁମାନେ ନିଜେ ଛିଡ଼ା ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ନେଇ ଏଭଳି ଖାମଖିଆଲି ମନୋଭାବ କୌଣସି ଅପରାଧଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ସେହିଭଳି ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟର ସର୍ଜରୀ ୱାର୍ଡରେ ଘଟିଥିବା ନିକଟ ଅତୀତର ଘଟଣା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଅଗ୍ନି ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ଫାଇଲ୍ ଭିତରେ ସୀମିତ।
ନିଆଁ ଲାଗିବାର ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ: କାହିଁକି ଜଳୁଛି ହସ୍ପିଟାଲ୍?
ପିଛଲା ଦୁଇ ଦଶକ ଧରି ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ହସ୍ପିଟାଲ ଓ ମେଡିକାଲ କଲେଜରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିଛି। କେତେକ ଘଟଣାରେ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବାବେଳେ, କେତେକ ଘଟଣା ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପରିଣତ ହୋଇନାହିଁ। ଅଧିକାଂଶ ଘଟଣାର ପଛରେ ଶର୍ଟ ସର୍କିଟ, ଏସି କମ୍ପ୍ରେସର ତ୍ରୁଟି, ଅଗ୍ନିନିର୍ବାପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଓ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି।
ନିମ୍ନରେ ପିଛଲା ୨୫ ବର୍ଷର କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଡିକାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ତାଲିକା ଦିଆଯାଇଛି।
୧. ୨୦୨୬ – କଟକ ଏସସିବି ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଆଇସିୟୁ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ଏସସିବି ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଆଣ୍ଡ ହସିପିଟାଲ, କଟକ
• ସ୍ଥାନ: ଟ୍ରମା କେୟାର ଆଇସିୟୁ
• ମୃତ୍ୟୁ: ପ୍ରାୟ ୧୦ ଜଣ ରୋଗୀ
• ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ: ଶର୍ଟ ସର୍କିଟ
• ପରିସ୍ଥିତି: ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀ ଆଇସିୟୁ ରେ ଥିବାରୁ ଧୂଆଁରେ ଶ୍ୱାସରୋଧ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣା ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ନୂତନ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମେଡିକାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଭାବେ ଗଣାଯାଉଛି।
୨. ୨୦୨୦ – ସଦଗୁରୁ କୋଭିଡ୍ ହସ୍ପିଟାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ଜଗତପୁର, କଟକ
• ପ୍ରକାର: କୋଭିଡ୍ ହସ୍ପିଟାଲ
• ରୋଗୀ: ପ୍ରାୟ ୧୨୭ କୋଭିଡ୍ ରୋଗୀ
• ମୃତ୍ୟୁ: ନାହିଁ
ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପରେ ସମସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ତଦନ୍ତରେ ଦେଖାଗଲା ଯେ ହସ୍ପିଟାଲର ଫାୟାର ସେଫଇଟ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ନଥିଲା।
୩. ୨୦୧୬ – ସମ୍ ହସିପିଟାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା
• ସ୍ଥାନ: ଭୁବନେଶ୍ୱର
• ହସ୍ପିଟାଲ: ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ମେଡିକାଲ ସାଇନସେସ ଆଣ୍ଡ ସମ୍ ହସିପିଟାଲ
• ମୃତ୍ୟୁ:୨୫ ଜଣ
• ଆହତ: ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ
ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଆଇସିୟୁ ଓ ଡାଏଲସିସ୍ ୟୁନିଟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବହୁ ରୋଗୀ ଧୂଆଁରେ ଶ୍ୱାସରୋଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ପରେ
• ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ
• ହସ୍ପିଟାଲ ଉପରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ହୋଇଥିଲା।
୪. ୨୦୧୫ – ସିଶୁ ଭବନ ଏନଆଇସିୟୁ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ଶିଶୁ ଭବନ, କଟକ
• ୱାର୍ଡ: ନିଓନାଟାଲ ଆଇସିୟୁ
• ରୋଗୀ: ୨୨ ନବଜାତ ଶିଶୁ
• ମୃତ୍ୟୁ: ନାହିଁ
ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ଫାର୍ମର ମେସିନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା।
୫. ୨୦୨୧ – ସମ ହସ୍ପିଟାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ତୁଳସୀପୁର, କଟକ
• ରୋଗୀ: ୧୧
• କର୍ମଚାରୀ: ୪୯
• ମୃତ୍ୟୁ: ନାହିଁ
ଘଟଣା ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ହସ୍ପିଟାଲ ଫାୟାର ଲାଇସେନ୍ସ ବିନା ଚାଲୁଥିଲା।
୬. ୨୦୨୩ – ବାଲେଶ୍ୱର ଫକିର ମୋହନ ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ବାଲେଶ୍ୱର
• କାରଣ: ଏସି ସର୍ଟସର୍କିଟ
• ମୃତ୍ୟୁ: ନାହିଁ
ହସ୍ପିଟାଲ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଫାୟାର ସର୍ଭିସ ଦ୍ରୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ରୋକାଯାଇଥିଲା।
୭. ୨୦୨୫ – ଏମକେସିଜି ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଡାୟାଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ ସେଣ୍ଟର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ
• ସ୍ଥାନ: ବ୍ରହ୍ମପୁର
• କାରଣ: ଏସି ସର୍ଟସର୍କିଟ
• କ୍ଷତି: ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଯନ୍ତ୍ରପାତି
• ମୃତ୍ୟୁ: ନାହିଁ
ସାଧାରଣ କାରଣ
ଓଡ଼ିଶାର ମେଡିକାଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ତଦନ୍ତରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି କାରଣ ଦେଖାଯାଇଛି:
1. ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଶର୍ଟ ସର୍କିଟ
ଅଧିକାଂଶ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଏହି କାରଣରୁ ଘଟେ।
2.ଫାୟା ସେଫିଟି ସିଷ୍ଟମ ଅଭାବ
• ସ୍ପ୍ରଙ୍କଲର
• ଏମରଜେସି ଏକଜିଟ
• ଫାୟାର ଆର୍ଲାମ ସିଷ୍ଟମ
3. ଅବୈଧ ହସ୍ପିଟାଲ ଲାଇସେନ୍ସ
4. ଅଧିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଲୋଡ
ରାଜ୍ୟ ସରକାରର ପଦକ୍ଷେପ
ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର—
• ସମସ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲର ଫାୟାର ଅଡିଟ
• ନିୟମିତ ଫାୟାର ଡ୍ରିଲ
• ନୂଆ ହସିପିଟାଲ ଡିଜାଇନ ରେ ଫାୟାର ସେଫିଟି ଅନିବାର୍ୟ
ପରି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ଉପସଂହାର
ପିଛଲା ୨୫ ବର୍ଷର ଇତିହାସ ଦେଖାଉଛି—
ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ପିଟାଲଗୁଡ଼ିକରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତ ଦୁର୍ଘଟଣା।
ସମ ହସିପିଟାଲ (୨୦୧୬) ଠାରୁ ଏସସିବି ମେଡିକାଲ (୨୦୨୬) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟଣାମାନେ ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି—
ହସ୍ପିଟାଲରେ ଫାୟାର ସେଫିଟି କେବଳ ନିୟମ ନୁହେଁ, ଏହା ରୋଗୀଙ୍କ ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/investor-camp-to-be-organized-in-bhubaneswar-on-march-27/
