ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ମାନଚିତ୍ରରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନର ପଦଧ୍ୱନି ଶୁଭୁଛି। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କେବଳ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅନ୍ତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା କଠୋରପନ୍ଥୀ ଶାସନ ଶୈଳୀର ଅବସାନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସାରାବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବାବେଳେ, ଭାରତର ‘ରଣନୈତିକ ନୀରବତା’ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜରକୁ ଆସିଛି।
ଖାମେନେଇଙ୍କ ପରଲୋକ: ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ଅନ୍ତ ଓ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଇତିହାସ
ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଖାମେନେଇ ଇରାନର କୌଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବୀ ଯଥା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କିମ୍ବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଥିଲେ ଶାସନର ଅସଲ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ। ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଏହି ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ମଧ୍ୟରେ ହେବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଯଦିଓ ଇରାନର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏଥିପାଇଁ ଶୋକ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଇରାନର ଭିତରୁ ଆସୁଥିବା ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘ ୪୭ ବର୍ଷର କଠୋରପନ୍ଥୀ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେଠାକାର ଜନତା (ବିଶେଷ କରି ମହିଳାମାନେ) ଏହାକୁ ଏକ ନୂଆ ସକାଳ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ: ସରକାର କାହିଁକି ଚୁପ୍?
ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସାଧାରଣତଃ ବିଶ୍ୱର ଯେକୌଣସି ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ତୁରନ୍ତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଶୋକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଖାମେନେଇଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହାର କେତେକ ବଳିଷ୍ଠ କାରଣ ରହିଛି:
• ଖାମେନେଇ ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ନେତା ଥିଲେ, କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଶୋକ ପାଳନ କରିବାର କୌଣସି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ବାଧ୍ୟବାଧକତା ଭାରତ ପାଖରେ ନାହିଁ।
• ଅତୀତରେ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାମଲାରେ ଖାମେନେଇ ବାରମ୍ବାର ଭାରତ ବିରୋଧୀ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି ୩୭୦ ଧାରା ଉଚ୍ଛେଦ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ଏକ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା।
ସିସିଏସ୍ (CCS) ବୈଠକ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷା
ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇରାନ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିଶୋଧ ପରାୟଣ ହୋଇ ୟୁଏଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଲ୍ଫ ଦେଶର ବେସାମରିକ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଭାରତ ସରକାର ତୁରନ୍ତ ‘କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି ଅନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି’ ବୈଠକ ଡକାଇଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହି ବୈଠକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ରହୁଥିବା ପ୍ରାୟ ୯୦ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା। ଇରାନଦ୍ୱାରା ଦୁବାଇ ଏୟାରପୋର୍ଟ କିମ୍ବା ବେସାମରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ଭାରତ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ନିନ୍ଦା କରିଛି।
ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ରାଜନୀତି
ଭାରତର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଖାମେନେଇଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। କିଛି ବିରୋଧୀ ନେତା ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକ ସରକାରଙ୍କ ନୀରବତାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଏହି ଭାବନା ଏକ ଧାର୍ମିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଭାରତର ଜାତୀୟ ନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନରେ ଯେଭଳି ଆମେରିକୀୟ ଦୂତାବାସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଗଲା, ଭାରତରେ ସେଭଳି କୌଣସି ଉତ୍ତେଜନାକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରଶାସନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ଇରାନର ଜନତା ବନାମ ଇରାନର ଶାସନ
ଭାରତ ସବୁବେଳେ ‘ଶାସନ’ ଅପେକ୍ଷା ‘ଜନତା’ଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଆସିଛି। ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ ହେଉ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ରଙ୍ଗଭେଦ ନୀତି ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ, ଭାରତ ସେଠାକାର ଶୋଷିତ ଜନତାଙ୍କ ସହ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଇରାନରେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ଏବେ ମୌଳିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ବିକାଶ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ସେଠାରେ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ସରକାର ଗଠନ ହେଲେ, ତାହା କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ, ସାରାବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ ହେବ।
ଉପସଂହାର
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ରେ। ଭାରତ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥ (ତେଲ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ) ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ (ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକା) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଛି। ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ ନ କରିବା କୌଣସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ରତି ଅବମାନନା ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଫାଷ୍ଟ’ ନୀତିର ଏକ ପ୍ରତିଫଳନ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇରାନରେ ହେବାକୁ ଥିବା କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଭାରତର ଏଥିରେ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ।
ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଶାଶ୍ୱତ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଶାଶ୍ୱତ ଶତ୍ରୁ କେହି ନ ଥାନ୍ତି, ଥାଏ କେବଳ ଶାଶ୍ୱତ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ। ଖାମେନେଇଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଇରାନ ସହ ଭାରତ କିଭଳି ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଛି, ତାହା ହିଁ ଦେଖିବାର କଥା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/pakistans-noor-khan-airbase-in-charkhar/
ପାକିସ୍ତାନର ନୂର ଖାନ ଏୟାରବେସ୍ ଛାରଖାର || Pakistan’s Noor Khan Airbase in Charkhar
