ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଏମିତି କିଛି ଘଟଣା ଘଟେ, ଯାହା ପ୍ରଥମେ ସାଧାରଣ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଭିତରେ ଲୁଚିଥାଏ ବଡ଼ ରାଜନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ। ଚିଠି, ପ୍ରଶ୍ନ, କିମ୍ବା ବିଧାନସଭାରେ ଉଠିଥିବା ସାଧାରଣ ଦାବି—ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଯେତେ ସରଳ, ତାହାର ପଛର ଅର୍ଥ ସେତେ ଗଭୀର ହୋଇପାରେ। ଏବେ ସେହିପରି ଏକ ଚିଠି ନମ୍ବର ୧୨୯୧ କୁ ନେଇ ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଚର୍ଚ୍ଚା। ଆଉ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ଅଛନ୍ତି ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ସନାତନ ମହାକୁଡ, ଯାହାଙ୍କୁ ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ “ସନା” ଭାବେ ଡାକାଯାଏ।
ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ଦୁହେଁ ଏକାଠି ଜଡିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଖଣି ଅଛି, ସେଠାରେ ଟଙ୍କା ଅଛି, ପ୍ରଭାବ ଅଛି, ଆଉ ରାଜନୀତିର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଉଠିଆସିଥିବା ନେତାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦୃଢ଼ ସଂଗଠନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ରାଜନୀତିରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସନାତନ ମହାକୁଡ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରି ଏକ ନେତା, ଯିଏ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି—ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ପରେ କି ଏବେ ତାଙ୍କ ନଜର ରାଜଧାନୀର ଜମି ଉପରେ?
ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାର ମୂଳରେ ଅଛି ସେହି ଚିଠି, ଯାହା ବିଧାନସଭାରେ ଉଠିଥିଲା। ଚିଠିରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା—ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୂର୍ବରୁ ମାନ୍ୟବର ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ରାଜଧାନୀରେ ବାସଗୃହ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଘରବାରି ପ୍ଲଟ ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବହୁ ବର୍ଷ ହେଲା ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ତେଣୁ ପୂର୍ବ ପରି ପୁଣିଥରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଘର ଡିହ ପ୍ଲଟ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ସରକାର କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ କି?
ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ଅକାରଣରେ ଉଠେନି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ପଛରେ ଥାଏ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଏକ ଯୋଜନା, ଏବଂ ଅନେକ ସମୟରେ ଏକ ସ୍ୱାର୍ଥ।
ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜମିର କେନ୍ଦ୍ର। ଏଠାରେ ଜମିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଢ଼ୁଛି। ଯେଉଁଠାରେ ସରକାରୀ ପ୍ଲଟ ପାଇବା ମାନେ କେବଳ ଏକ ଘର ନିର୍ମାଣର ସୁଯୋଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସୁବିଧା। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣିଥରେ ପ୍ଲଟ ବଣ୍ଟନ ଦାବି ଉଠିବା ସହଜରେ ରାଜନୀତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏହି ଦାବି କେବଳ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ, ନାକି ଏହାର ପଛରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜନୀତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ସମୀକରଣ ଅଛି?
କାରଣ ଗତ ବିଧାନସଭାରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି ନେଇ ବିପୁଳ ସମାଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ସାଧାରଣ ଲୋକ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ—ଯେଉଁ ସମୟରେ ବେକାର ଯୁବକମାନେ ଚାକିରି ପାଉନାହାନ୍ତି, କୃଷକମାନେ ନ୍ୟାୟସଂଗତ ଦାମ ପାଉନାହାନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଦରମା ବଢ଼ାଇବା କେତେ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ? ସରକାର ସେହି ସମୟରେ ଏହି ସମାଲୋଚନାର ଚାପ ସହିଥିଲେ।
ଏବେ ପୁଣି ଘରବାରି ପ୍ଲଟର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ପରେ ସେହି ପୁରୁଣା ଚର୍ଚ୍ଚା ପୁଣିଥରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରଚଳିତ କଥା ଅଛି—“ସତ୍ତା ମାନେ ସୁଯୋଗ।” ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ତାରେ ଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅନେକ ସୁବିଧା ଆସିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସୁବିଧା ଯେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଆଖିରେ ଅସମାନତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ବିବାଦର ରୂପ ନିଏ।
ସନାତନ ମହାକୁଡଙ୍କ ନାମ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିବାର କାରଣ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ରାଜନୀତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି। ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ, ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଆର୍ଥିକ ଓ ସଂଗଠନ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତିକ ଉନ୍ନତି—ଏସବୁ କଥା ତାଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରଖିଛି।
ଏବେ ଯେତେବେଳେ ସେ ବିଧାନସଭାରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ଅନେକେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ନେଉନାହାନ୍ତି। କେହି କହୁଛନ୍ତି—ଏହା ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ଦାବି। କାରଣ ଅନେକ ବିଧାୟକ ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ରାଜଧାନୀରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାସସ୍ଥାନ ନଥାଏ।
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଟେ କେହି କହୁଛନ୍ତି—ଏହା କେବଳ ଆବଶ୍ୟକତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସୁଯୋଗ। ଏକଥର ରାଜଧାନୀରେ ସରକାରୀ ପ୍ଲଟ ମିଳିଗଲେ, ତାହାର ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ ଅପାର।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି—ରାଜ୍ୟରେ ହଜାର ହଜାର ଗରିବ ପରିବାର ଘର ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜମି ଓ ଘର ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସରକାର କେତେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି?
ରାଜନୀତିରେ ନେତାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଲୋକଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସୁବିଧା ନେଇ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଏହି ଚିଠି ଏବେ କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ରାଜନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ। ଏହା ଦେଖାଉଛି ଯେ, ବିଧାୟକମାନେ ଏବେ ନିଜ ସୁବିଧା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ହେଉଛନ୍ତି।
ସମୟ କହିବ—ସରକାର ଏହି ଦାବିକୁ ମାନିବେ କି, ନାକି ଏହାକୁ ଅନଦେଖା କରିବେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ—ଏହି ଘଟଣା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଛି।
ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ଏକ ନେତା, ରାଜଧାନୀର ଜମି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି—ଏହା କେବଳ ସଂଯୋଗ, ନାକି ଏକ ଯୋଜିତ ରଣନୀତି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମିଳିବ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏତେଟା ସ୍ପଷ୍ଟ—ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଜମି କେବଳ ମାଟି ନୁହେଁ, ଏହା ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ। ଆଉ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆଉ ବଢ଼ିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bjd-strategy-changing-kalikesh-in-bobby-manas-out/
