ଓଡ଼ିଶାର ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ମହିଳା କେନ୍ଦ୍ରିକ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରି ଆବଣ୍ଟନ ମିଳିଛି। ସରକାର ଏହାକୁ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ମାଗଣା ଅର୍ଥ ସହାୟତା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବ; ନା ଏହା କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାର କୌଶଳ?
ବଜେଟରେ ମହିଳା ପ୍ରାଥମ୍ୟ: ରାଜନୀତି କି ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ?
ଏହି ବର୍ଷର ବଜେଟ୍ରେ “ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା” ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ₹୧୦,୦୦୦ କୋଟି ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ଏକ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦୁଇ କିସ୍ତିରେ ₹୧୦୦୦୦ କରି ଦିଆଯାଉଛି। ଏହାସହିତ “ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କନ୍ୟା ସୁମଙ୍ଗଳ ଯୋଜନା” ମାଧ୍ୟମରେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ₹୨୦,୦୦୦ ସଞ୍ଚୟ ଏବଂ ସ୍ନାତକ ପରେ ₹୧,୦୧,୦୦୦ ଦେବା ଘୋଷଣା ହୋଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ଦାବି ଅନୁସାରେ ଏହି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମହିଳାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ମଜବୁତ କରିବ। କିନ୍ତୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପରିମାଣ। ଗୋଟିଏ ପଟରେ ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଉଛି, ଅନ୍ୟ ପଟରେ ରାଜ୍ୟରେ ବାଲ୍ୟବିବାହ ଓ ଲିଙ୍ଗଜନିତ ଅପରାଧ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
ବାଲ୍ୟବିବାହ: ଅଙ୍କରେ ଲୁଚିଥିବା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ
ଭାରତରେ ବାଲ୍ୟବିବାହର ଜାତୀୟ ହାର ୨୩.୩% ଥିବାବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ହାର ୨୦.୫%। ଦେଖିବାକୁ ହେଲେ ରାଜ୍ୟ ହାର ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ କମ୍ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ତଥ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍ର ଦେଖାଏ—୧୨ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ହାର ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ।
ଆଦିବାସୀ କଲ୍ୟାଣ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ନବରଙ୍ଗପୁରରେ ସର୍ବାଧିକ ୩୯.୪% ବାଲ୍ୟବିବାହ ହୋଇଛି। ତା’ ପଛକୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ଟାଣୁଆ ନେତା ଅରୁଣ ସାହୁଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ନୟାଗଡ଼ରେ ୩୫.୭%, କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ୩୫.୫%, ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ୩୩.୨%, ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ୩୨.୪% ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଓ ଗଣେଷରାମ ସିଂହଖୁଣ୍ଟିଆଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ମୟୂରଭଞ୍ଜରେ ୩୧.୩%। ଏହାସହିତ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା କେନ୍ଦୁଝରରେ ୨୯%, ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୮.୧%, ସାଂସଦ ପ୍ରତାପ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୬.୪%, ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୫.୩%, କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ଅନୁଗୋଳରେ୨୫% ଓ ଯୋଗାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ରଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ଢେଙ୍କାନାଳରେ ୨୩.୭% ସହିତ ଗୁରୁତର ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରତିଶତଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅଙ୍କ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଶତ ପଛରେ ରହିଛି ଶିଶୁମନର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ, ଶିକ୍ଷା ଅବସରର ଅନ୍ତ, ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୈଶବ।
ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷମତା ଥିଲେ ବି ଫଳ ନାହିଁ କାହିଁକି?
ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବାଲ୍ୟବିବାହ ରୋକିବା ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନକୁ ଅଧିକ କ୍ଷମତା ଦେଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତପକ୍ଷରେ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଏହାର କାରଣ ଅନେକ—
• ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସୁରକ୍ଷା
• ପାରମ୍ପରିକ କୁସଂସ୍କାର
• ଲିଙ୍ଗ ଭିତ୍ତିକ ବୈଷମ୍ୟ
• ପ୍ରବାସ
• ଶିକ୍ଷାର ଅଭାବ
ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ କେବଳ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଏହି ମୂଳ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିହେବ ନାହିଁ।
ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟ: ଆଉ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ରାଜକନିକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଣେ ୭ମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତିନି ଶିକ୍ଷକ ଓ ଜଣେ ପିଅନ ମିଶି ଗଣଧର୍ଷଣ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ଅର୍ଥ ଆବଣ୍ଟନର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ।
ସାମାଜିକ ଆଲୋଚନାରେ ମଦ ବିକ୍ରି ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଭାବକୁ ଏଭଳି ଅପରାଧ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଉଛି। ଯଦି ଆଇନର କଡ଼ା ପ୍ରୟୋଗ ଓ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାନରେ ନୀତିଶାସନ ନ ଥାଏ, ତେବେ କେବଳ ଯୋଜନା ଘୋଷଣାରେ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ।
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ: କେବଳ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୁହେଁ
ସଶକ୍ତିକରଣ ତିନିଟି ସ୍ତମ୍ଭରେ ରହିଛି—
1. ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତା
2. ଶିକ୍ଷା ଓ ସଚେତନତା
3. ସାମାଜିକ ଓ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା
ଯଦି ଏହି ତିନିଟି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅନୁପସ୍ଥିତ ରହିଯାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଶକ୍ତିକରଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ମାନସିକତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ: ସମାଧାନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ
ଆଇନ ଥିଲେ ବି ବାଲ୍ୟବିବାହ ଚାଲିଛି। ଯୋଜନା ଥିଲେ ବି ଲିଙ୍ଗବୈଷମ୍ୟ ଅଛି। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ମୂଳ ସମସ୍ୟା ମାନସିକତାରେ। ଝିଅମାନଙ୍କୁ “ବୋଝ” ନୁହେଁ, “ସମ୍ପତ୍ତି” ଭାବେ ଦେଖିବାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସମାଜରେ ଗଢ଼ିଉଠିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ରାଜନୈତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ
ବଡ଼ ଆବଣ୍ଟନ ନିଶ୍ଚୟ ରାଜନୈତିକ ଲାଭ ଦେଇପାରେ। ମହିଳା ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘମିୟାଦୀ ସଫଳତା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଫଳାଫଳ ଦେଖାଇବାକୁ ହେବ।
ମାଗଣା ଅର୍ଥ ସହାୟତା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାହା ସୁରକ୍ଷା ନୁହେଁ। ଯଦି ରାଜ୍ୟରେ ବାଲ୍ୟବିବାହ ହାର ଉଚ୍ଚ ରହିବ, ଯଦି ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାନରେ ଝିଅମାନେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ, ତେବେ ବଜେଟର ବଡ଼ ଆକାର ସାମାଜିକ ସଫଳତାର ପରିମାପ ହେବନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ଆବଶ୍ୟକ—
• କଡ଼ା ଆଇନ ପ୍ରୟୋଗ
• ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର
• ସାମାଜିକ ସଚେତନତା
• ପ୍ରଶାସନିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ
ମାଗଣା ଅର୍ଥ ଏକ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ମାନ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସାମାଜିକ ବିପ୍ଲବରେ ପରିଣତ କରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରଶ୍ନ ଏଯାଏଁ ଅଟେ—ମାଗଣା ଅର୍ଥରେ ମହିଳା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ କି?
ନା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ସମଗ୍ର ସମାଜକୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/who-is-king-kashmiri-why-is-he-in-the-news/
‘ରାଜା କାଶ୍ମୀରୀ’ କିଏ, କାହିଁକି ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ? || Who is ‘King Kashmiri’, why is he in the news?
