ରାଜ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷାକୁ ଆଧୁନିକ କରିବା, ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସରୁମ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନର ପୋଷଣ ମାନଦଣ୍ଡ ବୃଦ୍ଧି, ଖେଳକୁଦ ଉନ୍ନୟନ—ଏହି ସବୁ ଘୋଷଣା ଶୁଣିଲେ ଲାଗେ ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ନୂଆ ଯୁଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ସଂଖ୍ୟା ଯେତେବେଳେ ଭୂମିସ୍ତରର ସତ୍ୟକୁ ଖୋଲିଦେଉଛି, ସେତେବେଳେ ଚିତ୍ର ଅନ୍ୟ।
ରାଜ୍ୟସଭାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାର ୬୧,୪୬୭ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରୁ ୨୦୩ଟିରେ ଶୌଚାଳୟ ନାହିଁ। ୧୮୧୩ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟ ନାହିଁ, ୮୮୫ଟିରେ ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନାହିଁ। ୧୯୦୩ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଜୁଳି ସଂଯୋଗ ନାହିଁ। ୩୯୧୫ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଚେରୀ ନାହିଁ। ୬୩୩୬ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରୋଷଘର ନାହିଁ। ୧୦,୩୯୭ଟିରେ ଖେଳପଡ଼ିଆ ନାହିଁ।
ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ଭିତ୍ତିରେ ଏକ ଅସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି—
ଡିଜିଟାଲ୍ ଭବିଷ୍ୟତ୍ର କଥା କହିବା ପୂର୍ବରୁ, ଆମେ କି ମୂଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିଛୁ?
ଶୌଚାଳୟ ନାହିଁ: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ପ୍ରଶ୍ନ
ଶୌଚାଳୟ କେବଳ ଏକ ଢାଞ୍ଚା ନୁହେଁ—ଏହା ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିବାର ଅଧିକାର ସହ ଜଡିତ। ବିଶେଷତଃ ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
୮୮୫ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶୌଚାଳୟ ନଥିବା ତଥ୍ୟ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାଜନକ। କିଶୋରୀ ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଏହା ଶିକ୍ଷା ଛାଡ଼ିବାର ମୂଳ କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅଭାବ ରୋଗର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଏ। ତେଣୁ ଏହା କେବଳ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ନୁହେଁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗର ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ।

ବିଜୁଳି ନାହିଁ: ଡିଜିଟାଲ୍ ସ୍ୱପ୍ନର ଅନ୍ଧାର
୧୯୦୩ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଜୁଳି ନାହିଁ। ଖରାଦିନରେ ପିଲାମାନେ ଗରମରେ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସ୍, ଟିଭି, କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଡିଜିଟାଲ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ—ଏସବୁ ବିଜୁଳି ବିନା କାମ କରିବ କିପରି?
ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ନୂଆ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର କଥା ଯେତେ ହେଉ, ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ସେଥିର ଅନୁପସ୍ଥିତି ରହିଛି।
/sambad-english/media/post_attachments/wp-content/uploads/2014/12/school-dropput.jpg)
ରୋଷଘର ନାହିଁ: ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନର ଗୁଣବତ୍ତା କେମିତି?
୬୩୩୬ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରୋଷଘର ନାହିଁ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଜନା ଶିକ୍ଷା ଓ ପୋଷଣର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର।
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ରୋଷଘର ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କେମିତି? ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ ଅଛି କି?
ପୋଷଣ ଯୋଜନାର ସଫଳତା ଗୁଣବତ୍ତା ସହ ଜଡିତ।

ଖେଳପଡ଼ିଆ ନାହିଁ: ସମଗ୍ର ବିକାଶର ବାଧା
୧୦,୩୯୭ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଖେଳପଡ଼ିଆ ନାହିଁ।
ଶିକ୍ଷା କେବଳ ପାଠପଢ଼ା ନୁହେଁ—ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ବିକାଶ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଖେଳ ବିନା ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ର୍ୟାମ୍ପ ନାହିଁ: ସମାବେଶୀ ଶିକ୍ଷା କେଉଁଠି?
୨୯୧୭ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ର୍ୟାମ୍ପ ନାହିଁ।
ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଅଧିକାର କାଗଜରେ ରହିଯାଉଛି କି?
ସମାବେଶୀ ଶିକ୍ଷାର ଦାବି ତେବେ ସାର୍ଥକ ଯେତେବେଳେ ଭୌତିକ ଢାଞ୍ଚା ସମର୍ଥନ କରେ।

ପାଚେରୀ ଓ ନିଜସ୍ୱ ଘରର ଅଭାବ
୩୯୧୫ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଚେରୀ ନାହିଁ। ୧୬ଟିର ନିଜସ୍ୱ ଘର ନାହିଁ।
ଏହା ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ଥିରତାର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଖୋଲା ଆଙ୍ଗନରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ କେତେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇପାରିବ?

ପାଠାଗାର ଅଭାବ
୧୪୯ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠାଗାର ନାହିଁ।
ପଢ଼ାର ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ପୁସ୍ତକ ଓ ପାଠାଗାର ଆବଶ୍ୟକ।
ପିଇବାପାଣି: ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗ
ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପିଇବାପାଣି ଯୋଗାଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି—ଏହା ସକାରାତ୍ମକ।
କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ—ଯଦି ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଅନ୍ୟ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ।
ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ
ଏହି ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ—
ଘୋଷଣା ଓ ବାସ୍ତବତାର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ ଅଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ବଜେଟ୍ର ଅଭାବ କି?
ନା ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ପରିଚାଳନାର ଅଭାବ?
ନୀତି ସୁପାରିଶ
1. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଆଧାରଭୂତ ଅଡିଟ୍।
2. ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ।
3. ସମୟସୀମା ସହ ଢାଞ୍ଚା ପୂରଣ।
4. ସମୁଦାୟ ଓ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସହଭାଗୀତା।
5. ବଜେଟ୍ ବ୍ୟବହାରର ସ୍ୱଚ୍ଛତା।
ଉପସଂହାର: ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ମୂଳ ଢାଞ୍ଚା
ଆମେ ଯଦି ୨୧ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶିକ୍ଷାର କଥା କହୁଛୁ, ତେବେ ୧୯ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଅଭାବ ସହିତ ଚାଲିପାରିବୁ ନାହିଁ।
ବିଜୁଳି, ଶୌଚାଳୟ, ରୋଷଘର, ଖେଳପଡ଼ିଆ—ଏଗୁଡ଼ିକ ସୁବିଧା ନୁହେଁ, ଅଧିକାର।
ଓଡ଼ିଶା ଶିକ୍ଷାରେ ନୂଆ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଗଢ଼ିପାରେ—
କିନ୍ତୁ ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ମୂଳ ଭିତ୍ତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଦରକାର।
ଶିକ୍ଷାର ମନ୍ଦିର ଯଦି ଅନ୍ଧାରରେ,
ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତ କିପରି ଆଲୋକିତ ହେବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/states-child-health-in-crisis/
ସଙ୍କଟରେ ରାଜ୍ୟର ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ || State’s child health in crisis


