ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପୁନର୍ଗଠନ, ଘରୋଇକରଣ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ନବୀକରଣକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଯେଉଁ ଆଶା–ଆକାଂକ୍ଷା ତିଆରି ହୋଇଆସୁଥିଲା, ସେହି ଆଶା ଆଜି ନୂଆ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ। ଟାଟା ପାୱାର ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ପରେ ସେବା ଉନ୍ନତି, କ୍ଷତି କମିବା ଓ ଗ୍ରାହକ-ମୂଖୀ ପ୍ରଶାସନର ଆଶ୍ୱାସନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶା ବିଦ୍ୟୁତ ନିୟାମକ ଆୟୋଗ (ଓଇଆରସି) ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଏକ କମ୍ପାନୀର ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନାକୁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଣ୍ଟନ ମଡେଲ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଇନା ଦେଖାଇଦେଉଛି।
ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ—ତଥାପି ଭାର କାହିଁକି?
ଟାଟା ପାୱାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଓଡ଼ିଶା ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍—ଟାଟା ପାୱାର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଓଡ଼ିଶା ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଟିପିସିଓଡ଼ିଏଲ)—୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ କୌଣସି ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିନଥିବା କଥା କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ୬,୮୫୧.୬୯କୋଟି ଟଙ୍କାର ସାମଗ୍ରିକ ରାଜସ୍ୱ ଆବଶ୍ୟକତା (ଏଆରଆର) ଅନୁମୋଦନ ଚାହିଁଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବଣ୍ଟନ କ୍ଷତି, ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର ଖର୍ଚ୍ଚ, କର୍ମଚାରୀ ଦରମା ଓ ବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ କେମିତି ଶେଷରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଆସିପାରିବ?
ଓଇଆରସି ଏଠି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ, କମ୍ପାନୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଦକ୍ଷତା କିମ୍ବା ଅପରିପକ୍ୱ ଯୋଜନାର ମୂଲ୍ୟ ଗ୍ରାହକ ଦେବେ—ଏହା ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ବଣ୍ଟନ କ୍ଷତି: ସଂଖ୍ୟା କମିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି
ଟିପିସିଓଡ଼ିଏଲ ୨୦୨୬-୨୭ ପାଇଁ ବଣ୍ଟନ କ୍ଷତି ୧୫.୧୫% ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରିଛି, ଯାହା ୨୦୨୫-୨୬ର ୧୭.୧୭% ତୁଳନାରେ କମ୍। କାଘଜରେ ଏହା ଉନ୍ନତି ଲାଗୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଓଇଆରସି ଏହି ଆକଳନର ଭିତିକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛି। କେଉଁ ଫିଡରରେ କେତେ କ୍ଷତି? କେଉଁଠି ଚୋରି, କେଉଁଠି ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ତ୍ରୁଟି? ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?
ନିୟାମକ ଆୟୋଗ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଫିଡରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଦାୟିତ୍ୱ ଧାର୍ଯ୍ୟ ନ କଲେ, ଏହି କ୍ଷତି କେବଳ ଆକଡ଼ାରେ ଘୁରିବ, ବାସ୍ତବରେ କମିବ ନାହିଁ।
ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର: ଆବଶ୍ୟକତା ନା ଆଡମ୍ବର?
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିତର୍କ ଉଠିଛି ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର ନିୟୋଜନକୁ ନେଇ। ଓଇଆରସି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପି.କେ. ଜେନା ଖୋଲାମେଳା ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି—ଯେଉଁଠି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଚାଲୁଥିବା ମିଟରକୁ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଇପାରେ, ସେଠାରେ ନୂଆ ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର ଲଗାଇବାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଯୋଜନା କାହିଁକି?
ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟରକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାରତର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ-ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ପ୍ରାୟୋଗିକ ଉପଯୋଗିତା ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଗ ଅନିୟମିତ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସୁବିଧା ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ—ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର କେତେଦୂର କାମ ଆସିବ?
ସରକାରୀ ସବସିଡିର ଅପଚୟ?
ଓଇଆରସି ଯେଉଁ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି, ତାହାର ମୂଳ ହେଉଛି ସରକାରୀ ସବସିଡି। ଯଦି ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଅନୁଦାନ ଯଥାଯଥ ଯୋଜନା ବିନା ବ୍ୟୟ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଟଙ୍କାର ଅପଚୟ ନୁହେଁ କି?
ନିୟାମକ ଆୟୋଗର ସୂଚନା ସ୍ପଷ୍ଟ—ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଆବଶ୍ୟକତା, ଖର୍ଚ୍ଚ-ଲାଭ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରଭାବ ବିଚାର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ।
/odishatv/media/media_files/2026/02/06/oerc-2026-02-06-13-40-13.jpeg)
କର୍ମଚାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା
ଟିପିସିଓଡ଼ିଏଲର କର୍ମଚାରୀ ଦରମା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଓଇଆରସିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛି। ଏକ ବିଶାଳ ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀ ହିସାବରେ ଟାଟା ପାୱାରରୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଆଶା କରାଯାଏ। ଯଦି ମାନବ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନା ଅଦକ୍ଷ ହୁଏ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ଗ୍ରାହକ କାହିଁକି ଦେବେ?
ଏହି କାରଣରୁ ଓଇଆରସି ଏକ ବିସ୍ତୃତ କର୍ମଚାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ଯୋଜନା ଦାଖଲ କରିବାକୁ କହିଛି।
ଡିଜିଟାଲ୍ ସମ୍ପତ୍ତି ରେଜିଷ୍ଟର: ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ଆଧାର
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ସମୟରେ ସମ୍ପତ୍ତି—ଖୁଟି, ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମର, ଲାଇନ୍—ର ସଠିକ ହିସାବ ନଥାଏ। ଓଇଆରସି ଏହିଠିଏ ଡିଜିଟାଲ୍ ସମ୍ପତ୍ତି ରେଜିଷ୍ଟର ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି କେତେ ନିବେଶ ହେଲା, କେଉଁଠି ଅପଚୟ—ସବୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ଗ୍ରାହକ ସ୍ୱର ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବିଲ୍
ସାର୍ବଜନୀନ ଶୁଣାଣିରେ ୨୯ଜଣ ଆପତ୍ତିକାରୀ ଯେଉଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଖାଉଛି ଯେ ଗ୍ରାହକ ଏବେ ନିରବ ନୁହେଁ। ବିଲ୍ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଜାରି କରିବା ନିୟମକଙ୍କ ଜୋର ଦାବି କେବଳ ଭାଷାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ; ଏହା ଗ୍ରାହକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସଚେତନତାର ପ୍ରଶ୍ନ।
ସମ୍ପାଦକୀୟ ମତ
ଓଇଆରସି ଓ ଟିପିସିଓଡ଼ିଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ତର୍କ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସୂଚକ। ନିୟାମକ ଯଦି କଠୋର ପ୍ରଶ୍ନ ନ ପଚାରେ, ବେସରକାରୀ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଯୋଜନା ସହଜରେ ଗ୍ରାହକ ଉପରେ ଭାର ହୋଇପାରେ। ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର, ଡିଜିଟାଲିକରଣ, ନବୀକରଣ—ସବୁ ଆବଶ୍ୟକ; କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଯଦି ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧରେ ଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ନିଶ୍ଚିତ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଗୋଟିଏ ମୌଳିକ ସେବା। ଏହାକୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଲାଭର ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ କରିଦେଲେ, ସମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ହାରାଇଯିବ। ଓଇଆରସି ଯେଉଁ ସତର୍କତା ଦେଖାଇଛି, ସେହିଟା ରହିବା ଦରକାର—ନହେଲେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ “ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ” ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଭାର ଶେଷରେ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଖିସିରେ ପଡ଼ିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/big-discussion-on-union-budget-2026-27/
https://purvapaksa.com/big-discussion-on-union-budget-2026-27/
