ଇତିହାସର କିଛି ଯୁଦ୍ଧ ମାନଚିତ୍ର ବଦଳାଇଥାଏ, କିଛି ଯୁଦ୍ଧ ସରକାରକୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରିଥାଏ, ଆଉ କିଛି ଯୁଦ୍ଧ ମଣିଷକୁ ଭିତରୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥାଏ। ରୁଷ୍–ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ତୃତୀୟ ପ୍ରକାରର- ଯେଉଁଠି ଭୂମି ଅଳ୍ପ ବଦଳିଛି, କିନ୍ତୁ ମଣିଷର ମୂଲ୍ୟ ଅସୀମ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ କେବଳ ଦୁଇଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟର ସଂଘର୍ଷ ନୁହେଁ; ଏହା ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ନିର୍ମମ ଆଇନା- ଯେଉଁଠି ଉନ୍ନତ ଅସ୍ତ୍ର, ଉପଗ୍ରହ, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ଆଧୁନିକ ଗୁପ୍ତଚର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୃତ୍ୟୁର ହାର କମୁନାହିଁ।
ଆମେରିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଙ୍କ ଟ୍ୟାଙ୍କ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (ସିଏସ୍ଆଇଏସ୍) ଯେଉଁ ଚିତ୍ର ଦେଖାଇଛି, ସେହି ଚିତ୍ର କୌଣସି ପ୍ରଚାର ନୁହେଁ, କୌଣସି ଭାବାବେଗ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ- ସେ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ମମ ହିସାବ। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ ପରଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରୁଷ୍ ଓ ୟୁକ୍ରେନ ମିଶି ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ (୨୦ ଲକ୍ଷ) ମୃତ, ଆହତ କିମ୍ବା ନିଖୋଜ ସୈନିକ ହରାଇଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ କୌଣସି ଏକକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ସାମରିକ କ୍ଷତି ଦେଖାଯାଇନଥିଲା।
![Russia's war on Ukraine six months on [What Think Tanks are thinking] | Epthinktank | European Parliament](https://i0.wp.com/epthinktank.eu/wp-content/uploads/2022/09/EPRS_BRIE_TT_733632_War_Ukraine_six_months_on_final.png?fit=1000%2C666&ssl=1)
ରୁଷ୍: ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ, ଅଳ୍ପ ଅଗ୍ରଗତି
ସିଏସ୍ଆଇଏସ୍ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷ୍ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିଛି। ରୁଷ୍ ସେନାର ମୋଟ ମୃତାହତ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧.୨ ନିୟୁତ, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ ସୈନିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ—ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସାମରିକ କ୍ଷତି।
କିନ୍ତୁ ଏଠି ସବୁଠାରୁ ଅସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ- ଏତେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କ’ଣ ମିଳିଲା? ଭୂମି ଲାଭ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ। ମାସ ପରେ ମାସ ରକ୍ତ ବହିଲା, କିନ୍ତୁ ମାନଚିତ୍ରର ରେଖା ଅତି ସାନ ଭାବେ ବଦଳିଲା। ଏହା ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ନିର୍ମମ ସତ୍ୟ- ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ମାନେ ଅଧିକ ବିଜୟ ନୁହେଁ।
ୟୁକ୍ରେନ: ଅଳ୍ପ ସମ୍ପଦ, ଭୟଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ
ଯଦିଓ ରୁଷ୍ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିଛି, ୟୁକ୍ରେନର ଚିତ୍ର କମ୍ ଭୟଙ୍କର ନୁହେଁ। ସିଏସ୍ଆଇଏସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ୫ ରୁ ୬ ଲକ୍ଷ ୟୁକ୍ରେନ ସୈନିକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧ରୁ ୧.୪ ଲକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।
ୟୁକ୍ରେନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲୋଡିମିର ଜେଲେନ୍ସକି ୨୦୨୫ ଫେବୃଆରୀରେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରାୟ ୪୬,୦୦୦ ସୈନିକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମନେ କରନ୍ତି- ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରକୃତ କ୍ଷତି ତୁଳନାରେ କମ୍ ହୋଇପାରେ। ହଜାର ହଜାର ସୈନିକ ନିଖୋଜ, ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀ, ଆଉ ଅନେକ ଆହତ ଯେଉଁମାନେ କେବେ ବି ସାଧାରଣ ଜୀବନକୁ ଫେରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯୁଦ୍ଧ ଯେତେବେଳେ ସୈନିକ ସୀମା ଛାଡ଼େ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱ ହେଉଛି- ଏହା କେବଳ ସୈନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିନାହିଁ। ଜାତିସଂଘ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ୟୁକ୍ରେନରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୨୨ ପରଠାରୁ ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା। ସେହି ଏକ ବର୍ଷରେ ୨୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ୧୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।
୨୦୨୨ ପରଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ- ଧ୍ୱଂସସ୍ତୁପ, ଦଖଲ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଅପହଞ୍ଚ ଜୋନ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନେକ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରକ୍ତପାତ—କିନ୍ତୁ କାହିଁକି?
ଏଠି ଏକ ଅସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସୁଛି- ଯଦି ଏହା ଏତେ ରକ୍ତାକ୍ତ, ତେବେ ଏହା କ’ଣ ସତରେ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା?
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବିଶ୍ୱ ଦାବି କରିଥିଲା- ଯୁଦ୍ଧ ଆଉ କେବେ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ରୁଷ୍–ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖାଇ ଦେଲା; ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ଅଧିକ ନିର୍ମମ। ଏଠି ସମ୍ମୁଖୀନ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ଅଧିକ ଆର୍ଟିଲେରୀ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଦୂରନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମୃତ୍ୟୁ। ମରୁଥିବା ସୈନିକ ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ।
ବିଶ୍ୱର ଭୂମିକା: ନିରପେକ୍ଷତା ନା ସହଭାଗୀତା?
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଶ୍ୱ ନିରପେକ୍ଷ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ। କିଛି ଦେଶ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, କିଛି ଦେଶ ଧନ, କିଛି ଦେଶ ନୀତିଗତ ସମର୍ଥନ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି- ଏହି ସହାୟତା ଯୁଦ୍ଧ କମାଇଲା, ନା ଲମ୍ବା କଲା? ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ଲମ୍ବା ହୁଏ, ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼େ। ଏହା ଗଣିତ, ରାଜନୀତି ନୁହେଁ।
ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଲା, ମଣିଷ ହାରିଲା
ରୁଷ୍–ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଆଜି ଏକ ଭୟଙ୍କର ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଛି- ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସାମରିକ କ୍ଷତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ରେକର୍ଡରେ କୌଣସି ବିଜୟ ନାହିଁ। ଏଠି କେବଳ ଶୂନ୍ୟତା- ମୃତ ସୈନିକ, ଭଙ୍ଗା ସହର, ଅନାଥ ଶିଶୁ, ଏବଂ ଏକ ଅନିଶ୍ଚିତ ଭବିଷ୍ୟତ।
ଏହି କଥା ସ୍ମରଣ କରାଯାଇପାରେ-ଯୁଦ୍ଧରେ ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇତିହାସ କଦାପି କ୍ଷମା କରେନାହିଁ।
କାରଣ ଶେଷରେ, ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବା ନୁହେଁ- ମଣିଷକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ସତ୍ୟ ବିଜୟ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/rajya-sabha-elections-discussion-on-bjd-congress-agreement/
https://purvapaksa.com/rajya-sabha-elections-discussion-on-bjd-congress-agreement/
