ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ, ବିଶେଷକରି ଈଶ୍ୱର ନିନ୍ଦା ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରେ। ଏହି ସମୟରେ ଏବେ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ପାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ସାଉଦି ଆରବରୁ ଇରାନ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁସଲିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି। ୨୦୨୫ ବର୍ଷକୁ ସାଉଦି ଆରବ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଏହି ତିନୋଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି।
ଯଦି ଆମେ ଏହି ତିନୋଟି ଦେଶ: ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପାଇଁ ୨୦୨୫ ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ ବିଚାର କରିବା, ତେବେ ଇରାନରେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି। ସାଉଦି ଆରବ ୨୦୨୫ରେ ୩୫୬ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ୬ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲା। ତଥାପି, ଇରାନରେ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି, ଇରାନରେ ୧୫୦୦ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି।
ଇରାନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି
ନରୱେ ସ୍ଥିତ ସଂଗଠନ ଇରାନ ମାନବାଧିକାର (IHR) ଗୁରୁବାର କହିଛି ଯେ ଇରାନ ଗତ ବର୍ଷ (୨୦୨୫) ଅତି କମରେ ୧୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଛି। ସଂଗଠନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମହମୁଦ ଆମିରି-ମୋଘାଦମ୍ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡର ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଗତ ୩୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କେବେ ଘଟିନାହିଁ। ଇରାନ ମାନବାଧିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରଠାରୁ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟା।”
୨୦୨୪ରେ ଇରାନରେ ଅତି କମରେ ୯୭୫ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଯଦିଓ ଇରାନ ମାନବାଧିକାର (IHR) ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଏହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ, ସଂଗଠନ କହିଛି ଯେ ଏହା ଅତି କମରେ ୧୫୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୭୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କ’ଣ ଥିଲା?
ଆମେରି-ମୋଘାଦମ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମହସା ଆମିନିଙ୍କ ହାଜତ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ ୨୦୨୨ରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ୫୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲା, ତାପରେ ୨୦୨୩ ରେ ୮୦୦ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲା, ତାପରେ ୨୦୨୪ ରେ ୯୭୫ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷ ଅତି କମରେ ୧୫୦୦ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ସାଉଦି ଆରବରେ କେତେ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା?
ସାଉଦି ଆରବରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୨୫ରେ ରେକର୍ଡ ସର୍ବାଧିକରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ବର୍ଷ ସର୍ବାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକାଂଶ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅପରାଧ ପାଇଁ ହୋଇଛି। ଏହି ବର୍ଷ, ସାଉଦି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ୩୫୬ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟା। ସାଉଦି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସରକାରୀ ସଂଖ୍ୟା ସୂଚାଇଛି ଯେ ୨୦୨୫ରେ ମୋଟ ୩୫୬ କଏଦୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ସେହି ଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯିବା ପରେ ଏବେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା। AFP ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାରୀ ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ କେବଳ ୨୦୨୫ରେ ୨୪୩ ଜଣଙ୍କୁ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୪ରେ ୩୩୮ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ପରିସ୍ଥିତି କ’ଣ?
ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ ସରକାର କହିଛି ଯେ ୨୦୨୫ରେ ଏହାର ନେତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଛଅ ଜଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସାରା ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ତାଲିବାନ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ୧୧୧୮ ଜଣଙ୍କୁ କୋରଡ଼ା ମାରିଥିଲେ।
ତାଲିବାନର ଉପ ମୁଖପାତ୍ର ହମଦୁଲ୍ଲା ଫିତ୍ରତ ଗୁରୁବାର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ X ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫାରାହ, ନିମରୋଜ, ବାଦାଖ୍ଶ ଏବଂ ଖୋସ୍ତ ପ୍ରଦେଶରେ କୋର୍ଟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏବଂ ତାଲିବାନ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମୋଦନରେ ଏହି ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଫିତ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ନିଶା କାରବାର ଏବଂ ସେବନ, ଚୋରି, ସମଲିଙ୍ଗୀ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ, ନକଲି ମୁଦ୍ରା, ଅବୈଧ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ରାଜପଥ ଡକାୟତି ସମେତ ଅଣ-ଇସଲାମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଲିବାନ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଗତ ବର୍ଷ ୧୧୧୮ ଜଣଙ୍କୁ କୋରଡ଼ା ମାରିଛନ୍ତି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ୨୦୨୫ରେ ତାଲିବାନର ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଦଣ୍ଡ, ବିଶେଷକରି ସାର୍ବଜନୀନ କୋରଡ଼ା ମାରିବାର ବାରମ୍ବାର ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି।
