ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସାମଗ୍ରିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପୁରୁଷ ତୁଳନାରେ ସର୍ବଦା କମ୍ ରହିଛି । ଲିଙ୍ଗ ଅସମତା, କନ୍ୟା ଶିଶୁ ଜନ୍ମହାରର ହ୍ରାସ ଓ ପୁରୁଷ ପ୍ରଧାନ ମନୋଭାବ ଦେଶର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସାମାନ୍ୟ ଧାରାକୁ ଭଙ୍ଗି ଦେଇଛନ୍ତି କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଜୁଆଙ୍ଗ ଜନଜାତି । ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ- ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସମାନତାଭିତ୍ତିକ ସମାଜର ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଯାହା ଆଜିର ସାମାଜିକ ଅନୁପାତ ଚିନ୍ତାରେ ଏକ ଆଶାର ଆଲୋକ ।
ଜନସଂଖ୍ୟାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଜୁଆଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଆବାସ ଓ ସଂଖ୍ୟା
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠାରେ ଜୁଆଙ୍ଗ, ଭୂୟାଁ, ସାନ୍ତାଳ, କୋହ୍ଲ, ବାଥୁଡ଼ି ଇତ୍ୟାଦି ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅଛନ୍ତି । ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୮,୦୧,୭୩୩ ଯେଉଁଥିରେ ୯,୦୬,୪୮୭ ପୁରୁଷ ଓ ୮,୯୫,୨୪୬ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି- ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ୯୮୭ ମହିଳା। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମଗ୍ରିକ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ (୯୭୯ ମହିଳା/୧୦୦୦ ପୁରୁଷ) ସହିତ ମେଳ ଖାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଜୁଆଙ୍ଗ ଜନଜାତି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏହି ଚିତ୍ର ପ୍ରତିକୂଳ। ଜିଲ୍ଲାର ୫୪ଟି ଗ୍ରାମରେ ବିସ୍ତୃତ ଜୁଆଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୨,୩୮୮- ଯେଉଁଥିରେ ୬,୧୩୫ ପୁରୁଷ ଓ ୬,୨୫୩ ମହିଳା। ଏହା ଅର୍ଥ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ୧୦୨୦ ମହିଳା- ଯାହା ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ହାର (୯୪୦) ଓ ଓଡ଼ିଶା ହାର (୯୭୯) ଉଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ।
ଗ୍ରାମସ୍ତର ଚିତ୍ର : ମହିଳା ସଂଖ୍ୟାର ବୃଦ୍ଧି
ଜୁଆଙ୍ଗ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟାର ବୃଦ୍ଧି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରବଣତା। କୋଡ଼ିପଶା ଗାଁରେ ୭୫ ପରିବାର ମଧ୍ୟରୁ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୮୮ ରହିଛି- ୮୯ ପୁରୁଷ ଓ ୯୯ ମହିଳା। ସେହିପରି, ଉପରାଚମ୍ପେଇ ଗାଁରେ ୫୯ ପରିବାର ମଧ୍ୟରୁ ୫୬ଟି ପରିବାର ଜୁଆଙ୍ଗ; ଏଠାରେ ୧୪୮ ପୁରୁଷ ଓ ୧୬୪ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଜୁଆଙ୍ଗ ଗାଁରେ ମହିଳାମାନେ ସାଧାରଣ ହାର ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣିସଂସା ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧାରା ପ୍ରକାଶିତ। କାଞ୍ଜିପାଣି ପାହାଡ଼ର ଢାଲ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଗାଁ ଉପର ଓ ତଳ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ମୋଟ ୭୩୩ ଜଣ ଜୁଆଙ୍ଗ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରୁ ୩୫୮ ପୁରୁଷ ଓ ୩୭୫ ମହିଳା — ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ୧୦୪୭ ମହିଳା।
ଏହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସକାରାତ୍ମକ ସଂଖ୍ୟା।
କାହିଁକି ଜୁଆଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ସମାନତା ?
ସମାଜ ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜନଜାତି ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀମାନଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଭିନ୍ନତା ପଛରେ ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି-
ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟ, ନାରୀ ସମ୍ମାନ, ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଓ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ।
୧. ଲିଙ୍ଗ ସମାନତାର ସଂସ୍କାର:
ଜୁଆଙ୍ଗ ସମାଜରେ ମହିଳାମାନେ ଘରେ ଓ ସମୁଦାୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନେଇଥାନ୍ତି।
ସେମାନେ ଅର୍ଥାର୍ଜନ, କୃଷି, ଜୀବିକା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସମାନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଏହି ସମାନତା ନାରୀଜନଙ୍କ ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।
୨. ପୁରୁଷ ପ୍ରାଧାନତାର ଅଭାବ:
ଜୁଆଙ୍ଗ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ କୌଣସି ଦୃଢ଼ ପୁରୁଷ-ଶାସନ ଭାବନା ନାହିଁ।
ବିବାହ, ଜୀବିକା, ଓ ସମାଜିକ ମେଳାପ ମଧ୍ୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ।
୩. ସାମୁଦାୟିକ ଜୀବନ ଓ ସୁସ୍ଥ ପରିବେଶ:
ପ୍ରକୃତି ସହିତ ସମନ୍ୱୟରେ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତ ଜୁଆଙ୍ଗମାନେ ପରିବେଶୀୟ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ଏହା ନାରୀ-ପୁରୁଷ ସମାନ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥ ପରିବାରୀକ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଦାନ ରଖେ।
୪. ନାରୀ ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ:
ଜନଜାତି ରୀତିରେ ମହିଳାମାନେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବର ଅଂଗ।
ସେମାନଙ୍କୁ “ଜୀବନ ଦାତ୍ରୀ” ଭାବେ ମାନ୍ୟ କରାଯାଏ- ଏହି ମୂଲ୍ୟ ସମାଜରେ ନାରୀ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମାନତାକୁ ଗଢ଼ି ରଖିଛି।
ସାମାଜିକ ଅର୍ଥ: ଏକ ଆଦର୍ଶ ଦୃଶ୍ୟ
ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜିଲ୍ଲା ଯେଉଁଠି କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ହ୍ରାସ, ଶିଶୁ ହତ୍ୟା, ଓ ଲିଙ୍ଗ ଭେଦ ଏକ ମହା ସମସ୍ୟା, ସେଠାରେ ଜୁଆଙ୍ଗ ସମାଜ ଏକ ଶାନ୍ତ ଓ ସୁସ୍ଥ ସମାଜିକ ଦେଖଣା ଦେଉଛି। ଏଠି ନାରୀ ନ କେବଳ ଜୀବନ ସହଚରୀ, ବରଂ ସମାଜ ରଚନାର ମୁଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ। ଏହି ସମାଜରେ କନ୍ୟା ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ନାରୀ ଉତ୍ସବ ଓ ଲୋକସଙ୍ଗୀତରେ ନାରୀ ଭୂମିକାକୁ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସେପରି ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାନତା ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରେ- ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କେବଳ ନୀତି ନୁହେଁ, ସଂସ୍କାରରେ ରହିଛି।
ଆର୍ଥିକ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ପ୍ରଭାବ
ଜୁଆଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହିଳାମାନେ କୃଷି, ବନ ଉତ୍ପାଦ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପରେ ସକ୍ରିୟ। ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥାର୍ଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ନାରୀ ଶିକ୍ଷା ହାର ଅଧିକ ନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଦଶକରେ ଏହାରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଛି।
ସରକାରୀ ଓ ଗୋ-ଏନ୍ଜିଓ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଜନଜାତି ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ଆଙ୍ଗନୱାଡ଼ି ଓ ସେଲ୍ଫ-ହେଲ୍ପ ଗ୍ରୁପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣ ହେଉଛି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ମଡେଲ୍
ଜୁଆଙ୍ଗ ଜନଜାତିର ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମାନତା ଭାରତର ପାଇଁ ଏକ ମଡେଲ୍ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
ଯେଉଁଠି ଆଧୁନିକ ସମାଜ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ପୁରୁଷ ପ୍ରାଧାନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏହି ଆଦିବାସୀ ସମାଜ ପ୍ରକୃତ ସମାନତା ଓ ସହଯୋଗର ଉଦାହରଣ।
ସରକାର ଓ ଗବେଷକମାନେ ଏହି ମଡେଲକୁ ଅଧିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲିଙ୍ଗ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ନୀତି ତିଆରି କରିପାରନ୍ତି।
ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରସ୍ପେକ୍ଟ: ଜୁଆଙ୍ଗ ସମାଜର ସୁସ୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତ
ସମାଜିକ ସମାନତା ଓ ଲିଙ୍ଗ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆର୍ଥିକ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ।
ଜୁଆଙ୍ଗ ସମାଜରେ ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ତଥାପି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସରକାରୀ ପ୍ରଗତି ପରିକଳ୍ପନା ଯେପରି “ଜନଜାତି ଜୀବନୋପାର୍ଜନ ମିଶନ” ଓ “ନାରୀ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର” ଯଦି ଏହି ସମୁଦାୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ତେବେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଲିଙ୍ଗ ସନ୍ତୁଳନ ମାପକକୁ ଏକ ନୂଆ ମାର୍ଗ ଦେଇପାରିବ।
ସମାଜର ପାଇଁ ଏକ ଶିକ୍ଷା
କେନ୍ଦୁଝରର ଜୁଆଙ୍ଗ ଜନଜାତି ଏକ ସୁସ୍ଥ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ଦେଇ ମାନବ ସମାଜକୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି –
ଯେଉଁଠି ସମାନତା ନୀତି ନୁହେଁ ଏକ ଜୀବନ ଶୈଳୀ। ଏହା ଆମକୁ ସେ ମୂଲ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଏ- ଯେତେବେଳେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ଏକାଠି ସମାନ ଅଧିକାର ସହିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି ସେହି ସମାଜ ସବୁଠାରୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁସଂଘଟିତ ହୁଏ। ଜୁଆଙ୍ଗ ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି।
also read https://purvapaksa.com/supreme-court-suggestion-to-avoid-dog-bites/
