ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ ରାଜନୀତିକ ତାପ ଏବେ ତୀବ୍ର ଆକାର ନେଇଛି। ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁ ନିର୍ବାଚନଟି ଏକ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ସେଠାରେ ଏବେ ରାଜନୀତିର ଅଭିନୟ, ଅଭିଯୋଗ ଓ ପ୍ରତିଅଭିଯୋଗର କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗା ଘଟଣା ଦେଖାଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ଦଳ ବିଜେପି ଓ ପ୍ରଧାନ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜେଡି, ଦୁଇ ଦଳର ନେତାମାନେ ଏବେ ପରସ୍ପର ଉପରେ କଟାକ୍ଷ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଓ ଆକ୍ରୋଶ ଜାହିର କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ସମୟରେ ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ “ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୋର” ଓ “ବେଇମାନ” ବକ୍ତବ୍ୟ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ ଭଦ୍ର କିନ୍ତୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉତ୍ତର, ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ମଞ୍ଚକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଛି। ଏହି ଉପନିର୍ବାଚନ ଏକ ସାଧାରଣ ଭୋଟ୍ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ରାଜ୍ୟର ରାଜନୀତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଜନମତର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଭାସ ଦେଉଛି।
ନବୀନଙ୍କ “ଚୋର” ଓ “ବେଇମାନ” ବାକ୍ୟାଂଶ: ଏକ ଅସାଧାରଣ ପଦପେଟା
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭାଷା ସଦା ସନ୍ତୁଳିତ ଓ ସଂଯମୀ ଥାଏ। ସେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଆକ୍ରୋଶ ନୁହେଁ, ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ନୂଆପଡ଼ାରେ ସେ “ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୋର” ଓ “ବେଇମାନ” ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ମାନେ ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଶୈଳୀରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି।
ସେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜୟ ଢୋଲକିଆଙ୍କୁ “ବେଇମାନ” କହିଥିବାର କାରଣ ହେଉଛି; ଜୟ ଢୋଲକିଆ ପୂର୍ବରୁ ବିଜେଡିର ନେତା ଥିଲେ, ଏବଂ ବିଜେପିରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦଳୀୟ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ ଭାବରେ ଦେଖି ଜନସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କୁ “ବେଇମାନ” ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟର ଅନୁଭୂତି ନିଜେ ନବୀନଙ୍କ ଶାନ୍ତ ରାଜନୀତିକ ଶୈଳୀକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି। ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଏହା ଦେଖାଉଛି ଯେ ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନକୁ ବିଜେଡି ଗୁରୁତ୍ୱର ସହିତ ନେଇଛି ଏବଂ ନବୀନ ସ୍ଵୟଂ ଚାପ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି।
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ ଭଦ୍ର କଟାକ୍ଷ: ଭାଷା ରାଜନୀତିର ନୂଆ ପରିଭାଷା
ବିଜେପି ପକ୍ଷରୁ ଏହାର ଉତ୍ତର ଆସିଛି ଛତିଶଗଡ଼ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ ମୁହଁରୁ। ସେ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ କିନ୍ତୁ ଭଦ୍ର କଟାକ୍ଷ ଭିତରେ କହିଛନ୍ତି; “କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜପରିବାରର ବୋହୁ ମାଳବିକା ଦେବୀ ହିନ୍ଦି ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ଜନ୍ମିତ, ଓଡ଼ିଶା ଆସି ଓଡ଼ିଆ ଶିଖି କହିପାରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଶିଖି ନ ପାରିବା ଓ କହି ନ ପାରିବା-ଏହା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା।ଏହି ଟିପ୍ପଣୀ ଭଦ୍ର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଏବଂ ଏହା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଲମ୍ବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅବଧିରେ ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ସମ୍ଭାବତଃ ବ୍ୟଥାଦାୟକ କଟାକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ଭାଷା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅସ୍ମିତା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ରଖେ। ନବୀନଙ୍କ “ଓଡ଼ିଆ ନ ଜାଣିବା” ବିଷୟ ଏବେ ପୁଣିଥରେ ବିଜେପି ହାତରେ ଏକ ପ୍ରଚାର ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ। ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ ଟିପ୍ପଣୀ ସେହି ସୂତ୍ରକୁ ଚତୁରତାର ସହିତ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି।
ନୂଆପଡ଼ାର ରାଜନୀତି: ଆଞ୍ଚଳିକ ଗୌରବ ଓ ଦଳୀୟ ହିସାବ
ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଥିବା ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳ। କଳାହାଣ୍ଡି-ଛତିଶଗଡ଼-ବଲାଙ୍ଗିର ସୀମାକୁ ଲାଗିଥିବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ରାଜନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସଦା ଏକ ଆଲଗା ପରିଚୟ ରଖିଛି। ଏଠାରେ ଜାତି, ଆଞ୍ଚଳିକ ଗୌରବ ଓ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଇଥାଏ। ନୂଆପଡ଼ା ଆସନ ବିଜେଡି ପାଇଁ ଗୌରବର ପ୍ରଶ୍ନ, କାରଣ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆଙ୍କ ଆସନ ହାତଛଡ଼ା ହେବା ଅର୍ଥ ସାଂଗଠନିକ ଅସନ୍ତୋଷର ଚିହ୍ନ। ବିଜେପି ପାଇଁ ଏହି ଉପନିର୍ବାଚନ ଏକ ସୁଯୋଗ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜ ସଂଗଠନକୁ ଦୃଢ଼ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ଭାବନାକୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଓ ଭାଷା ଅସ୍ମିତାର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ଭୋଟ ରାଜନୀତିରେ “ଅସ୍ମିତା” ଓ “ବିଶ୍ୱାସ”ର ଖେଳ
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ମିତାର ମୂଳରେ ରହିଛି ଓଡ଼ିଆ ଗର୍ବ, ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଆତ୍ମସ୍ୱାଭିମାନ। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ଗର୍ବକୁ ସଦା ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ; ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା ଓ ଉନ୍ନତିର ପରିଚୟ ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଏବେ ସେହି ଅସ୍ମିତାକୁ ନୂଆ ରୂପ ଦେଇ ନବୀନଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି। ଏହା ଏକ ଭାବନାତ୍ମକ ରାଜନୀତି, ଯେଉଁଥିରେ ଭୋଟରଙ୍କ ମନକୁ ଭାଷା ଓ ଅସ୍ମିତା ଆଧାରରେ ଛୁଇଁଯାଉଛି।
ସେଥିପାଇଁ, ନବୀନଙ୍କ “ବେଇମାନ” ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ “ଓଡ଼ିଆ ଶିଖିନି” ବାକ୍ୟ, ଦୁଇଟି ମିଶି ଏକ ଭାବନାତ୍ମକ ଯୁଦ୍ଧ ଗଢ଼ି ଦେଇଛି, ଯାହାର ପରିଣାମ ଭୋଟବାକ୍ସରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ମାଧ୍ୟମ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ: ଜନମତର ଯୁଦ୍ଧଭୂମି
ଏହି ଉପନିର୍ବାଚନର ଅନ୍ୟତମ ବିଶେଷତା ହେଉଛି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଭୂମିକା। ନବୀନଙ୍କ “ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୋର” ଓ “ବେଇମାନ” ବକ୍ତବ୍ୟ ଯେତେକି ଜନସଭାରେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା, ତାହାପରେ ଫେସବୁକ, ଏକ୍ସ (ଟ୍ୱିଟର) ଓ ୟୁଟ୍ୟୁବରେ ଭିଡିଓ ଭାବେ ଭାଇରାଲ ହେଲା। ବିଜେପି ସମର୍ଥକମାନେ ସେହି କ୍ଲିପ୍କୁ ଉପଯୋଗ କରି ନବୀନଙ୍କ “ଅଭିନୟ” ବୋଲି କହି ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି। ଏପଟେ, ବିଜେଡି ଶିବିର ସେହି ଟିପ୍ପଣୀକୁ “ପ୍ରତାରଣାର ଉତ୍ତର” ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରୁଛି। ଦୁହିଁ ଦଳ ମିଡିଆ ଓ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମକୁ ନିଜ ନିଜ ନାରେଟିଭ୍ ଗଢ଼ିବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନୋଭାବ: ଭଦ୍ର ମୁଖୋମୁଖି ନା ରାଜନୀତିକ ଦୁଷ୍ଟି?
ନୂଆପଡ଼ାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଭୋଟରମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସାହ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ ଭାବରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି। କେହି କେହି କହୁଛନ୍ତି; “ନବୀନ ବାବୁ ଏପରି କଟୁ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରିଲେ।” ଅନ୍ୟମାନେ କହୁଛନ୍ତି; “ଜୟ ଢୋଲକିଆ ବେଇମାନ ନୁହେଁ, ନିଜ ମତ ଦେଖାଇଛନ୍ତି।” ସେଥିପାଇଁ ଏହି ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ କେବଳ ଦଳୀୟ ସଂଖ୍ୟାବଳ ନୁହେଁ, ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ଭିତରେ ନେତାମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ଓ ଶବ୍ଦଶୈଳୀ ପ୍ରତି ଅଭିମତକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବ।
ରାଜନୀତିର ଶୀଳ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପରୀକ୍ଷା
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ଏବେ ଏକ ଦଳୀୟ ଲଢ଼େଇ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ଶୀଳ, ସଂସ୍କାର ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପରୀକ୍ଷା। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ “ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୋର” ଓ “ବେଇମାନ” ଶବ୍ଦ ଯେପରି ତାଙ୍କ ସାଧାରଣ ଶୈଳୀର ବିପରୀତ, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ସାଏଙ୍କ ଭଦ୍ର କଟାକ୍ଷ ତାହାକୁ ଅଧିକ ଉଜାଗର କରିଛି। ଯଦି ଏହି ଉପନିର୍ବାଚନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରୋଶ ଓ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗା ଭାଷାର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବ, ତେବେ ଜନମତର ଆସ୍ଥା ଅସ୍ଥିର ହେବ। ଲୋକମାନେ ରାଜନୀତିକ ନୀତି ଓ ସତ୍ୟବାଦିତା ଆଶା କରନ୍ତି, ନ ହେଲେ ସେମାନେ ନିରାଶାରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ନୂଆପଡ଼ା ଏବେ ତାହାର ଭୋଟ ଦେଇ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବ- ସେହି ବାର୍ତ୍ତା କେବଳ ଜୟ-ପରାଜୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ମୂଲ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବ।
also read https://purvapaksa.com/new-equation-of-nuapada-a-new-chapter-in-caste-based-vote-politics/
