ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେଦାନ୍ତ ଗ୍ରୁପର ନାମ ଅନେକ ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଛି। ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ର ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଲୁମିନିୟମ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି, ସାମାଜିକ ପୁନର୍ବାସ, ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର ଏବଂ ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ – ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟ ନେଇ ବେଦାନ୍ତ ଉପରେ ଗଭୀର ବିବାଦ ରହିଛି ।
ଏବେ ପୁନର୍ବାର ସେଇ ନାମ ଆସିଛି- ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନେଇ ଅନିଲ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ ଅକ୍ଟୋବର ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି-ଏହା କ’ଣ ଓଡ଼ିଶାର ମାନବ ସମ୍ପଦ ଉନ୍ନୟନର ସୁଯୋଗ କି ପୁନଃ ଏକ ବିବାଦ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥ ରାଜନୀତିର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବା ଉଦ୍ୟମ ?
ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରସ୍ତାବ
୨୦୦୬ ମସିହାରେ ବେଦାନ୍ତ ଗ୍ରୁପ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ନିକଟରେ ଏକ “ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ” ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। ଏହାକୁ “ହାର୍ଭାର୍ଡ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ” ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାଲିଥିବା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରାୟ ୬୦୦୦ ଏକର ଜମି ଦେବାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ବିବାଦ ଉଠିଥିଲା- ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ପରିବେଶ ଅନୁମତି, ଏବଂ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନିଜସ୍ୱତା ସମ୍ପର୍କରେ। ୨୦୧୮ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହାକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରକୁ ଜମି ଫେରାଇବା ଦିଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା। ତଥାପି,ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପୂରାପୁରି ପାଳନ ହୋଇନାହିଁ- ଏହାକୁ ନେଇ ସିଭିଲ ସୋସାଇଟି ଓ ନ୍ୟାୟବିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ଦେଖାଯାଇଛି।
ନୂତନ ଚର୍ଚ୍ଚା: ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ ଘୋଷଣା ଓ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଗତମାସ ୨୩ ତାରିଖରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ ନେଇ ଅନିଲ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ଘୋଷଣା ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜନୀତିକ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଜେଡି ନେତୃତ୍ୱ ମନେକରୁଛି ଯେ ଏପରି ଏକ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଉଦ୍ୟମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ମାନବ ସମ୍ପଦ ବିକାଶରେ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ନେବ। କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀଦଳମାନେ ଏହାକୁ ପୁରୁଣା ରାଜନୀତିକ ଲାଭର ଆବରଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ବେଦାନ୍ତର ଗତ ଅଭିଜ୍ଞତା- ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼, ନିୟମଗିରି ଓ ଜାନଗଞ୍ଜ- ଅଭିନବ ନୁହେଁ; ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବଟିକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ସାର୍ବଜନିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଦରକାର।
ଶିକ୍ଷା ଓ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ
ଯଦି ଏକ ସର୍ତ୍ତକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ନିୟମନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ପାଳନ କରି ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଢ଼ିଉଠେ, ତେବେ ଏହା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହୋଇପାରେ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ପେଶାଦାର ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ତଫାତ୍ ରହିଛି। ଏକ ଗ୍ଲୋବାଲ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆସିଲେ ସେହି ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବ। ପରିକଳ୍ପିତ ନିବେଶ ଯଦି ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ, ଲୋକାଭିମୁଖୀ ଏବଂ ଜମି ବିସ୍ଥାପନ ହୀନ ହୋଇ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ “ନଲେଜ କ୍ୟାପିଟାଲ” ଭଳି ଅଭିନବ ଭୂମିକା ନେବ। ତେବେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ରହିଛି- ବେଦାନ୍ତ ବିଗତ ଦିନରେ ଯେପରି ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ ଓ ନିୟମଗିରିରେ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଓ ପରିବେଶ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ନେଇ ଆରୋପ ମୁହାଁ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ରହିଛି।
ତେଣୁ ଏବେର ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଆଇନ ସମ୍ମତ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ସହଭାଗିତା ସହିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଜମି ଏବଂ ପରିବେଶ ସମସ୍ୟା
ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପୂର୍ବରୁ ସରକାରଙ୍କୁ ସତର୍କ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଓ ସାର୍ବଜନିକ ଶୁଣାଣି କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ୬୦୦୦ ଏକର ଜମି ଦରକାର ହେବା ଅତିରିକ୍ତ ଏବଂ ଅନାବଶ୍ୟକ। ସେହିପରି, ବାଲିଗୁଡ଼ା–ଥୁଆମୂଳ ରାମପୁର–କାଶୀପୁର ଅଞ୍ଚଳ ପରି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ଯଦି ଅବିକଶିତ ଭୂମି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତେବେ ମାନବ ବିସ୍ଥାପନ ଏଡ଼ାଇ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିପାରିବ। ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତରଣ ଯେକୌଣସି ଦାନ ବା “ମାଗଣା ଅନୁଦାନ” ଆକାରରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଲିଜ୍ ଆଧାରିତ ଓ ସାର୍ବଜନିକ ଅଡିଟ୍ ସହିତ ହେବା ଦରକାର। ଏହିପରି ପ୍ରବନ୍ଧ ହେଲେ ମାତ୍ର ସରକାର ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ପଦକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିପାରିବ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ହାସଲ କରିପାରିବ।
ନ୍ୟାୟ ଓ ପାଳନ ଚିନ୍ତା
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଯେପରି ଜମି ଫେରାଇବା ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିସ୍ତାର ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା, ସେହି ଆଦେଶ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂରାପୁରି ପାଳନ ହୋଇନାହିଁ-ଏହା ଚିନ୍ତାର କାରଣ। ଯଦି ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଛି, ତେବେ ସେହି ପୂର୍ବତନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ନୂତନ ଆଇନ ଓ ସର୍ତ୍ତ ସହିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସରକାର ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦେଇ ପାରଦର୍ଶିତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ରାଜନୀତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ତ୍ରିମୁଖୀ ରାଜନୀତିକ ଅଭିସନ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଛି-
• ବିରୋଧୀ ଦଳ (ବିଜେଡି)- ଉନ୍ନତି, ନିବେଶ ଓ ଶିକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଉତ୍ସାହିତ।
• ଶାସକ ଦଳ ବିଜେପି- ସରକାରୀ ପାରଦର୍ଶିତା ଓ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଆଦେଶ ନିଷ୍ଠା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛି।
• କଂଗ୍ରେସ ଓ ବାମଦଳ- ବେଦାନ୍ତର “ପୁଞ୍ଜୀପତି ମନୋଭାବ” ଓ ଜମି ଲୋଭ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ।
ଏହି ତିନି ମତ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି-ଶିକ୍ଷା ଓ ଉନ୍ନତି ନେଇ ସର୍ତ୍ତକୁ କିଏ ଗଭୀର ଏବଂ କିଏ ରାଜନୀତିକ ହିସାବରେ କଥାହେଉଛି?
ଆଗାମୀ ଦିଗ: ଖୋଲା ମନ ଓ ସାର୍ବଜନିକ ଆଲୋଚନା
ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯଦି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ହେବ, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତାବ, ଯୋଜନା, ଓ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗୋପନୀୟତା ଚୁକ୍ତି ଆବରଣ ତଳେ ଏହାକୁ ଆଣିଲେ, ଏହା ଆଉଥରେ ବିବାଦରେ ଫଶିଯିବ। ସରକାର ଏହିପରି ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ସାର୍ବଜନିକ ଶୁଣାଣି, ପ୍ରତିବେଦନ ଓ ଅଡିଟ୍ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଆସ୍ଥା ବଢ଼ିବ। ଏହାସହିତ, ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ଓ ସମାନ ଶିକ୍ଷା ସୁଯୋଗ ଦେବା ଉଚିତ।
ଓଡ଼ିଶା ଏବେ ଏକ ସନ୍ଧିକାଳରେ ଅଛି-ଶିଳ୍ପ ଓ ଶିକ୍ଷାକୁ ଏକ ସଙ୍ଗରେ ଏକ ନୂତନ ଦିଗକୁ ଯିବାର ସମୟ ଆସିଛି।
ବେଦାନ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ, କିନ୍ତୁ ସେହି ସୁଯୋଗକୁ ଭଲ ନୀତି, ପାରଦର୍ଶିତା ଓ ଜନସହଭାଗିତା ସହିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ ମାତ୍ର ଏହା ଫଳଦାୟକ ହେବ। ନ ହେଲେ, ଏହା ଆଉଥରେ ଏକ ରାଜନୀତିକ ତୀର୍ଥରେ ପରିଣତ ହେବ-ଯେଉଁଠାରେ ଶିକ୍ଷା, ଜମି ଓ ନ୍ୟାୟ ଆଉଥରେ ରାଜନୀତିର ବଳି ଚଢ଼ିଯିବ।
ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଜବାବଦେହୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଶା କରୁଛି- ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ହେଉ, କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ଓ ଅଧିକାର ଉପରେ ନୁହେଁ।
also read https://purvapaksa.com/trump-says-modi-is-a-good-person-after-receiving-invitation/
