ଲୋକସଭାରେ ପ୍ରମୋଦ ମହାଜନଙ୍କ ଏହି କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ସ୍ୱର କେବଳ ଏକ ଭାବନାର ପ୍ରକାଶ ନୁହେଁ—ଏହା ଥିଲା ଏକ ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି। ଏହି ସଂଘର୍ଷ କାହା ପାଇଁ? ମହିଳାଙ୍କ ସମାନ ଅଧିକାର ପାଇଁ, ରାଜନୀତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ।
କିନ୍ତୁ କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା ଜାଣନ୍ତି? ମହିଳା ଆରକ୍ଷଣ ବିଲ୍। ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସରକାର ଏହି ବିଲ୍କୁ ପାସ୍ କରାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଆଜି ପୁଣି ସେହି ଏକା ପରିସ୍ଥିତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଆରକ୍ଷଣ ଦେବାକୁ ଆଗେଇ ଆସୁଥିବାବେଳେ ବିରୋଧୀଦଳମାନେ ପୁଣି ସେହି ପୁରୁଣା ଢଙ୍ଗରେ ବାଧା ଦେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ମହିଳା ଆରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ କେବଳ ଏକ ଆଇନ ନୁହେଁ—ଏହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆଧା ଅଂଶକୁ ସଶକ୍ତ କରିବାର ଏକ ଐତିହାସିକ ପ୍ରୟାସ।
୫୨ ବର୍ଷରୁ ଚାଲିଛି କେବଳ ଚର୍ଚ୍ଚା
ବିଚାର କରନ୍ତୁ, ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ‘ଟୁୱାର୍ଡସ୍ ଇକ୍ୱାଲିଟି’ (Towards Equality) ନାମକ ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରଥମ କରି ମହିଳାଙ୍କୁ ରାଜନୀତିରେ ସମାନ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଦେବା ପାଇଁ ଆରକ୍ଷଣର କଥା କୁହାଯାଇଥିଲା। ୧୯୭୪ରୁ ଆଜି ୨୦୨୬, ଅର୍ଥାତ୍ ଦୀର୍ଘ ୫୨ ବର୍ଷ ବା ଅଧ ଶତାବ୍ଦୀ ବିତିଗଲାଣି। କେତେ ସରକାର ଆସିଲେ, କେତେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବଦଳିଲେ, କିନ୍ତୁ ମହିଳାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ହକ୍ କେହି ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
୨୭ବର୍ଷର ବିରୋଧି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ୬ ଥରର ଚେଷ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଅଧିନିୟମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରୁନଥିଲା, ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଛନ୍ତି। ଏପ୍ରିଲ ୧୬ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସଂସଦର ସ୍ପେଶାଲ୍ ସେସନ୍ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏକ ଲେଖ “ଆସନ୍ତୁ ଏକାଠି ହୋଇ ଆମର ନାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା” ସାରା ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ସେ ଏହି ଲେଖାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଆଉ ଟାଳି ହେବ ନାହିଁ।
ବିରୋଧୀଙ୍କ ଟୁଲ୍କିଟ୍ ଏବଂ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରି-ଆଜମ୍ପସନ୍
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏଥର ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁରୁଣା ରଣନୀତି ଆପଣେଇବେ। ପ୍ରଥମେ କହିବେ ସମୟ ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ତା’ପରେ କହିବେ ଅଧିକ ଆଲୋଚନା ଦରକାର, ଏବଂ ଶେଷରେ କହିବେ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଦେଖିବା। କିନ୍ତୁ ମୋଦୀ ଏହି ଟୁଲ୍କିଟ୍କୁ ଆଗୁଆ ଚିହ୍ନି ନେଇଛନ୍ତି। ସେ କେବଳ ଲେଖା ଲେଖି ନାହାନ୍ତି, ବରଂ କେରଳର ଏକ ରାଲିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଅପିଲ୍ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଦଳ ଉପରେ ଚାପ ପକାନ୍ତୁ ଯେପରି ଏହି ବିଲ୍ ନିର୍ବିରୋଧରେ ପାସ୍ ହୁଏ।
ସୋନିଆ ଏବଂ ରାହୁଲଙ୍କ ଦୋମୁହାଁ ନୀତି
୨୦୨୩ ମସିହାରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ଲୋକସଭାରେ ପଚାରୁଥିଲେ, “ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ଆଉ କେତେ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ? ୨ ବର୍ଷ, ୪ ବର୍ଷ ନା ୮ ବର୍ଷ?” କ’ଣ କହୁଛନ୍ତି ଶୁଣନ୍ତୁ—
ଠିକ୍ ସେହିପରି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ କହୁଥିଲେ ଯେ ଏହି ବିଲ୍ ଆସନ୍ତାକାଲି ସକାଳୁ ହିଁ ଲାଗୁ ହୋଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ୨୦୨୬ରେ ମୋଦୀ ସରକାର ସେହି ବିଲ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ କହୁଛି “ଟାଇମିଂ (Timing) ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଅଛି”।
କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ନିଜର ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ୨୦୨୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ମାତ୍ର ୧୩% ମହିଳାଙ୍କୁ ଟିକେଟ୍ ଦେଇଥିଲା। ଯେଉଁ ଦଳ ନିଜ ସଂଗଠନରେ ୩୩% ସଂରକ୍ଷଣ ଦେଇପାରୁ ନାହିଁ, ସେ ସଂସଦରେ ଭାଷଣ ଦେଉଛି। ଏହାକୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ପାଖଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ପଛରେ ନାହିଁ। ୨୦୨୩ରେ ସେମାନେ ଓବିସି (OBC) ସଂରକ୍ଷଣର ବାହାନା ଦେଖାଉଥିଲେ, ଆଉ ୨୦୨୬ରେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ କହୁଛନ୍ତି, “ନୂଆ ଜନଗଣନା ପରେ ଦେଖିବା, ଏତେ ଶୀଘ୍ର କଣ ପାଇଁ?” ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିଲେ, ବିରୋଧୀଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏହି ବିଲ୍କୁ ବିଳମ୍ବ କରିବା।
ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମର ମହତ୍ତ୍ୱ
ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକସଭାରେ ମାତ୍ର ୧୩.୬% ମହିଳା ସାଂସଦ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ୩୩% ସଂରକ୍ଷଣ ନିହାତି ଜରୁରୀ। ୨୦୨୩ରେ ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ଏକ ସର୍ତ୍ତ ଥିଲା ଯେ ଜନଗଣନା ଏବଂ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ (Delimitation) ପରେ ହିଁ ଏହା ଲାଗୁ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୬ର ଏହି ସ୍ପେଶାଲ୍ ସେସନ୍ ସେହି ବିଳମ୍ବକୁ ଦୂର କରି ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦୋମୁହାଁ ନୀତି
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଏନଡିଏ ସରକାର ଏହି ବିଲ୍କୁ ଆଗତ କଲେ, ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଚିତ୍କାର କରି କହିଥିଲା ଯେ ଏହାକୁ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରୁ ହିଁ ଲାଗୁ କରାଯାଉ। ମାତ୍ର ଆଜି ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସେତେବେଳେ ସମାନ ଦଳ ପଚାରୁଛି- “ଏତେ ଶୀଘ୍ର କାହିଁକି?” ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ନୀତି ପଛରେ ରହିଛି ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଭୟ।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଂଗ୍ରେସ ଜାଣିଛି ଯେ, ଯଦି ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏହି ବିଲ୍କୁ ବାସ୍ତବ ରୂପ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଭାରତର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବା ‘ମହିଳା ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ’ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଜେପି ଆଡ଼କୁ ଢଳିଯିବ।
ବାଜପେୟୀ ଯୁଗ – ଅସଫଳ ପ୍ରୟାସ ନା ରାଜନୀତିକ ବାଧା?
ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏନଡିଏ ସରକାର ମହିଳା ଆରକ୍ଷଣ ବିଲ୍କୁ ପାସ୍ କରାଇବା ପାଇଁ ଗଭୀର ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ:
• କିଛି ଦଳ “ଓବିସି କୋଟା ଭିତରେ କୋଟା” ଦାବି କଲେ
• କିଛି ଦଳ ଖୋଲାମେଲା ବିରୋଧ କଲେ
• ସଂସଦରେ ଅସାଧାରଣ ହଙ୍ଗାମା ହେଲା
ଏକ ସମୟରେ ସ୍ଥିତି ଏତେ ତୀବ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯେ ବିଲ୍ କପି ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯାଇଥିଲା।
ଏହା କେବଳ ରାଜନୀତିକ ବିରୋଧ ନୁହେଁ—ଏହା ଏକ ପ୍ରଣାଳୀଗତ ପ୍ରତିରୋଧ ଥିଲା।
ପ୍ରଶାସନିକ ଜଟିଳତା ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ସମାଧାନ
କୌଣସି ବି ବିଲ୍ ପାସ୍ ହେବା ମାତ୍ରେ ତାହା ଲାଗୁ ହୋଇନଥାଏ। ବିଶେଷ କରି ମହିଳା ଆରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଦେଶର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ପୁନର୍ଗଠନ ବା ‘ଡିଲିମିଟେସନ୍’ ଏକ ଜରୁରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା, ଯାହାକୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଏବେ ବି ୩ ବର୍ଷର ସମୟ ଅଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜାଣନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଗଣନା ଏବଂ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇପାରିବ।
କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଭୟ ହେଉଛି ଯେ, ଯଦି ମୋଦୀ ଏହି ଐତିହାସିକ କାମ କରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଧାରା ୩୭୦ ଏବଂ ତିନି ତଲାକ୍ ପରି ଏହା ମଧ୍ୟ ଇତିହାସରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଯିବ।
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣରେ ମୋଦୀଙ୍କ ଟ୍ରାକ୍ ରେକର୍ଡ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଟ୍ରାକ୍ ରେକର୍ଡ କହେ ଯେ ସେ ଯାହା ସ୍ଥିର କରନ୍ତି, ତାହା କରି ଦେଖାନ୍ତି। ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାବେଳୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମହିଳାଙ୍କ ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ ଅନେକ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି। ‘ବେଟି ବଚାଓ, ବେଟି ପଢ଼ାଓ’କୁ ସେ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ।
ଆଉ ଏବେ ସମୟ ଆସିଛି ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଆରକ୍ଷଣର। ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ହେବ, କାରଣ ୧୬, ୧୭ ଏବଂ ୧୮ ଏପ୍ରିଲରେ ସଂସଦର ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନ ବସିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ। ଏହା ଦେଶର ରାଜନୀତିକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ବଦଳାଇ ଦେବ।
ଭାରତ vs ବିଶ୍ୱ – ତୁଳନାମୂଳକ ଦୃଷ୍ଟି
ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ:
• ରୁଆଣ୍ଡା – ୬୦% ମହିଳା ସଂସଦରେ
• ନରୱେ, ସ୍ୱିଡେନରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ରହିଛି
ଭାରତରେ ଲୋକସଭାରେ ମହିଳା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବେ ମାତ୍ର ୧୪%
ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ଆମେ ଏଯାବତ୍ ପଛରେ ଅଛୁ।
ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ନାମରେ ଅନେକ ଦଳ କେବଳ ଡିଣ୍ଡିମ ପିଟନ୍ତି । “ଝିଅଟିଏ ମୁଁ ଲଢ଼ିପାରିବି” (Ladki hoon, lad sakti hoon) ଭଳି ସ୍ଲୋଗାନ ଦେବା ସହଜ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ମୋଦୀ ସରକାର ହିଁ ନେଉଛନ୍ତି। ୫୨ ବର୍ଷର ଏହି ଲମ୍ବା ଅପେକ୍ଷା ଶେଷ ହେବାର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି। ଏବେ କେବଳ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା, ଏହି ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମୟରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ମହିଳାଙ୍କ ସହିତ ରହୁଛନ୍ତି ନା ନିଜର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/womens-protection-and-bijus-vision/
ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣର ଓ ବିଜୁଙ୍କ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି || Women’s protection and Biju’s vision
